Van de slimheid, die de wijsheid bedriegt
Van de slimheid, die de wijsheid bedriegt
Is de gemeentebegroting van volgend jaar betrouwbaar? De NIVO startte de discussie over dat onderwerp en kwam tot de conclusie dat er niet zoveel van deugde. De reactie uit de politiek kwam snel. Vanuit de coalitie werd de NIVO zéér partijdig genoemd.
De raadspartij ‘Recht door Zee’, kwam vervolgens met de boodschap dat de begroting niet solide was. Heftige ontkenningen uit het kamp van de coalitie. Het college van burgemeester en wethouders wijdde er een artikel aan. Dineke Groot, raadslid voor de PvdA en voorzitter van de commissie financiën, verwierp de bezwaren van RdZ en het CDA noemde die zelfs ‘vuige laster’.
Toen lekte er een brief van de ondernemingsraad van de gemeente uit. Die zag de begroting ook al niet als solide en betrouwbaar. En weer reageerde de coalitie boos: ‘waar bemoeien ze zich mee, ze hebben er geen verstand van, ze gaan buiten hun boekje!’.
Dat alles ging natuurlijk over onze hoofden heen. Maar ik raakte geïnteresseerd en besloot zelf maar eens op onderzoek uit te gaan. Het werd een opfriscursus in boekhoudkennis en ik leerde er iets bij. Het heet BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Daarin staan alle boekhoudregels waar de gemeente aan moet voldoen. Eigenlijk ging de discussie, populair gezegd over de vraag: mag de gemeente wel of niet op afbetaling kopen. Van de BBV mag dat niet, het meeste moet gewoon contant afgerekend worden. Hoe interessanter de discussie werd, des te harder riepen de verdedigers van de gemeentebegroting dat alleen een superdeskundige accountant de vragen zou kunnen beantwoorden. Het leek net een gezin met kibbelende kinderen die hun gezonde verstand waren verloren en waarbij de moeder als scheidsrechter moest optreden.
Maar zo moeilijk was het helemaal niet. Wie een paar uur uittrekt om op Internet de BBV op te zoeken en te lezen, ziet het al gauw. Deze krant, Recht door Zee en de OR hebben behoorlijk gelijk. En dat zei ook de accountant die door RdZ in de arm was genomen, al hield die een slag om de arm.
Het begon allemaal dit voorjaar. De ambtelijke top van het stadskantoor adviseerde het college om de belastingen met meer dan twintig procent te verhogen, omdat er anders een tekort van meer dan een miljoen zou ontstaan. Toen de begroting uitkwam, meldde het college en de coalitie echter met trots dat de belastingen nauwelijks verhoogd hoefden te worden. In plaats van de belastingen te verhogen, had het college het tekort uit het spaarfonds van de gemeente gehaald.
Misschien slim, maar niet wijs, riepen ze toen bij RdZ. Jullie spaarvarken is veel minder vet dan jullie beweren. Ze hadden gelijk, maar in de gemeenteraadsvergadering waar de begroting werd behandeld, kregen ze het niet. Heel veel raadsleden haalden de schouders op en zeiden: ‘wat maakt het uit, we gaan toch niet failliet?’
Hans de Roos, de financiële specialist van het CDA, wist het mooi te vertellen. ‘Als we al die dingen die we op afbetaling hebben gekocht, uit de boekhouding moeten gooien, houden we eigenlijk een nog mooiere begroting over’, zei hij. En de hele raad knikte instemmend en keurde de ondeugdelijke begroting goed. Maar het klopte niet. Het geld dat je voor afbetalingen gebruikte, zul je hard nodig hebben omdat vanaf nu alles contant moet worden afgerekend. Of stopt de gemeente met onderhoud van straten, gebouwen en voorzieningen? Kortom je wordt er niet rijker van stoppen met afbetalen als je het onderhoud op peil wilt houden. De banken zullen ook niet blij zijn met onze gemeente nu die veel minder vermogend is dan ze beweerde.
Hoe moet het nu in 2007? We hebben dan nog steeds een tekort, maar we kunnen niet iedere keer de spaarcenten daarvoor gebruiken. Ook daar heeft de coalitie wat op gevonden. Vanaf 2007 komt er veel geld binnen van de opbrengsten van de bouwvergunningen in Dijkwijk. Die kunnen het tekort dekken. Maar ja, wat doen we dan als Dijkwijk klaar is. Gelukkig loopt de meerjarenbegroting maar tot 2009. Die vraag hoefde dus niet beantwoord te worden.
Kunnen we nu gerust gaan slapen? Ik denk het niet. Misschien krijgen we nog wel een heel groot probleem met die bouwvergunningen. De kosten voor een bouwvergunning mogen niet hoger zijn dan de kosten die de gemeente maakt. Dus hoe willen ze nu geld over houden aan die bouwvergunningen? Moeten de toekomstige kopers in Dijkwijk het tekort betalen, terwijl dat niet mag? Dat moet eens goed worden uitgezocht. Want je kunt niet roepen dat je starters wilt helpen en ze tegelijkertijd het vel over de oren halen.
Het is een slordige begroting geworden. Dat krijg je als je slimmer dan wijs bent. Welk college er volgend jaar ook komt, ze zullen gedwongen zijn de belastingen flink te verhogen. En, jammer van die reserves. Als we later nog eens geld nodig hebben om bijvoorbeeld een sporthal af te bouwen, dan is het er niet meer. Het zit in het begrotingsgat van 2006 en komt nooit meer terug. Deze verkiezingspropaganda heeft ons al meer dan een miljoen uit onze spaarpot gekost!
Peter Louter
www.louterlink.web-log.nl