Waterlands belangrijkste kunstenaar geëerd met prachtige website

Waterlands belangrijkste kunstenaar geëerd met prachtige website
Op zondag 4 december lanceerden collega’s en vrienden van kunstenaar Aart Roos een unieke website. Dit gebeurde op een klein feestje in het Damhotel. Op www.aartroos.nl is het leven en werken van Waterlands belangrijkste kunstenaar in beeld gebracht. Er zullen weinig kunstenaars zijn die op zo’n veelomvattende wijze geëerd zijn. De website bevat honderden foto’s van het leven en werken van Roos. Het is een echte biografie van de man die vele tientallen jaren woonde en werkte in Edam. Dezelfde collega’s en vrienden zijn al geruime tijd bezig om het oeuvre van Roos in kaart te brengen. Dit gebeurt met medewerking en in een ruimte van het Hoogheemraadschap aan de Lingerzijde te Edam. Het einddoel van deze inspanningen moet leiden tot een grote overzichtstentoonstelling, een uitgave van een monografie en de verkoop van werk. In de Stadskrant vindt u in twee afleveringen het verhaal van Waterlands belangrijkste kunstenaar.

De Nederlandse kunstenaar Aart Roos wordt beschouwd als een belangrijke naoorlogse abstract-expressionist. Zijn honderden olieverf- en acrylschilderijen, gouaches, tekeningen, litho’s, beelden, graffito’s, muurschilderingen, mozaïeken en glas- in loodramen, vormen een indrukwekkend oeuvre. Het kunstenaarschap van Aart Roos bestrijkt een periode van zestig jaar. Vanaf het begin is zijn leven een passionele zoektocht naar nieuwe vormen en stijlen geweest. Die passie, gevoed door een bijzonder beeldend vermogen en een gevoel voor kleurnuances, komt in al zijn werk tot uitdrukking en geven het een unieke zeggingskracht.

Zaandammer
Roos wordt geboren op 28 augustus 1919 als enig kind van Leentje Kabel en Gerrit Roos, houtwerker te Zaandam. Zijn vader brengt hem de liefde voor de natuur bij en moedigt hem aan te leren tekenen. Op veertienjarige leeftijd komt hij van de lagere school en gaat in de leer bij een huis- en decoratieschilder. Daarna volgt hij een cursus in letter- en reclameschilderen en vrij tekenen. Hij wil dan al kunstschilder worden en tekent veel in de vrije natuur. In 1937 bezoekt hij een grote expositie van Kees van Dongen in het Amsterdams Stedelijk Museum.

Van 1939 tot 1941 werkt hij bij Fokker, maar na de februaristaking neemt hij ontslag. Kort daarna maakt hij kennis met kunstschilder Gerrit Woudt bij wie hij veel portretten en stillevens tekent. Op aanraden van zijn leermeester doet hij toelatingsexamen voor de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam. Hij slaagt en kan zich nu geheel aan de kunst wijden; het betekent een keerpunt in zijn leven.

Karel Appel
Met zijn klasgenoten, onder andere Jef Diederen, Pieter Defesche, Corneille, Karel Appel en Ko Sarneel, tekent hij twee jaar model bij prof. G.V.A. Röling. In die jaren ontstaan de eerste schilderijen. Door oorlogsomstandigheden wordt de Academie in 1944 gesloten. Aart Roos duikt met zijn vriend, de schilder Jaap Stellaart, onder in een leegstaand huisje achter het dorp Westzaan. Het wordt een moeilijke tijd, vooral wanneer de hongerwinter aanbreekt en Stellaart in december vertrekt. Daar buiten schilderen te gevaarlijk is, maakt Roos in die tijd voornamelijk stillevens.

‘Fabrieksarbeider’
Na de bevrijding keert hij niet meer terug naar de Academie, maar hij begint door Nederland te zwerven, woont korte tijd in Friesland en vertrekt in augustus 1946 naar Menton in Zuid-Frankrijk. Hij maakt er veel tekeningen. De kost verdient hij met het opknappen van een hotel en het helpen bij de wijnoogst. Hij bezoekt Parijs. In galeries ziet hij werk van Constant Permeke dat grote indruk op hem maakt. In 1947 keert Roos terug naar Holland waar hij Stellaart weer ontmoet. Hij vindt een atelier op een zolder in Zaandam en schildert daar vooral interieur en model. Voorjaar 1948 bouwt hij een atelier in de molen ‘De Os’ aan de Zaan bij Zaandijk. Het stilleven verdwijnt dan geheel uit zijn werk; mensen en landschappen worden het hoofdthema. In die tijd ontstaan de doeken ‘Fabrieksarbeider’, ‘Moeder en kind’ en ‘Fluitspeler’. Met reclametekenen verdient hij de kost.

Roos wordt actief in de Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars (BBK) waarvan hij vanaf de oprichting lid is geworden. Samen met Cor Dik en Jan Kassies bepleit hij de invoering van de ‘contraprestatieregeling’ in de Zaanstreek. Als tweede, na Amsterdam, besluit de gemeente Zaandam deze regeling in te voeren. Aart Roos verkoopt in 1951 voor het eerst een schilderij aan Zaandam; daarna wordt er geregeld aangekocht en kan hij stoppen met het reclamewerk. Uit die periode dateren de schilderijen ‘Maanlandschap’, ‘Bruidspaar’ en ‘Zaangezichten’.

Huis De Meeuwen
In 1952, op een feest in de Amsterdamse sociëteit De Kring, ontmoet hij Amy Hilversum, lerares aan het Montessori Lyceum, met wie hij in 1954 trouwt. In 1953 helpt hij bij de watersnoodramp in Zeeland, waarna een serie tekeningen en schilderijen over die ramp ontstaat. In datzelfde jaar kopen hij en zijn vrouw het vervallen buitenhuis ‘De Meeuwen’ in Edam en beginnen ze te werken aan de restauratie van huis en tuin. In ‘De Meeuwen’ werkt Aart Roos onder andere aan ‘Straatmuzikanten’, ‘Moeder en kind’ en ‘Oorlog’. In 1956, als de Amsterdamse schilder Ed Dukkers hem vraagt samen een pakhuiszolder op de Lauriergracht te huren, krijgt hij zijn eerste atelier in Amsterdam.

Vanaf 1957 blijft hij toch weer vaak in het atelier aan het IJsselmeer werken; hij combineert het gigantische karwei van de restauratie van ‘De Meeuwen’ met het schilderen en tekenen. Daar ontstaan de eerste grote doeken zoals ‘Kind in atelier’ en ‘Aanbidding der totems’. In 1958 wordt hij aangenomen als lid van de Vereniging van Beoefenaars Monumentale Kunsten (VBMK) en weldra komen de eerste opdrachten binnen voor muurschilderingen, glasramen, mozaïeken en sgraffito’s. In januari 1959 wordt zoon Martijn geboren. Langzamerhand krijgt Roos weer behoefte aan het werken in Amsterdam en in 1962 betrekt hij een groot atelier op Noorderstraat 81, hartje centrum. Wordt vervolgd