Lot Zuidpolder in handen van de rechter

Lot Zuidpolder in handen van de rechter
Op 23 augustus 2005 heeft de provincie Noord-Holland het bestemmingsplan Zuidpolder-Oost van de gemeente Edam-Volendam goedgekeurd. De provincie maakte daarmee de weg vrij voor de bouw van 1050 woningen in de Zuidpolder. Het was vooraf duidelijk dat de goedkeuring niet door iedereen met gejuich zou worden ontvangen. Al tijdens het opstellen van het bestemmingsplan ontving de gemeente klaagschriften en dat enkele van de bezwaarmakers tot in hoogste instantie zouden doorprocederen, stond bij voorbaat vast.
De voorstanders van woningbouw in de Zuidpolder zien het gebied als de ideale locatie om in de huisvestingsbehoefte van met name starters te voorzien. De tegenstanders vallen in twee groepen uiteen. De ene groep benadrukt de natuur- en de cultuurhistorische waarde van de Zuidpolder en verzet zich tegen elke vorm van woningbouw aldaar. De andere groep is niet zozeer tegen woningbouw. Zij hebben problemen met de bouw “in hun achtertuin” van een aantal - maximaal 22 meter - hoge torens van het geplande woonzorgcomplex.
Personen en organisaties uit beide groepen tegenstanders hebben de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State gevraagd het goedkeuringsbesluit van de provincie te schorsen. Ze willen op die manier voorkomen dat de gemeente Edam-Volendam zand gaat opspuiten. De Raad van State hield afgelopen vrijdag, 9 december 2005, een openbare hoorzitting. Aangezien schorsing van het besluit zal leiden tot grote vertraging heb ik op de website jongeren.volendam.nl een oproep gedaan aan alle voorstanders van bouwen in de Zuidpolder om met mij af te reizen naar het gebouw van de Raad van State. Er volgden vier aanmeldingen, waarvan twee van voorstanders.
Op 9 december 2005 rond 9.15 uur vertrokken Thomas, Jeroen (beide voorstanders), Karin (tegenstander), Richard (verslaggever van het Noordhollands Dagblad) en ik richting Den Haag. De sfeer in de auto was goed. Karin probeerde Jeroen en Thomas ervan te overtuigen dat een starter niet persé in een kast van een nieuwbouwhuis hoeft te beginnen. Haar zoon heeft net een huisje in de oude kom van Volendam gekocht en gaat dat opknappen. De voorstanders van bouwen in de Zuidpolder wezen op de vaak slechte kwaliteit van de oudere huizen. Zij willen liever een nieuw huis dat ze naar eigen inzicht kunnen inrichten en hebben geen zin in een grote verbouwing.
De zittingszaal bij de Raad van State was goed gevuld; een paar heren van de gemeente, een dame van de provincie, de inzittenden van mijn auto en een stuk of twintig tegenstanders. Staatsraad (hierna: rechter) mr. Oosting was voorzitter. De belangen van de gemeente werden verdedigd door de dame van de prvincie en gemeenteambtenaar Dick Silven. De eerste vraag die de rechter moet beantwoorden, is de vraag of er sprake is van onverwijlde spoed. Concreet houdt dit in dat hij moet beoordelen of er spoedig werkzaamheden zijn te verwachten die de belangen van de bezwaarmakers schaden. Alle bezwaarmakers zwaaiden met recente publicaties van de gemeente waaruit blijkt dat het opspuiten van zand al voor begin 2006 staat gepland.
De advocaten van de klagers hadden vooral problemen met de gevolgde procedures en de gedane onderzoeken. Zo vinden zij dat de gemeente de behoefte aan nieuwe woningen niet heeft aangetoond en dat er ten onrechte geen milieueffectrapportage is geweest. De effecten van de bouw op de luchtkwaliteit in het dorp waren volgens de advocaten onvoldoende onderzocht. De rechter behandelde nog uitgebreid het belang van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn en het daarin opgenomen “voorzorgbeginsel” dat hij van toepassing acht op delen van de Zuidpolder. Ook de onvermijdelijke rugstreeppad passeerde de revue. De gemeente kreeg volop de gelegenheid zich tegen de bezwaren te verdedigen. Dat lukte soms redelijk tot goed, maar soms was het heel moeilijk. De ambtenaren van de gemeente hebben in ieder geval hun best gedaan. De zitting heeft bij elkaar twee uren geduurd.
Op de terugweg waren de inzittenden van de auto negatief gestemd. Het voelde alsof de verplichte procedures en onderzoeken net iets te snel zijn doorlopen en dat daarbij dingen over het hoofd zijn gezien. Jeroen en Thomas zien zichzelf nog een jaartje extra bij hun liefhebbende moeders wonen. Karin hoopt dat de gemeente alsnog in de Lange Weeren gaat bouwen. Ikzelf blijf hopen op een positieve uitkomst voor de voorstanders van bouwen in de Zuidpolder. De uitspraak wordt rond de jaarwisseling verwacht. Dan weten we of de zandspuiters aan het werk kunnen.
Ed Plat