Waterland ontcijferd: onderwijs in Edam-Volendam

Waterland ontcijferd: onderwijs in Edam-Volendam

• De Stichting Katholiek Onderwijs Volendam (SKOV) vierde afgelopen jaar het 40 jarig bestaan. Maar eigenlijk is de SKOV een jaartje ouder, ze werd opgericht in 1964.
  
• Met de SKOV is echter niet het (katholieke) onderwijs in Volendam begonnen. Dat is al veel ouder. Tegelijk met de Nederlands Hervormde kerk, het zogeheten stolphoeve kerkje kwam er een school in Volendam. Eustatius Spaander werd in 1659 tot eerste schoolmeester benoemd.
  
• Uit de instructie voor schoolmeesters uit 1777, die voor het nageslacht bewaard is gebleven, blijkt dat de kinderen van 8.30 tot 11 uur en van 13 tot 16 uur op school werden verwacht. Ook zaterdag. Op donderdag waren de leerlingen echter vrij in verband met de Edammer markt.
  
• De eerste openbare school kwam in 1826. Op last van de gemeente Edam werd naast het kerkje aan het Zuideinde een 'gemeenteschool' gebouwd.
  
• In 1870 telde het schoollokaal in Volendam - afmetingen 7 bij 12 meter -198 leerlingen. Meester Gerrit Zwart pleitte bij burgemeester Versteeg voor een nieuwe school. Die kwam er, onder aan de dijk bij het Noordeinde, in 1872.
  
• Door de explosieve bevolkingsgroei was al snel weer een nieuwe openbare school nodig. In 1889 werd de derde school aan de Edammerweg geopend.
  
• In juli van 1891 startten de zusters Dominicanessen met een katholieke bewaar- en naaischool. In 1894 werd in de oude openbare school met een katholieke meisjesschool begonnen.
  
• De Volendammer bevolking moest de bouw van katholieke scholen zelf ophoesten. In 1902 werd een nieuwe meisjesschool gebouwd. In 1913 werd een katholieke jongensschool - een gedenksteen in de muurvan de St. jozefschool herinnert daar nog aan - opgericht.
  
• In 1924 kwam er een einde aan het openbaar onderwijs, omdat zich bijna geen leerlingen meldden. De openbare school werd overgedragen aan het kerkbestuur voor katholiek onderwijs.
  
• Het voortgezet onderwijs ging in 1950 van start met de huishoudschool Maria Goretti en de ulo (mavo) Don Bosco.