Knallers verscheuren stilte kerkhof
Knallers verscheuren stilte kerkhof
Oudejaarsavond. Het oude jaar heeft nog een krap half uurtje te gaan. In Volendam klinken daverende knallen van vroeg afgestoken vuurwerk. Een enkele vuurpijl gaat er de lucht in. De straten zijn (nog) vrijwel verlaten. Het hek van de begraafplaats bij de Vincentiuskerk staat open.
Wie er behoefte aan heeft, kan in eenzaamheid en stilte stilstaan bij het leed en het verdriet dat de Nieuwjaarsbrand vijf jaar geleden in Volendam heeft veroorzaakt. Maar het is stil op het graf, doodstil zelf. De enkeling die de gang naar het kerkhof maakt, hoort op de nog deels besneeuwde en soms gladde schelpenpaden slechts zijn eigen voetstappen knerpen. Totdat er weer een luide vuurwerkknal klinkt. Tweeschijnwerpers verlichten de graven van de veertien jongeren die tijdens de brand in café het Hemeltje of in de weken en soms maanden daarna het leven lieten.
Een dag later heerst er rond een uur's middags een heel andere sfeer op het kerkhof. Nieuwjaarsdag 2006 is de dag van de herdenking. Op de Dijk bij de haven niet ver van waar vroeger het bij jongeren zo populaire café was, in de kerk en op het kerkhof. Bij het monument op de Dijk worden bloemstukken geplaatst. Aan de dienst in de Vincentiuskerk nemen alle priesters uit Volendam deel. Op het kerkhof is moeilijk te zien wat er gebeurt.
De mensen staan er rijen dik. Pastoor Jan Berkhout, die ten tijde van de brand in Volendam gestationeerd was, gaat in woorden terug naar die ene nacht, de nacht dat het Hemeltje brandde. Hij staat stil bij de ouders die in paniek naar hun kinderen op zoek waren. De doden, negen op de eerste dag en erna en erna. Die eerste week noemt hij een zwarte week, die niemand zal vergeten, Hij praat over het verdriet, de machteloosheid en de zorg voor elkaar.
En dan valt er een korte stilte, even later kiezen de veertien duiven over onze hoofden heen het luchtruim. Nadat de graven zijn gezegend, verlaten de priester het kerkhof met in hun kielzog de Volendammers. En de stilte keert weer.