’Alcoholramp dreigt’
’Alcoholramp dreigt’
Nu al telt Nederland zo’n 800.000 stevige drinkers, zij voldoen aan wetenschappelijk geformuleerde criteria voor alcoholisme: mannen kunnen zich verslaafd noemen bij acht alcoholhoudende consumpties per dag, vrouwen bij zes. Maar het drankprobleem zal in de naaste toekomst sterk toenemen en „verontrustende vormen aannemen die de hele samenleving zullen raken”.
Dit zorgwekkende beeld voorspelt gedragsneuroloog dr. N.J.M. Arts, verbonden aan de Korsakov-afdeling van kliniek De Gelderse Roos in Wolfheze. Een forse aanwas van lichamelijke en psychische ziekten ligt in het verlengde van de alcoholgolf.
Volgens Arts legt een toenemend aantal jongeren met vaak excessief drankgebruik nu de basis voor een immense alcoholcrisis die over tien tot vijftien jaar in volle omvang zichtbaar wordt. „We zien thans een stijging van het aantal jonge Korsakov-patiënten.” Korsakov is een hersenbeschadiging door overmatig alcoholgebruik die geheugen en oriëntatie aantast.
Klaas Arts en andere deskundigen zoals emeritus hoogleraar psychofarmacologie M. Verbaten van de Universiteit Utrecht, voorspellen immers letterlijk „een alcoholramp”. Zij vinden het de hoogste tijd beleidsmakers, politici, ouders van opgroeiende jongeren – en de jeugd zélf de spiegel voor te houden. „Het is van de gekke dat met ingang van dit jaar de accijnzen voor gedistilleerd juist zijn verlaagd”, stelt Arts. „Dat is het domste dat je kunt doen! Als je het alcoholprobleem wilt bestrijden, moet je de accijnzen juist verhogen en het bemachtigen van drank bemoeilijken!”
Vandaag, op de dag dat het Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie met een symposium in Rotterdam het 20-jarig bestaan viert van beroemde anti-alcoholcampagnes als ’Drank maakt meer kapot dan je lief is…’, zegt de gedragsneuroloog: „Waardoor het is ontstaan, is niet echt bekend, we kunnen er slechts naar gissen… Maar héél veel jongeren drinken héél veel meer dan vroeger werd gedaan. Ruim de helft van de jongeren van 15 jaar gebruikt elke week alcohol en giet zich in het weekeinde vol in een bar of een discotheek. Veel ouders tolereren dit, omdat het maar ’eens per week’ is. Het is er ook cultureel ingeslopen… het moet kúnnen! Bovendien is de samenleving als geheel een beetje ontremd geraakt.”
Drank maakt dus aantoonbaar veel kapot, legt Klaas Arts uit. „Vooral op jonge leeftijd, tijdens de puberteit (ergens tussen 12 en 20 jaar), vindt de rijping van het voorste deel van de hersenen plaats. Dit deel is verantwoordelijk voor belangrijke aspecten van de persoonlijkheid en het karakter. Zoals het vermogen om bevrediging van verlangens uit te stellen, het leven goed te plannen en te organiseren, subtiele sociale signalen júíst te interpreteren. Maar ook: compassie voor een ander en humor. Tijdens dat rijpingsproces vindt een soort reorganisatie plaats van het voorste deel van het brein, waarbij een groot aantal hersencellen wordt geëlimineerd. Dit is een normaal afbraakproces. Het probleem van alcohol is dat het dit proces versterkt, waardoor er te veel hersencellen worden afgebroken. Bij volwassenen is dit proces afgesloten en kunnen op deze wijze geen hersencellen meer verloren gaan. Voor de invloed van alcohol op dit rijpingsproces zijn jongeren veel gevoeliger.”
Volgens Arts zijn beleidsmakers en politici onvoldoende op de hoogte van de wijze waarop alcohol het brein beschadigt. „Ik kom zelf uit de Achterhoek. Daar was het drankprobleem 30 jaar geleden heel groot onder een deel van de jeugd. Het aantal Achterhoekers onder de Korsakov-patiënten is opvallend…”