Het gemeentebestuur, het CDA en de Pius X

Het gemeentebestuur, het CDA en de Pius X
Op 26 februari 2004 heeft de gemeenteraad besloten dat er een nieuwe Pius X moet komen op de locatie Populierenlaan/Julianaweg. Aan dit besluit is veel, en vaak heftige, discussie voorafgegaan. Uiteindelijk was deze locatie een compromis omdat het van geen van de betrokken partijen de eerste keus was. Buiten het feit dat dit besluit op heftig verzet van de buurt stuitte, is er vervolgens niet veel gebeurd. Dit in tegenstelling tot wat men mocht verwachten: er was immers een raadsbesluit dat uitgevoerd kon worden. Echter, juist omdát het een zwaarbevochten compromis was en omdat eigenlijk niemand echt blij was met het besluit is het vervolg allesbehalve voortvarend en met veel tegenzin, opgepakt. Zoiets bevordert een snelle realisatie natuurlijk niet.

Wethouderswisselingen
Dit was de situatie die ik aantrof bij mijn aantreden in juli 2005. Ik heb daar vrij snel al contact over gezocht met mijn collega Dorus Luyckx, die welzijn in zijn portefeuille heeft. Ook Dorus zat er net en vond, net als ik, dat we er wat mee moesten doen. Gezamenlijk kwamen wij tot de conclusie dat we twee dingen konden doen: 1: het raadsbesluit uitvoeren, of 2: opnieuw praten met de partijen om te kijken of er alsnog een andere oplossing kon worden gevonden.

Wij hebben gekozen voor dat laatste en vanwege de gevoeligheid van het dossier zijn we eerst maar eens (met medeweten van het college) informeel en vertrouwelijk om de tafel gegaan met vertegenwoordigers van het Club- en Buurthuiswerk (CBW). Onze insteek was simpel: we weten dat er een besluit ligt waar niemand echt blij mee is. Is hier nog over te praten of zetten we dit gewoon maar door? Gelukkig bleek direct al dat er met het CBW over dit onderwerp goed te praten viel.

Alternatieven
In eerste instantie hebben wij de mogelijkheden verkend voor een locatie die eerder in de discussie nog niet in beeld was geweest of waarvan de mogelijkheden nog niet serieus waren onderzocht. Dergelijke locaties waren er wel maar uiteindelijk bleken ze allemaal technisch, financieel of in tijd niet goed haalbaar te zijn.

De functie van het CBW
Vervolgens zijn wij binnen de fractie teruggegaan naar de basis en de basisvragen, zoals:
- wat is de Pius X en welke functie heeft het gebouw en het CBW?
- Wat is de huidige rol van het CBW en wat is de gewenste?
- Past het neerzetten van een nieuw Pius X gebouw bij het invullen van deze rol?
- Kan het ook anders en moet het misschien niet anders?

Als we kijken naar de basisfunctie van het CBW dan gaat het erom activiteiten te ontwikkelen voor de doelgroep(en). Het CBW zegt zelf altijd dat deze doelgroep “tussen de 5 en de 85” is. Dat is dus heel ruim en dat realiseert men zich ook. Tegenwoordig gaat het in de praktijk vooral om twee segmenten: de jongeren (tot zo’n 16-18 jaar) en de senioren (boven de 55 jaar). Voor deze groepen wil men zinvolle, aangename, aantrekkelijke en aansprekende activiteiten organiseren.

Beleidsmatig en politiek is men er, op nationaal maar zeker ook op gemeentelijk niveau, steeds meer van overtuigd dat welzijnsinstellingen hun activiteiten decentraal (dus meer in de wijken) moeten aanbieden. Ook het college en het CDA onderschrijven deze beleidslijn.

Als de functie en het werk van het CBW zich dus in deze richting ontwikkelt of dient te ontwikkelen, dan is de volgende vraag: is het dan wel nodig een heel nieuw Pius X gebouw op een zeer centrale plek neer te zetten? Het antwoord is: ja en nee. Dat klinkt weer typisch als een politiek antwoord maar dat is het niet en dat zal ik uitleggen.

Centraal en decentraal
Ja, omdat het voor het CBW in het kader van het uitoefenen van haar taak, mogelijk moet zijn om ook te kunnen beschikken over een centraal gelegen, wat grotere ruimte voor bepaalde activiteiten (kleinschalige optredens en theaterachtige uitvoeringen op het gebied van muziek (modern en klassiek), toneel etc.).

Nee, omdat het accent in de uitvoering van de taken decentraal dient te zijn. Er moeten dus kleinere ruimten in de buurten beschikbaar komen voor activiteiten van het CBW.

Dit verhaal wordt ook onderstreept door de hedendaagse praktijk waarbij de Pius X overdag veelal ongebruikt is en eigenlijk alleen nog volstroomt als er een concert is. Ook de doordeweekse openstellingen, al dan niet gekoppeld aan een specifieke activiteit, trekken niet genoeg publiek uit de doelgroepen. Het gebouw zelf is doods en (oogt) vaak leeg en draagt dan ook niet bij tot de levendigheid die het centrum, en het Europaplein in het bijzonder, eigenlijk zou moeten hebben.

Wat dan?
Wij zijn echter wel van mening dat de plek van de huidige Pius X zich goed leent voor een gebouw met een theaterachtige, schouwburgachtige, invulling (inclusief horeca) en dat een dergelijke invulling ook bestaansrecht heeft binnen onze levende en groeiende gemeente. Zo’n gebouw zou dan óók voor activiteiten van het CBW gebruikt kunnen worden maar niet meer uitsluitend daarvoor. Er kunnen en moeten ook andere dingen in gebeuren.

Wij zijn er in die optiek dus vóór om op de plek van de huidige Pius X een nieuw gebouw neer te zetten met een lokale theaterfunctie, gecombineerd met horeca en mogelijk een internetcafé. Het gebouw wordt neergezet door de gemeente en blijft ook in eigendom van de gemeente. Wellicht dat er zelfs wat ruimte is voor kleinschalig wonen of winkelen. Dit zou weer kunnen bijdragen in het rondkrijgen van het financiële plaatje. Voor de exploitatie zal er een manier gevonden moeten worden waarbij de horeca gescheiden wordt van de CBW activiteiten. Dat wil niet zeggen dat er tijdens een concert of theatervoorstelling geen glas bier mag worden geschonken maar wel dat de activiteiten van het CBW niet meer direct gefinancierd worden of zelfs afhankelijk zijn van de baromzet. Hoe we dat vorm gaan geven wordt nog over gedacht en gesproken, ook met het CBW.

Het CBW krijgt een voorrangspositie wat betreft het gebruik van (de verschillende ruimtes in) het gebouw, maar is niet de enige die er gebruik van maakt of kan maken. Het gebouw krijgt een open karakter en een terras aan het Europaplein waardoor het ’s zomers ook overdag open is en de levendigheid van het hele plein en het centrum bevordert. Dit past ook in de visie van de gemeente zoals die in het Integraal Ontwikkelingsplan (IOP) staat.

Het CBW ontwikkelt voorts ook activiteiten in de buurten en de gemeente werkt mee aan het zoeken en beschikbaar stellen van ruimten hiervoor. De gemeente verleent natuurlijk ook subsidie hiervoor. Daarmee wordt ook het huisvestingsprobleem tijdens de bouw voor een deel opgevangen.

Op deze manier kan het hele verhaal een onderdeel vormen van de herinrichting en opwaardering van het Europaplein, zo mogelijk inclusief een grote parkeergarage onder het plein.

Draai?
Dan het politieke aspect. Er zullen natuurlijk mensen en partijen zijn die zeggen: kijk het CDA nu eens lekker net voor de verkiezingen een geweldige draai maken! Ik kan niet zeggen dat dat onverwacht zou zijn.

Daarbij moet wel het volgende bedacht worden: ik maak geen draai. Ik ben 7 maanden geleden wethouder geworden en heb nog nooit welk standpunt dan ook in deze kwestie verdedigd. Wel heb ik een dossier geërfd dat muurvast zat en waar niemand tevreden mee was. Als bestuurlijk verantwoordelijke heb ik, samen met collega wethouder Dorus Luyckx, geprobeerd het verhaal binnen (fractie en coalitie) en buiten (CBW) de politiek weer vlot te trekken met open vizier en zonder taboes vooraf. Dat de fractie mij hierin steunt getuigt van durf en eensgezindheid. Daarbij is geprobeerd een oplossing te vinden voor alle bezwaren die destijds golden voor nieuw bouwen op de bestaande locatie.

Als we er op deze manier uit komen, dan is dat vooral te danken aan de open en coöperatieve opstelling van alle partijen en waarschijnlijk zullen de meeste direct betrokken partijen een stuk tevredener zijn dan met het oude compromis. Dat is winst voor iedereen. Dat men mij in december gevraagd heeft lijsttrekker te worden voor het CDA, staat daar los van want op dat moment waren wij al behoorlijk ver gevorderd in de gesprekken en de ideevorming. Natuurlijk ben ik wel blij dat we hier vóór de verkiezingen mee naar buiten kunnen treden. Het zou wel erg naïef zijn als ik dat zou ontkennen. Toen wij het traject in gingen was echter volkomen onzeker of het ergens toe zou leiden en zo ja, op welke termijn.

Vervolg
Wat ons nu te doen staat is het invullen van de laatste losse eindjes en het voorbereiden van een nieuw raadsvoorstel. Het college zal dit oppakken en zo snel mogelijk uitvoeren.

Willem Mooijer (CDA)
Wethouder RO