Sponsor-aktie voor ‘Vooronder’ in Volendams Museum in volle gang

Sponsor-aktie voor ‘Vooronder’ in Volendams Museum in volle gang
Al het mogelijke wordt momenteel gedaan door een leger vrijwilligers om de expositie over de VISSERIJ op tijd klaar te krijgen. De makers van een echt VOORONDER van een Volendammer botter op ware grootte hebben beloofd om het VOORONDER vóór zaterdag 18 maart a.s. in het Volendams Museum te plaatsen. De aktie om het € 16.3000,- (ex BTW) kostende vooronder is van start gegaan en loopt goed. Een aantal bedrijven en particulieren hebben al gereageerd. Eigenlijk was dit geen probleem geweest want voor dit object is door het museumbestuur gespaard. Dit spaargeld is besteed om de kosten van de rechtszaken te betalen. Veel onnodige energie en geld zijn hierdoor nutteloos verloren gegaan. Gelukkig is iedereen weer aan het werk en de nieuwe expositie over de VISSERIJ met een aantal thema’s uit het zeemansleven zal zeer zeker een topper worden.

Het vooronder van een botter was verblijf van vissers op zee en in vreemde haven
Onder de plecht (dek) in het voorste deel van de botter bevindt zich het vooronder. Daar sliep, at en verbleef de visser wanneer hij op zee was of in een vreemde haven bij o.a. slecht weer. In de plecht bevonden zich 2 luiken voor lucht en licht. Midden in het vooronder staat dwarsscheeps het kooibeschot, waarin 2 poortjes om op de dwarskooi (bed) te komen. In de zijkanten bevinden zich 2 deurtjes, waarachter de kastjes. Midden tegen het kooibeschot is de stookplaats, vroeger een open vuur met een schouw erboven, later (zie tekening) een kacheltje( de vuurduivel). Het rookgat bevindt zich boven de plecht. Achter het vuur stond de gietijzeren, staande haardplaat, soms rechthoekig, maar ook wel eens met een halve boog erboven.

Het vuur werd gestookt met talhout (eikentakken zonder schors), dat voorop de kooi bewaard werd. De turf werd opgeborgen op de dwarskooi, onder het talhoutrekje of achter het deurtje. In de andere zij lagen verder op de kooi reservenetten en andere visserijspullen. In het midden lag het kooigoed en sliepen, wanneer de botter in de haven lag, schipper en knecht. Ze lagen op met stro gevulde bultzakken en onder een aantal op elkaar gestikte dekens: de kombaars- of zweetdeken.

Aan de plechtbalkjes hingen teervaatjes, pekpannen en ook nog een reservehelmstok. Onder de kooigaten bevonden zich nog kleinere openingen, die afgesloten konden worden met een schuifje. Daarachter werd op een brede spant allerlei kookgerei bewaard. Het spant wordt dan ook ‘pannekoeks-legger’ genoemd. Aan de kant waar geen deurtje het beschot onderbrak hing het broodkastje. Het watervat bevond zich onder de bank. Tegen de mastkoker hing meestal de beschotlamp en was een klampje gespijkerd, waarin het spaarzame bestek- wat lepels en vorken- gestoken kon worden. In het vooronder bracht de visser het grootste deel van zijn leven door onder toch wel primitieve omstandigheden. Vaak was het vooronder de slaapplaats van kinderen waarvoor thuis geen plaats meer was. Zij gingen na hun twaalfde jaar ‘op de botter’ en beschouwden het vooronder tot hun trouwen als onderkomen voor de nacht.

Iedereen kan geld overmaken om een stuk historie voor ons nageslacht te bewaren en in beeld te brengen.
Alle gulle gevers zullen worden vermeld bij het vooronder en in het museumjaarboek 2006.
U kunt een bedrag overmaken op:
Postbank nr. 48.67.401
‘actie Vooronder’
Volendams Museum
Zeestraat 41,
1131 ZD Volendam

U kunt ook een tip geven aan de bestuursleden Kees Tol, Torenvalkstraat 2, Tel: 0299 364769, Wim Keizer Jupiterlaan 26, Tel: 0299 365186 of beheerder Stella van der Kruk Zeestraat 41, Tel: 0299 369258. Wij geven u graag alle gewenste toelichtingen en fiscale gegevens voor de eventuele sponsoring.

Alle giften zijn welkom want zonder de hulp van vele gulle gevers was er nooit een museum tot stand gekomen. Voor onze schoolgaande jeugd is het realiseren van een vooronderwaar zij echt in kunnen kijken van groot historisch belang want wie zijn verleden niet kent heeft geen toekomst.

Bij voorbaat hartelijk dank.
Het bestuur van het Volendams Museum en Oud Volendam