'Veteraan' in de politiek had graag nog een periode als wethouder doorgegaan

'Veteraan' in de politiek had graag nog een periode als wethouder doorgegaan
Aan de politieke carrière van wethouder Jan Tol (CDA) is een einde gekomen. Nu er een nieuw college is gevormd is het vertrek definitief. Zijn werkkamer in het stadskantoor is inmiddels ontruimd en wordt vandaag (woensdag 19 april) schoongemaakt voor zijn opvolger. In juni 1982 kwam Jan Tol namens het CDA in de raad op 33-jarige leeftijd. Zestien jaar lang maakte hij deel uit van de fractie van de Christen Democraten, waarvan tien jaar als fractievoorzitter. Acht jaar lang, vanaf april 1998 was hij wethouder. Dit werk heeft hij altijd met veel plezier gedaan en eigenlijk kreeg hij hierin steeds meer schik. "In de loop der jaren ben ik verslingerd geraakt aan het openbaar bestuur. Ik denk dat ik dit vak zeker zal gaan missen want deze acht jaren zijn omgevlogen. Graag was ik nog een periode doorgegaan". Maar met de komst van een nieuw college (VD'80IRDZ/PvdA) kan die wens sowieso niet in vervulling gaan.

Als op een na jongste in de raad
In 1982 werd Jan Tol door Wim Sier gevraagd of hij geïnteresseerd was in de politiek en zich kandidaat wilde stellen voor het CDA. Jan had toen juist een avondstudie afgerond en was hiervoor geslaagd, zodat hij even tijd over had. Na enkele gesprekken met het bestuur werd Jan Tol als zevende op de CDA-kieslijst geplaatst. Tijdens de raadsverkiezingen van juni 1982 behaalde de partij zeven zetels en kwam Jan Tol toen op 33-jarige leeftijd als een van de jongsten in de gemeenteraad (Jaap Bond "Lekkere" was de jongste). In de CDA-fractie zaten toen verder Adrie Molenaar-Mol, Dick Veerman, Martin Musch, Thames Koning, Albert Veerman en Wim Sier. Onafgebroken heeft Jan Tol 23,5 jaar in de raad gezeten, bijna 16 jaar als raadslid en acht jaar als wethouder. Hij had als wethouder de portefeuilles Financiën, Onderwijs en Economische Zaken met daarin ook de VVV's, de kermis, de markt en later kwam daar de IJsselmeervisserij bij, dat hij overgenomen heeft van Wim Visscher.

Onderwijs altijd een warm hart toegedragen
Jan Tol stelt dat hij zijn werk niet in zijn eentje heeft kunnen uitvoeren, want "het is altijd groepswerk geweest". Tijdens de acht jaren dat Jan Tol wethouder was, is bijzonder veel geld gestoken in het onderwijs en met name in de bouw en uitbreiding van scholen. Van 1998 tot nu toe zijn er tientallen miljoenen euro's geinvesteerd in het onderwijs. Denk daarbij aan de uitbreidingen van `De Triade', het Don Bosco College en alle basisscholen. Tussen 2002 en 2005 alleen al 20 miljoen euro. Wat we gedaan hebben was noodzakelijk. In de nieuwbouw en renovatie van scholen hebben we meer geld gestoken dan we van het Rijk hebben gekregen. In de periode van 1998 tot 2001 is bijna 1,6 miljoen euro extra aan onderwijshuisvesting besteed. Dit geld hielden we over na vaststelling van de exploitatierekening van de gemeente en dit werd gestort in het onderwijshuisvestingsfonds. Bijvoorbeeld het DBC is twee keer fiks uitgebreid, mede door de instroom van scholieren uit de regio. Hiervoor kreeg de gemeente beslist onvoldoende geld uit het zogenaamde Gemeentefonds van het rijk en wat we tekort kwamen, hebben we er zelf bijgelegd. We mogen de conclusie trekken dat de gemeenteraad en het college het onderwijs altijd een bijzonder warm hart hebben toegedragen".

I.O.P. van groot belang
Een ander punt dat wethouder Jan Tol met gepaste trots noemt, is het van de grond komen van het Integraal Ontwikkelings Plan Waterfront. "Een integrale aanpak van het havenfront is de enige mogelijkheid Volendam weer op de kaart te krijgen voor de nieuwe toerist". Eind 2001 werd dit opgestart. In de Algemene Beschouwingen van 2000 had Jan Tol hierover reeds geschreven. Waarom komen toeristen naar Edam en Volendam? Wat hebben die hier te zoeken? "We wisten niets van toerisme af en dat terwijl hier van alles te beleven is, lekker eten, prachtige fietsomgeving, een mooie haven, enzovoorts. In eerste instantie zijn met eigen mensen en vertegenwoordigers van alle partijen en belanghebbenden in de gemeente de voorzieningen die we hadden in kaart gebracht en is gesproken over wat we in de gemeente op toeristisch gebied te kort kwamen. De betrokkenheid van sommigen begon te verwateren. Toen kwam de Nieuwjaarsramp en lag het werk op dit onderdeel stil. We ontkwamen er niet aan om vervolgens met professionele mensen in zee te gaan en dit werden de adviesbureaus LAgroup en BVR. Ik ben blij dat in het coalitieprogramma van VD80, RdZ en PvdA het I.O.P. toch opgenomen is. Het is een goede zaak voor toekomst van het toerisme in Edam en Volendam dat het nieuwe college het ingezette beleid wil voortzetten".

Met elke geïnvesteerde euro hoog maatschappelijk rendement behaald
Over de financiële positie van de gemeente Edam-Volendam zegt wethouder Tol: "Hierover ben ik zelf niet ongelukkig als je je realiseert wat we gepresteerd hebben. Met het belastingniveau staan we op de 44e plaats. In Nederland zijn maar 43 gemeenten goedkoper en 414 (!) - vaak flink - duurder. We hebben dus een lage belastingdruk in relatie tot wat we hier met mekaar mogelijk maken. Ik vind dat we met elke geïnvesteerde euro een hoog maatschappelijk rendement behalen. De gemeente ziet er goed onderhouden en verzorgd uit. We hebben de pech dat de Zuidpolder even op zich laat wachten, en dat heeft financiële consequenties. Door de uitspraak van de Raad van State is de gemeente gedwongen een tijdelijke voorziening van ruim zes miljoen euro te treffen, het verschil tussen de waarde waarvoor de gemeente de gronden in de Zuidpolder aangekocht heeft en de huidige marktwaarde als er huizen op gebouwd worden. Dit grote bedrag is ten laste gebracht van de bestemde reserve grondexploitatie. Als bovendien een weerstandsvermogen van vijf miljoen euro aangehouden moet worden, is de algemene reserve niet zo hoog meer. Dit betekent dat we nu een pas op de plaats moeten maken. In deze uitleglocatie komen zo'n 1.050 woningen, dat is 9,4% van het bestaande woningareaal in onze gemeente. Zo'n aantal nieuwe woningen in de kom Edam zou een uitbreiding met 33% betekenen. Dit geeft het belang van de Zuidpolder aan". Als wethouder Financiën werkte Jan Tol in 2006 met een begroting van 37,5 miljoen in Edam-Volendam.

FC Volendam en de kermis
Jan Tol is er blij om, dat na veel inspanningen de redding van FC Volendam tot stand kon komen. Hierin heeft het college veel energie gestoken. Ook was Jan verantwoordelijk voor het kermisbeleid. "Kermis is, zoals iemand dat zo mooi verwoordde, het hoogfeest in Volendam en ik ben blij en er trots op dat Edam en Volendam sinds jaar en dag tot de verbeelding sprekende kermisattracties kunnen contracteren. Zelfs hebben we afgelopen jaar de prijs van de beste kermis gewonnen. De mensen staan er niet bij stil, maar er wordt alle jaren veel werk verzet om er een mooie kermis van te maken. Dit is onder meer de verdienste van het vaste kermisteam, dat zich hier telkens enthousiast voor inzet".

Nieuwjaarsbrand
De Nieuwjaarsbrand is een heel moeilijke periode geweest. "Achteraf, als we de balans opmaken, mogen we stellen dat we onze uiterste best gedaan hebben om de getroffen jongeren en hun naaste verwanten zo goed mogelijk te helpen, en de door de brand getroffenen ook financieel. Een flink deel van de gemeentelijke belastingverhoging in de afgelopen jaren is besteed aan de nazorg. Ook moest een inhaalslag uitgevoerd worden op het terrein van brandweer en veiligheid. Onze gemeente stond hierbij volop in de schijnwerpers en wij konden ons niks meer veroorloven. Met de betrekkelijk geringe inkomsten is toch veel gerealiseerd op dit gebied".

Verslingerd geraakt aan openbaar bestuur
Jan Tol heeft het politieke vak altijd met veel plezier uitgeoefend. "Ik ben steeds meer van het politieke bedrijf gaan houden en eigenlijk verslingerd geraakt aan het openbaar bestuur". In 2003 kwam er een vacature vrij in het Dagelijks Bestuur van de Vereniging van Noordhollandse Gemeenten (VNHG). Hierin vervult Jan Tol nu de portefeuille Waterstaatszaken. "Een hele interessante taak welke varieert van rioolwater, bagger tot schoon water. Het hele traject in al zijn schakeringen. Nog één keer mag ik naar de algemene ledenvergadering van de Noord-Hollandse gemeenten die geheel in het teken van water staat. Omdat dit mijn portefeuille betreft, mag ik een inleiding houden. Door mijn afscheid als wethouder zal ik ook deze taak neer moeten leggen".

Veel energie heeft Jan Tol ook gestoken in de problematiek rond de IJsselmeervisserij. Door de wethouder werd het initiatief genomen om met de andere gemeenten met IJsselmeervissers bij elkaar te komen om te overleggen over de toekomst van de IJsselmeervisserij en de vissers. Hieruit is het Bestuurlijk Overleg IJsselmeervisserij ontstaan. Talloze malen zijn besprekingen gevoerd met gesprekspartners als het ministerie van LNV (minister Cees Veerman), de Provincie en de Producentenorganisatie van IJsselmeervissers. "In verband met de voortgaande verslechtering van de vis bestanden moest een sanering doorgevoerd worden. Door oud waarnemend-burgemeester Hans Bulte is een informatieronde langs de vissermannen en wethouders in de IJsselmeergemeenten ondernomen om ze te polsen voor een `warme sanering' en om van de gemeenten te horen wat zij konden doen in de sfeer van flankerend beleid ten behoeve van de eigen beroepsvissers. Het ministerie had voor de sanering een bedrag van zeven miljoen euro beschikbaar. Onze gemeente heeft de Visafslag gekocht om de daarmee de hoge kosten van de beroepsvissers enigszins te drukken. Ik hoop van harte dat er nog een paar vissers over blijven die gebruik maken van onze visafslag".

Niet alles van `n leien dakje
Natuurlijk loopt het niet altijd zoals men gehoopt en verwacht had op het bestuurlijk vlak. "In het openbaar bestuur heb je altijd te maken met processen en mensen. En dan gaat niet alles van een leien dakje. Dat levert wel eens strijd op. Er is een verschil tussen praten met elkaar of je zin krijgen. Dan wordt door partners wel eens geroepen dat er niet gecommuniceerd wordt. In werkelijkheid is er dan wel degelijk gecommuniceerd, maar kreeg men z'n zin niet. Maar zoals al gesteld, ik ben verknocht geraakt aan het openbaar bestuur en dat brengt ook dit soort reacties met zich mee. Maar ik heb het altijd als prettig ervaren als we samen wat bereiken konden. Heel tevreden ben ik ook dat op het terrein van Economische Zaken er op regionaal niveau steeds vaker samengewerkt wordt, en dan met name in de sfeer van het regionaal vorm te geven toerismebeleid en andere, mede door de Provincie gefinancierde economiebevorderende activiteiten".

Weer werken als docent
Wethouder Jan Tol maakt er geen geheim van dat hij graag nog een periode was doorgegaan als wethouder. "Ik denk dat ik dit werk zeker ga missen. Deze acht jaar zijn omgevlogen. Naast mijn wethouderschap was ik nog altijd verbonden aan de Hogeschool voor Economische Studies (HES). Ik heb gevraagd of ik daar weer als volletijds docent werken kan. Deze sollicitatie is nu definitief omdat er een nieuw college gevormd is. Het zal best wennen zijn niet meer de dagelijkse gang naar het stadskantoor te maken. Zeker zal ik de contacten met de ambtenaren gaan missen, en met de bestuurders in de verschillende regionale verbanden, de VNHG waarvan ik dagelijks bestuurslid was en met al die anderen die ik overal uit hoofde van werk ontmoette en waarmee ik te maken had." Jan Tol staat nog op de lijst van het CDA, maar aan zijn politieke carrière lijkt nu een einde gekomen te zijn. "Ik ben van de politiek gaan houden, ondanks dat ze van mij zeggen dat ik net zoveel politiek gevoel heb als een pilaar. Maar juist daarom! Als mij zou worden gevraagd me kandidaat te stellen bijvoorbeeld als lid van Provinciale Staten, zou ik er serieus over nadenken".
Met verbazing naar coalitieprogramma gekeken De toekomst van de gemeente ziet Jan Tol, ondanks het nieuwe college, toch met vertrouwen tegemoet. "Ik heb naar het coalitieprogramma gekeken en wat schetst mijn verbazing dat er een program ligt dat ook door het CDA had kunnen worden opgesteld en ondertekend. Ik ben geen schokkende dingen tegengekomen. Het probleem waar de gemeente voor staat is niet zozeer het beperkt houden van de uitgaven, als wel het opvijzelen van de inkomsten. Wat het beheer van de gemeente betreft zitten we aan de ondergrens van de gemeentelijke capaciteit. Met een beperkt aantal mensen wordt heel veel werk verzet. In vergelijking met andere gemeenten heeft Edam-Volendam met zijn bijzondere karakter en talloze evenementen en gebeurtenissen, gerekend per 1.000 inwoners, weinig ambtenaren".

De scheidende wethouder heeft nog een tip voor de wethouders van Volendam '80 en Recht Door Zee: "Ik hoop dat ze hun gezicht ook buiten de gemeente laten zien. Als er in de regio evenementen plaatsvinden dan moeten de wethouders daar ook bij aanwezig zijn. Ook is het belangrijk zeker in de R.O.A. te gaan. Bezoek de recepties waar ook de bestuurders van de Provincie komen. Bouw een netwerk op, want je hebt elkaar steeds nodig. In de afgelopen zesjaar heeft de gemeente veel energie gestoken in het opbouwen van goodwill door ons telkens weer te presenteren inde regio en in Haarlem".

Teleurgesteld over de verkiezingsuitslag
Wethouder Jan Tol is toch wel teleurgesteld in de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. "In beginsel zou ik toch niet meer terugkeren als wethouder. Ik weet van nabij hoeveel werk de wethouders Wim Visscher, Theo Nouwen en Willem Mooijer gestoken hebben in de Dijkwijk. Zij hebben werkelijk alles uit de kast gehaald. Het is dan bijzonder wrang dat zij haast persoonlijk afgerekend worden op een vervelend besluit dat de Raad van State genomen heeft. Hetzelfde is het geval met de locatie van een nieuw Pius X. Voor zowel de gemeente als het bestuur van CBW was de plek in het parkje tegenover de Amvo in tweede instantie hun gezamenlijke keus. Ondanks dat er van de zijde het gemeente- en het CBW-bestuur een gezamenlijke persverklaring is uitgegaan dat het Pius X op dezelfde plaats blijft, doet het toch pijn dat met name het CDA daar op afgerekend wordt. Dit is geen verwijt naar wie dan ook toe, maar gewoon een constatering".

Na 23,5 jaar onafgebroken volksvertegenwoordiger voor het CDA te zijn geweest (bijna 16 jaar raadslid en acht jaar wethouder) is er nu een einde gekomen aan de politieke loopbaan van Jan Tol in de gemeente EdamVolendam. Na het vertrek van wethouder Hen Schouten en Wim Keizer, is Jan Tol de derde veteraan die de politiek verlaat en dat valt hem best wel zwaar. "Ik kijk niet om in wrok, daar is trouwens beslist geen aanleiding toe geweest. Ik heb alleen geprobeerd m'n best te doen".