Kansarme jongeren restaureren Fort Edam

Kansarme jongeren restaureren Fort Edam
Een van de 42 forten rondom Amsterdam, samen de Stelling van Amsterdam vormend, staat in Edam. Het Fort Edam is sinds anderhalve maand werkproject van de Stichting Herstelling, een werkervaringsproject voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De in Edam wonende Nico Kemper is een van de trajectbegeleiders en we gingen bij hem langs voor een toelichting.

“De stelling van Amsterdam is tussen 1885 en 1915 gebouwd om Amsterdam te beschermen, maar toen het laatste fort, Fort Kwadijk (te zien is nog de fortwoning bij de dumpstore in Kwadijk) gebouwd zou worden was de verdedigingswaarde achterhaald door de brisantgranaat die dwars door de muren van het fort ging en vooral doordat er vliegtuigen kwamen.” Nico weet veel van de stelling van Amsterdam maar nog meer van het werkproject “Herstelling” waar hij al 9 jaar werkt. “Mijn baas ging jaren geleden schaatsen achter Abcoude en zag een verwaarloosd fort, zo kwam hij op het idee op de forten op te laten knappen door kansarme jongeren.”

Discipline
In l996 werd door Bureau Maatwerk en de Provincie Noord-Holland de Stichting Herstelling opgericht. Na tien jaar werken er 200 jongeren, 33 werkmeesters en 38 consulenten of trajectbegeleiders. “Elke ochtend om 8 uur verzamelen we in Amsterdam waar alle deelnemers vandaan komen. Eerst wordt met een strak disciplinair programma de jongeren een werkhouding aangeleerd. We proberen ze in deze fase waarden en normen aan te leren, zoals op tijd komen, leiding accepteren en het zich bewust worden van hun toekomst. In tweede instantie gaan ze zich op het werk oriënteren en tenslotte kunnen ze vakgericht gaan werken”

Lekkage
In Edam zijn al eerder de ruimtes van de wijnproeverij aangepakt en nu moet het dak gerestaureerd worden. “ Op het dak van het fort is boven op de dakbedekking een laag grint aangebracht met daarboven zand en prut. Bij regen werd het regenwater zo gefilterd en naar de waterkelders geleid en opgeslagen voor later gebruik. Door de jaren heen is het dak echter gaan lekken en dat gaan we nu repareren.”

Dak Fort Edam
Eerst moeten de lagen grint, zand en prut verwijderd en dan komt er nieuwe dakbedekking op. Het project gaat een paar jaar duren en naast het werk op het fort zijn er ook nog allerlei activiteiten die de jongens een zekerder toekomst moeten geven. “We gaan bijvoorbeeld regelmatig naar het Sport Fort in Spaarnwoude waar we met diverse grootheden uit de sport aan teambuilding werken. Ook gaan de vrijwilligers op regelmatig naar Kamp Westerbork om te helpen met het onderhoud. In een naburige boerderij in Grollo hebben we dan een kampement waar we samen eten en leven. Zo leren ze van heden en verleden.”

Baan, brood, bed
Het is bepaald geen dagbestedingproject, de jongeren moeten hard werken en als het niet lukt verlaten ze het project. “Maar we zetten ze niet zomaar weer op straat.” Er is ook tijd voor bezoek aan bijvoorbeeld het verzetsmuseum en soms is er een uitwisseling met andere landen. De deelnemers kunnen voor 1 euro een lunchpakket kopen want het streven van de Stichting is te werken aan ‘een Baan, Brood en Bed.’

Geen agogen
“Natuurlijk kunnen we niet alles verzorgen maar met een positieve uitstroom van 55 tot 60 procent naar een opleiding of een baas kunnen we wel zeggen dat er met zogenaamde probleemjongeren wel degelijk resultaten te behalen zijn. Ik zie de groep niet als probleemjongeren, maar jongens met problemen”, vertelt Nico. Als voormalig tegelzetter is hij een van de vele werkers uit de bouw die het project tot een succes gemaakt hebben, agogen komen er in de uitvoering niet aan te pas. Dit in samenwerking met een groot netwerk van zorginstelling. Zo krijgt Edam er zo langzamerhand een mooi monument bij waar de Amsterdamse wethouder Aboutaleb terecht trots op is gezien het feit dat hij de uitspraak over probleemjongeren van Nico nog onlangs bij Barend en van Dorp citeerde om duidelijk te maken wat een succesvolle aanpak van werkprojecten is.