Moedige Moeders weer baanbrekend : Initiatief herstelhuis afkickende verslaafden breedgedragen

Moedige Moeders weer baanbrekend : Initiatief voor herstelhuis afkickende verslaafden vooralsnog breedgedragen
Geboren in Volendam is Moedige Moeders inmiddels een begrip in heel Nederland. Het initiatief heeft elders volop navolging gekregen. Achter de schermen werkten de dezelfde initiators aan een vernieuwend drempelverlagend concept: Een herstelhuis. Om het traject voor ex-druggebruikers, ten einde weer op eigen benen te staan, te versoepelen. Het Herstelhuis Volendam is een samenwerkingsproject van Moedige Moeders, Stichting 12 Stappen en Roads. Afgelopen week werd er een bijeenkomst georganiseerd voor de pilot, met daarbij ook aanwezig vertegenwoordigers van zorgverzekeraars, het Trimbos Instituut, de Jellinek Kliniek, wethouder Dorus Luyckx, Fred de Boer namens de Volendamse woningbouwvereniging en dienstverlenende instanties als het RIBW en IGPB. De partijen spraken van een zorgvernieuwend project. Begin 2007 hoopt men met de behandeling te starten. Moedige Moeders heeft een locatie elders in Waterland op het oog.

Herstelhuizen, de zogeheten ‘Half way homes’ en ‘Re-entry huizen’, zijn niet nieuw. Het is in oorsprong bedoeld voor drugsverslaafden die hun programma in een kliniek hebben doorlopen en daarna klaargestoomd moeten worden voor hun terugkeer in de samenleving. Enkele Volendammers kwamen al in dat traject terecht nadat ze maandenlang in de Emily Hoeve in Kijkduin verbleven om af te kicken.

De vorm waarin Moedige Moeders het samen met haar partners wil gieten, is wel uniek in Nederland. ,,De kans op terugval van verslaafden blijft groot. Maar als ouder ben je verslaafd aan je kind”, zegt Gary Kok, voorvrouw van Moedige Moeders. ,,Ik heb het aan den lijve ondervonden.” Zoon Ruud verbleef maandenlang in het Schotse Castle Craig en kreeg in Volendam weer te maken met een terugval. ,,In een herstelhuis krijgen ze, aansluitend op de kliniekopname, de kans om zes maanden lang de therapie te vervolgen, maar ook een nieuw netwerk op te bouwen. Nieuwe sociale contacten, vaardigheden opdoen en school of werk in de buurt oppakken. In de kliniek zijn ze gewend geweest om zelfstandig te leven, dus ze kunnen niet zomaar terug naar het ouderlijk huis.”

Het herstelhuis is ook voor een andere groep bedoeld. ,,Er zijn bijvoorbeeld veel Volendammers die zich niet willen laten opnemen in een kliniek omdat ze anders weg moeten van hun omgeving, het werk of de familie. Op die manier wordt de verslaving in stand gehouden. In het herstelhuis kunnen ze middels het 12-stappenplan van hun verslaving afkomen en het werk behouden. Ze blijven dichtbij hun omgeving, maar leven in het herstelhuis. Tegelijkertijd wordt een programma voor de naaste familie opgezet.”

,,Het moet normaal worden dat je iets aan je ziekte gaat doen”, vervolgt Kok over het effect van het herstelhuis. ,,Als ouder zijnde dien je je kind los te laten. Op deze manier heb je de kans ze liefdevol op straat te zetten en kunnen ze terecht in het herstelhuis.”
Martin Kok, als ex-gebruiker bij de bijeenkomst aanwezig: ,,Op deze manier kun je de geleerde therapie in de praktijk brengen. Onder de paraplu van diverse instanties. Het verhoogt de kans van slagen. Je verliest alles wanneer je gebruikt, maar je raakt ook alles kwijt wanneer je stopt. Dat maakt je onzeker.”

Het herstelhuis zou een echte woongemeenschap moeten worden met twee leefgroepen van in totaal 20 mensen per periode. Ron van Bremen van Stichting 12 stappen: ,,Omdat er meerdere instanties aan mee geen werken, is er sprake van een ketenaanpak, met voor- zij- en achterdeur. En als dit van de grond komt, gaat het meer bekendheid geven aan de drugsproblematiek in ons land. Het zal een andere dynamiek geven aan het zogeheten 12-stappenplan om clean te worden. Het herstelhuis moet niet exclusief voor Volendammers worden, maar deze regio besprenkelen.”

De begeleiders van het herstelhuis zijn ervaringsdeskundigen. Ex-gebruikers die er voor opgeleid zijn toezicht te houden. Dat toezicht zal er ook, één keer per week, zijn ná het verblijf in het herstelhuis. Wethouder Dorus Luyckx nam een gereserveerde houding aan. ,,Het is goed wat hier gebeurt, maar in onze gemeente leven we in een spanningsveld. We willen alleen het mooie uitdragen. Dit drugsverhaal is negatief, dus dan heeft men in Volendam zoiets van ‘laten we het onder het vloerkleed stoppen’. Het roept weerstanden op.”

Martin Kok hield er, met betrekking tot de openheid van de jongeren, een andere mening op na. ,,Onlangs hebben we met vier personen voorlichting gegeven aan de klassen 1 en 2 van het Don Bosco College. Telkens als we vroegen of leerlingen al een drug geprobeerd hadden, gingen er slechts vier vingers omhoog bij het antwoord ‘nooit’.” Het plan kon veelal rekenen op enthousiasme. Al moet het nog een label krijgen, om zo ook de zorgverzekeraars warm te krijgen. ,,De vraag is wat nou de beste omschrijving is voor dit zorgproduct”, zei Rob Mors van Roads, dat gespecialiseerd is in het ontwikkelen en aanbieden van dagactiviteiten, werkprojecten en scholing voor mensen met ernstig psychische en psychiatrische problemen.
,,We willen zeker betrokken blijven. Het is een initiatief om te omarmen”, zei een van de vertegenwoordigers van zorgverzekeraars. ,,Een hobbel kan inderdaad zijn de productafspraak die je moet maken richting de overheid. We zitten wat ‘zorg’ betreft momenteel in een veranderend veld. We moeten met elkaar zoeken naar wegen om dit gefinancierd te krijgen.”