Exit Edam voor een vriendelijke Turkse Edammer (foto)

Exit Edam voor een vriendelijke Turkse Edammer
Ze zullen in Edam nog gemist worden! Huseyin Evrengun, zijn vrouw Margreet en twee van hun vier kinderen zeggen de kaasstad over enkele weken voorgoed gedag om een nieuw leven op te bouwen in het West-Turkse Marmaris. Een dag na zijn afscheid als leraar op het Grafisch Lyceum spreken we de doorgaans opgewekte Edammer over zijn naderend vertrek.
Het afscheid kost hem toch wel moeite, lees je in zijn ogen. Huseyin (48) is in de loop der jaren zo verweven geraakt met Edam dat hij niet zomaar wil en kan vertrekken. Afgelopen zondag namen hij en zijn familie in Thomas Café afscheid van vele tientallen vrienden, al had hij dat afscheid nog het liefst in de (bijna gesloopte) Nohol gehouden.

Als jongetje van tien kwam hij naar Nederland, opgehaald door zijn vader die al vijf jaar eerder deze stap had gemaakt. "Mijn vader was gevlucht voor een gearrangeerd, ongelukkig huwelijk." Huseyin en nog twee kinderen uit dit huwelijk verhuisden naar Purmerend, waar zijn vader een Nederlandse vrouw had leren kennen, de moeder van zijn halfbroer en -zus.
Toen Huseyin vele jaren later de Edamse Margreet Kras ontmoette verhuisde hij naar Edam, waar hij doorgaans bekend staat als 'Hoes', voetballer bij EVC, bridger, muziekliefhebber, sociaal democraat, en vooral als gemoedelijk inwoner, die veel en lang met mensen kon praten.

Mooie badplaats
Begin 2000 kreeg het echtpaar Evrengun de kans om in zijn geboorteland een tweede huisje te kopen. "Dat ging eigenlijk niet van ons uit, maar kwam via een bevriend Edams-Turks echtpaar, Mustafa Gezgin en Donja Marsman, op ons pad." Dit echtpaar had jarenlang een restaurantje bestierd in de mooie badplaats Marmaris. Later kwamen zij terug, maar met name Mustafa kon maar matig wennen aan zijn nieuwe werkomgeving. "Toen wij in 2005 kenbaar maakten dat we wilden emigreren, gaf dat voor hen de doorslag om ook weer terug te keren. Inmiddels wonen en werken ze daar al, en worden wij buren."

Reden vertrek
Het vertrek naar Turkije heeft verschillende redenen, vertelt Huseyin. Zo was Margreet haar vaste baan in het onderwijs kwijtgeraakt en werd ze het zat om telkenmale op contractbasis te werken. De doorslag gaf de hang naar een nieuw avontuur; een vaarwel tegen het jachtige leven in combinatie met het in Huseyins ogen verslechterde sociaal- politieke klimaat. "Al enige jaren, sinds de opkomst van Pim Fortuyn, zijn de omstandigheden voor buitenlandse Nederlanders verslechterd. De tolerantie in Nederland is afgenomen. Margreet en ik hebben hier heel veel moeite mee, dus last van."

Wanneer medio augustus Huseyin, Margreet, dochters Selma (16) en Leyla (13) vertrekken, uitgezwaaid door zoon Raoul (23) en Ellen (22), begint een nieuw leven. Huseyin gaat met zijn broer Hasan per auto, in omgekeerde volgorde zoals hij ooit 38 jaar geleden naar Nederland kwam. "Mijn broer werkt voor de Humanistische Omroep aan een radiodocumentaire over ons vertrek, vandaar dat hij meegaat."

Integreren
Over Marmaris is Huseyin enthousiast. "Het is geen badplaats a la Benidorm. Alle gebouwen in Turkije zijn bij wet maximaal vijf verdiepingen hoog. Marmaris is daarnaast een wat chiquere plaats die vergeleken wordt met Cannes. Het achterland is door zijn natte winters zeer groen en bebost, de geschiedenis voert terug tot 3.000 jaar geleden met tal van culturele herinneringen."

Wat de Edamse familie er precies gaat doen is nog niet duidelijk. "Het eerste jaar gaan we eerst maar eens integreren. Ik spreek al jaren geen Turks meer. Margreet wel, als gevolg van studie en werk. Selma heeft twee cursussen gevolgd en voor Leyla zien we nog de minste problemen op dit vlak."

Veel Nederlanders
Hoewel Huseyin zo kan werken in het restaurant van zijn nieuwe buren, willen Margreet en hij zich eerst eens rustig oriënteren. "Nu lijkt het ons leuk om op zoek te gaan naar een klein pension aan zee, maar het kan straks best zo zijn dat we weer les gaan geven of dat ik een baan vind in de grafische wereld." Met name voor Margreet liggen er voldoende kansen op het terrein van Nederlandse taallessen aan met name hotelpersoneel. "Er wonen in onze nieuwe stad 25.000 inwoners. Maar in de zomer vertienvoudigt dit aantal zich. De meeste mensen zijn afkomstig uit Engeland en Nederland. Ook Russen zie je steeds meer."

Contact houden
Grootste zorg wordt hoe het met de kinderen zal gaan en het gemis van de twee thuisblijvers. "Onze oudste kinderen wonen al op zichzelf, die zien we natuurlijk veel minder, al is het maar drieëneenhalf uur vliegen. De jongste twee gaan waarschijnlijk naar een internationale school. Ze hebben het nu best moeilijk. Zeker omdat Selma net stevige verkering heeft gekregen. Ze zegt nu op haar 18e terug te keren."Het contact met Edam wordt onderhouden door middel van webcam, internet en e-mail. "Als we alles op orde hebben dan hopen we dat we onze vrienden en familie snel kunnen ontvangen in West-Turkije." Hoewel Huseyin en zijn gezin er als Nederlanders heen gaan zijn er weinig vestigingsbarrières in Turkije. "Binnenkort gaan er nog meer handelsgrenzen open; ik hoop dat Turkije snel onderdeel wordt van Europa."

"Wat ik het meest ga missen behalve onze familie? Mijn loopjes door Edam, naar Hartje Edam voor de Turkse krant, naar EVC, naar het Damhotel voor het bridgen, naar de Harmonie voor een biertje, naar mijn beste vriend Ruud Vlasbloem, naar het Singelfestival/Muziekdag, naar mijn achterblijvende Turkse vriend Vahap, maar bovenal mijn leerlingen op het Grafisch Lyceum", aldus de sympathieke Edammer.