Kleine revolutie vanuit Edamse zolder

Kleine revolutie vanuit Edams zolderkamertje
Stemmen per internet. Een kleine revolutie in onze democratie: kiezen zonder rood potlood of stemmachine. Ontwikkeld op een 'zolderkamertje' in Edam. Piet Reijers en Simon Bouwman zien het helemaal zitten. Er kleven veel voordelen aan stemmen per internet. Meer gemak voor de kiezer, goedkoper, doorzichtiger en zo goed als onmogelijk te frauderen. Het Waterschapshuis, zeg maar de gezamenlijke ict-afdeling van de Nederlandse waterschappen waar Reijers en Bouwman als programmamanager werken, werkt samen met het ministerie van binnenlandse zaken en koninkrijksrelaties aan het systeem. En wie daarbij denkt aan grote moderne kantoren als locatie heeft het mis. Op de zolder van een historisch pand aan de Lingerzijde in Edam geeft een groepje specialisten het plan smoel.

Helemaal nieuw is het niet. Het waterschap Rijnland nam er twee jaar geleden al een proef mee. Die werd door de stemgerechtigden als zeer positief ervaren. Het Waterschapshuis is bezig de voorwaarden te scheppen, opdat in zoo8 heel Nederland via internet voor het waterschap kan stemmen. Voor de aanstaande verkiezingen voor de Tweede Kamer in november wordt er ook een proef gedaan. Expats kunnen via laptop of internetcafé hun stem uitbrengen. „Natuurlijk is dat voor mensen die in het buitenland werken, maar het staat ook open voor bijvoorbeeld zakenmensen die op reis zijn'; aldus Reijers. Een experiment is het systeem zelf niet meer, zegt hij. En in theorie is het mogelijk alle kiezers via internet te laten stemmen. „Als we voldoende tijd en mensen hadden om dat voor te bereiden, had het gekund. In de toekomst kunnen we kiezen tussen posten internetstemmen. Trouwens, telefoonstemmen is ook mogelijk'; voorspelt hij.

Bouwman, die sinds 2000 bezig is met de ontwikkeling van internetstemmen, stelt dat het project een nieuwe fase ingaat. „We streven naar een Ikea-systeem, een soort kant-en-klaar systeem dat iedere organisatie - waterschap, gemeente, provincie of Rijk - zelf kan bedienen. Voor verkiezingen, maar ook voor referenda." Reijers voorziet ook combinaties met andere diensten. „Je kunt dit systeem heel gemakkelijk koppelen aan bijvoorbeeld een populair instrument als de stemwijzer." Het is bovendien veel goedkoper dan het huidige kiessysteem. „Dat kost zo'n drie euro per stemgerechtigde. Via internet wordt dat ongeveer de helft. Bovendien kun je veel verder gaan dan ja, nee of een keuze voor een bepaalde kandidaat.' Bang voor hackers en andere vormen van fraude zijn ze niet. De risico's zijn onderkend. „Iedere mogelijke keuze heeft een eigen code."

Wie gebruik wil maken van internetstemmen moet zich laten registreren via de site www.kiezenuithetbuitenland.nl. Wie een registratie heeft krijgt per post een stemcode. Daarmee ga je naar een internetadres, kiest uit een lijst een kandidaat en bevestigt je stem. Van elke stem wordt een ontvangstbevestiging verstuurd.