Speeches Eric Tuijp bij slot bijeenkomst het Anker
Burgemeester Van Lidth de Jeude, Burgemeester Van Beek, de heer Wolfsen, de heer Geveke, mevrouw Nuijen en overige aanwezigen,
Vandaag 8 december 2006, nog 23 dagen en het is 6 jaar geleden dat wij in Volendam te maken kregen met die vreselijke rampnacht in de vroege uren van 1 januari 2001.
Vandaag blikken we terug op 6 roerige jaren. Wat de SSNV betreft, gaat het om het opmaken van een tussenbalans. Immers we zijn er nog lang niet. Er moet nog heel veel.
Wat we ook niet mogen vergeten is dat er door de ramp 14 jonge mensen zijn gestorven. Deze mogen nooit worden vergeten.
Uit respect voor deze jongeren noem ik hun namen:
Liesbeth, Christin, Anja, Sharon, Ruud, Peter, Edward, Klaas, Nico, Dennis, Eric, Lennart, Nico, Yvonne.
Er is de afgelopen jaren door velen monnikenwerk verricht. In deze jaren mocht ik optreden als voorzitter van een bijzondere stichting. Bestuursleden met veel kennis en veel betrokkenheid bij de getroffenen. Maar daarnaast ook veel vrijwilligers die het bestuur ondersteunden in het uitvoeren van haar taak. Velen complexe zaken kwamen op ons pad en oplossingen lagen vaak niet voor het grijpen. Toch beten alle bestuurders en vrijwilligers zich vast in de materie en kwamen er oplossingen. Met gepaste trots denk ik als voorzitter van de SSNV terug aan de vele mooie momenten.
De belangrijkste van velen:
- Als eerste: de honderden acties in heel Nederland en daar buiten naar aanleiding van de door de SSNV opgezette TV uitzending Hart voor Volendam ten bate van de SSNV. De impact van deze uitzending was enorm.
- Het traject van de Cie. Van Lidth de Jeude en de op 4 juli 2002 gepresenteerde resultaten van dit traject. Vanuit de SSNV mochten Jaap Bien en ik als adviseur aangeven welke de problemen in Volendam waren en mochten wij bijdragen aan het rapport. Vanuit Volendam deden wij dat samen met de Klaas Bond de toenmalige directeur van CRN Het Anker en vertegenwoordigers van de gemeente Edam-Volendam.
- En natuurlijk de vaststellingovereenkomst. Na heel veel, vaak moeilijk en emotioneel overleg tussen alle partijen is er op 1 november 2004 een vaststellingsovereenkomst getekend door de BSNV als vertegenwoordiger van alle getroffenen, de gemeente Edam-Volendam en de heer Veerman. Door de overeenkomst ontstond rust voor de getroffenen en alle ouders. Rust die heel erg nodig is om tot een goede verwerking te komen. Als SSNV mochten wij dit lange traject begeleiden. Het was vooral een traject van de lange adem. Echter we hielden het doel voor ogen. Het alternatief: jaren procederen zou alleen maar veel ellende opleveren.
Daarnaast zijn er vele andere grote en kleine zaken gerealiseerd. Feitelijk teveel om op te noemen.
Bereikt door de inzet van vele vrijwilligers die betrokkenheid toonde en die bereid waren veel tijd vrij te maken om jong getroffenen in staat te stellen aan een toekomst te bouwen. Een toekomst die velen somber inzagen. Echter nu bijna zes jaar later kunnen we zien dat velen op de goede weg zijn. Een weg die ze mede door de steun van de vele vrijwilligers hebben af weten te leggen.
Ik ben blij dat vandaag een kennisdocument kan worden gepresenteerd waarin op een indrukwekkende wijze staat vermeld hoe wij in Volendam met de steun van de overheid en feitelijk heel Nederland in staat zijn geweest aan iets te bouwen.
Ik denk dan uiteraard niet alleen aan de SSNV en haar vrijwilligers, maar ook aan de supporters (voor een belangrijk deel ook de vrijwilligers van de SSNV),
de geestelijken en hun medewerkers van de beide parochies, de BSNV
en de medewerkers van AIC en later CRN Het Anker.
In dit document is door Mieke Nuijen een belangrijk deel van de verzamelde kennis opgetekend. De tijd hiervoor was kort, ik durf te zeggen tekort. Echter onder druk komen mooie zaken tot stand en dat blijkt ook nu te gelden.
Mieke mijn complimenten voor je werk. Ik weet dat je de laatste weken aan niets anders kon denken dan dit document. Veel dank daarvoor.
De SSNV heeft er steeds op aangedrongen om ervaringen en vooral leermomenten vast te leggen.
Er valt van rampen in Enschede en Volendam veel te leren.
De overheid kan zich door het geordend vastleggen van deze kennis beter voorbereiden op nieuwe rampen. We hopen het niet, maar vaststaat: Nieuwe rampen zullen ontstaan.
De overheid is genereus geweest richting Volendam en heeft daardoor velen de mogelijkheid gegeven een leefbaar bestaan op te bouwen. Echter er zijn in Volendam ook vele zaken ontwikkeld. Deze moet je nu vastleggen; immers over twee of drie jaar vervaagd de kennis.
Dit document geeft inzicht in datgene waar Volendam op 1 januari 2001 voor stond.
Het geeft inzicht in de wijze waarop vrijwilligers met betrokkenheid zich inzette.
Vrijwilligers aangevuld met professionals zijn in staat om iets neer te zetten.
Uiteraard kan niets worden gekopieerd; iedere ramp is anders en vraag een eigen aanpak. Toch denk ik dat de overheid vanuit dit document een aantal zaken beter kan opzetten:
Ik noem kort de volgende:
- Richt na een ramp één helpdesk in waar men voor alle vragen terecht kan en doe dat vooral in samenspraak met de lokale bevolking bijvoorbeeld met kerkgemeenschappen, buurtverenigingen, en dergelijke;
- Ga met lokale gezagdragers op zoek naar deskundigen die zich betrokken voelen bij de ramp en zet ze in;
- Zorg ervoor dat kleine gemeente adequaat worden ondersteund vanuit de overheid. De aandacht van B&W wordt opgeslokt door aansprakelijkheidsvraagstukken, vraagstukken die bij recente rampen steeds weer direct aan de orde kwamen. Kleine gemeenten hebben niet de capaciteit om naast de druk die het aansprakelijkheidsvraagstuk oplevert, ook nog de nazorg in te richten. Ik pleit voor een mobiel crisisteam op landelijk niveau als onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, geleid door een vooraanstaand en gezaghebbend persoon. Een crisisteam dat in geval van een ramp binnen enkele uren klaar staat om voorwaarden te scheppen voor een goed ingerichte nazorg. Daarbij moet dit crisisteam dan ook de bevoegdheden krijgen. Dit zal ertoe leiden dat de Burgemeester bevoegdheden moet afstaan. Een gevoelig punt, dat realiseer ik me. Echter ik ben ervan overtuigd, dat een crisisteam een kleine gemeente veel voordelen levert. De druk op een gemeente, zeker als er doden te betreuren vallen is immens groot. In zo´n situatie ook nog, zonder ervaring, nazorg inrichten is een onmogelijke opgaaf.
- Voor het oprichten van een dergelijk crisisteam kan worden geput uit de ervaringen van Enschede en Volendam. Dit document zal zeker een bijdrage leveren en daarnaast ben ik ervan overtuigd dat veel van de zeer betrokken vrijwilligers, bestuurders en ook professionals bereid zijn hun kennis te delen om te komen tot de oprichting van het crisisteam. Overheid laat de opgedane kennis niet verloren gaan en leer ervan.
Uiteraard valt er nog veel meer te adviseren. Daarvoor verwijs ik naar het kennisdocument. En misschien moet de overheid ook wel vragen aan Mieke Nuijen om bepaalde zaken nog verder uit te diepen en daarvoor meer tijd te nemen dan nu het geval was.
Voordat ik afsluit wil ik nog één zaak aan de orde stellen. Na zes jaar lees je in de commentaren nog wel eens terug dat er voor Volendam wel erg veel is gedaan. Voorzover de SSNV daarbij betrokken was, wil ik benadrukken dat wij dat hebben gedaan om de zwaar getroffen jongeren te helpen een toekomst op te bouwen en daarnaast vanuit een onafhankelijke positie ervoor te zorgen dat al het noodzakelijke ook gebeurde. De SSNV heeft daarbij waar dat mogelijk was zaken zo aangepakt dat ook anderen in Nederland voordeel konden behalen uit bereikte resultaten. Zo hebben wij onder meer met de Nederlandse Brandwondenstichting diverse boeken uitgegeven en onderzoeken naar brandwonden financieel mogelijk gemaakt. Ook op andere terreinen heeft de SSNV steeds volledig openheid van zaken gegeven en kennis gedeeld met anderen.
Ik hoop dat de onvoorstelbare en steeds aanwezige inzet van vrijwilligers een voorbeeld mag zijn voor het opzetten van nazorg bij andere rampen. In samenspraak met lokale mensen beklijft de nazorg stukken beter.
Ik dank u voor uw aandacht.
Erik Tuijp, voorzitter SSNV
Vriijwilligers van het eerste uur, medewerkers en oud-medewerkers van het AIC en later het Anker, supporters en alle andere betrokkenen bij de afwikkeling van de Nieuwjaarsramp,
Heden bijna zes jaar na de vreselijke Nieuwjaarsbrand staan we voor een wijziging in de nazorg. Het door de overheid gecreëerde centrum voor reïntegratie en nazorg gaat haar deuren sluiten.
Op basis van het rapport van KPMG gaat een deel van de taken over naar het WMO+ loket bij de gemeente.
Immers duidelijk is gesteld dat we er nog lang niet zijn en dat er in de toekomst nog aanvullende voorzieningen nodig zijn voor de getroffenen.
We maken vanavond als het ware een tussenbalans op en staan daarbij vooral stil bij de onvoorstelbare inzet van de vele vrijwilligers. Zij waren in staat effectief en zorgvuldig te werken door professionele ondersteuning vanuit het Anker.
Vanmiddag heb ik de genodigden publiek de belangrijkste resultaten waarin de SSNV een rol speelde toegelicht. De honderden acties naar aanleiding van de TV uitzending Hart voor Volendam, het traject van de Cie. Van Lidth de Jeude en natuurlijk het sluiten van de vaststellingsovereenkomst.
Daarnaast, zo sprak ik vanmiddag, zijn er vele andere grote en kleine zaken gerealiseerd. Feitelijk teveel om op te noemen.
Bereikt door de inzet van vele vrijwilligers die betrokkenheid toonde en die bereid waren veel tijd vrij te maken om jong getroffenen in staat te stellen aan een toekomst te bouwen. Een toekomst die velen somber inzagen. Echter nu bijna zes jaar later kunnen we zien dat velen op de goede weg zijn. Een weg die ze mede door de steun van de vele vrijwilligers hebben af weten te leggen. Dit ging over jullie.
Vanmiddag stond het kennisdocument centraal. Als voorzitter van de SSNV heb ik informatie mogen leveren aan Mieke Nuijen. In de afgelopen weken volgden interviews en daarna nog diverse gesprekken om zaken te verduidelijken.
Immers er is zo ontzettend veel gebeurd dat je snel het spoor kwijt raakt.
Toch denk ik dat dit document benadrukt hoe belangrijk de inzet van lokale en betrokken vrijwilligers is bij het opzetten van een goede nazorg.
Ik heb de overheid dan ook meegegeven dat vanuit het kennisdocument een aantal zaken beter kunnen worden opgezet:
Ik noem er twee:
- Richt na een ramp één helpdesk in waar men voor alle vragen terecht kan en doe dat vooral in samenspraak met de lokale bevolking bijvoorbeeld met kerkgemeenschappen, buurtverenigingen, en dergelijke; Wij hadden er in het begin twee en dat werkt verwarrend. Lokale mensen achter een helpdesk werkt drempelverlagend.
- Ga met lokale gezagdragers op zoek naar deskundigen die zich betrokken voelen bij de ramp en zet ze in;
Daarnaast heb ik aangegeven ervan overtuigd te zijn dat veel van de zeer betrokken vrijwilligers, bestuurders en ook professionals bereid zijn hun kennis te delen om te komen tot de oprichting van het crisisteam dat in geval van een ramp betrokken wordt bij de opzet van de nazorg na een ramp.
Mijn oproep was: Overheid laat de opgedane kennis niet verloren gaan en leer ervan. Dit kan de onnodige uitgave van veel belastinggeld voorkomen.
Ik realiseer mij dat ik daarbij mogelijk weer een beroep doe op jullie. Echter Volendam heeft iets op de kaart gezet. Daar kunnen velen anderen ook profijt van hebben. Daarvoor is onder meer het kennisdocument ontwikkeld, maar daarmee ben je er niet. De overheid is nu aan zet.
Het was voor mij een voorrecht om voorzitter van de SSNV te mogen zijn. Deskundige bestuurders aan mijn zijde, met een nimmer afnemende inzet,
maar daarnaast ook vele vrijwilligers waarvan er gelukkig vanavond ook een groot aantal aanwezig zijn.
We hebben samen iets moois neergezet. Iets waar we met z’n allen trots op mogen zijn.
Ik wens u allen een prettige avond en ik ben ervan overtuigd dat er vanavond veel dierbare herinneringen zullen worden opgerakeld. We hadden hier nooit moeten zijn, echter de ramp overkwam ons. Samen hebben we velen ondersteund bij het opbouwen van een leefbaar bestaan. Ik hoop dat jullie ook in de toekomst daaraan willen blijven bouwen. We zijn er immers nog lang niet.
Dank voor jullie aandacht.
Erik Tuijp, voorzitter SSNV.