Dromen van Volendam - Kunstcollectie maakt Hotel Spaander tot een levend museum

Dromen van Volendam - Kunstcollectie maakt Hotel Spaander tot een levend museum
Welk hotel ter wereld herbergt er nu een schilderijencollectie die ruim drie keer de waarde vertegenwoordigt van het hele hotel? Hotel Spaander in Volendam is uniek: de geschiedenis van Volendam, wondermooi geschilderd door honderden beroemde kunstenaars die ooit bij Spaander logeerden, is er te zien. In de centrale hal, de lounge en in de oude herberg, overal in het hotel hangen topstukken. Je kunt er zomaar naar binnen lopen, kijken en genieten, terug stappen in de tijd: zeshonderd schilderijen in een telkens wisselende collectie, want die omvat totaal meer dan 1400 werken en groeit nog steeds.

„Vanuit kunsthistorisch perspectief was deze unieke verzameling nog nooit gedocumenteerd. Er wandelt in Volendam nog wel veel levende kennis rond, maar het moest een keer goed opgeschreven worden”, zegt Kees Sier, een van de schrijvers van Volendam schildersdorp, een prachtboek dat dezer dagen verscheen, nog net in het 125e jaar van Spaander, met z’n 79 kamers tegenwoordig een Best Western Hotel.

Reproducties
„Volendam is een echt schildersparadijs”, glundert Jan Tuijp van BZN, die behalve liedjesschrijver ook begenadigd kunstfotograaf blijkt, want hij verzorgde de schitterende reproductiefotografie in het boek. „De titel suggereert dat het om Volendamse schilders gaat, maar ze kwamen óveral vandaan, behalve uit Volendam!” Bankier Sier, 43 jaar en een gedreven kunstverzamelaar: „Vanuit mijn woonplaats Edam zie ik dagelijks de schoonheid van Volendam. Ik begon mijn eigen collectie met enkele schilderijen van Volendam, raakte gepassioneerd, ging me erin verdiepen en kwam zo in contact met mensen die hier veel van afweten, te weten voormalig schoolhoofd Dick Brinkkemper en schilderijenverzamelaar Peter Kersloot. Zo is het boek ontstaan, we hebben het sámen gemaakt.”

„Zeker 1500 kunstenaars hebben tussen 1880 en de Tweede Wereldoorlog bij Spaander gelogeerd”, zegt Volendammer Hein Schilder (43), directeur van de Hein Schilder Groep, de huidige eigenaar van kunsthotel Spaander en zelf ook kunstverzamelaar. „Vaak betaalden zij hun verblijf in natura, met een mooi schilderij, een tekening of een ets van het Volendam zoals zij het hadden beleefd: met de Volendammers op hun botters, aan de haven, in hun huisjes en met de kinderen in hun klederdracht. Zo ontstond de collectie.”

Heins grootvader, in Volendam een bekend aannemer, kocht het verloederde hotel mét de hele kunstcollectie in de jaren zestig van Spaanders’ dochter Alida, die de verzameling kunstwerken zelf ook nog had uitgebreid met onder meer tientallen werken van de Duitser Georg Hering, de Fransman Augustin Hanicotte en Wilm Wouters, kunstenaars die waren getrouwd met haar zussen, respectievelijk Pauline, Trinette en Conny.

„Direct na de oorlog was het hotel in verval geraakt. Mijn grootvader heeft nog verschillende kunstwerken gered van de brandstapel, want er was toen een bewindvoerder die er helemaal niets in zag. Mijn opa heeft de kunstcollectie niet alleen goeddeels veiliggesteld maar later ook verder uitgebreid, het hotel gerenoveerd en daarbij het oude herberggedeelte intact gelaten, waardoor je hier nog steeds de oorspronkelijke sfeer kunt proeven van rond 1900”, zegt Hein, die dit jubileumjaar zelf ook weer vijftien kunstenaars uitnodigde om in het hotel te komen werken. De resultaten zijn komend voorjaar te zien in een speciale expositie, in Hotel Spaander uiteraard, het énige hotel ter wereld met een eigen conservator, Jannig Kwakman, die er ook graag rondleidingen geeft.

Bij het verschijnen van het boek is in de ontvangsthal momenteel een top 20 te zien: de mooiste schilderijen uit de collectie, met werken van Willy Sluiter, Paul Signac, Willem Tholen, Nicolaas van der Waay, Mari ten Kate en Piet van der Hem.

Conservator
„Doordat wij uit onze collectie vaak schilderijen uitlenen aan musea, had ik in het verleden al dikwijls contact met Hans Kraan van de Rijksdienst voor Kunsthistorische Documentatie en John Sillevis, de enthousiaste conservator van het Haags Gemeentemuseum”, legt Hein uit. Sillevis en Louw van Sinderen zijn met hun kunstwetenschappelijke stofkam door het boek gegaan en door sponsoring is het boek nu voor een aantrekkelijke prijs te koop.”

„Bij veel kunstliefhebbers, die voor het eerst ons hotel binnen lopen, valt de mond open”, constateert manager Marcel Rutten. „Nederlanders reizen voor museumbezoek de hele wereld rond, maar we zitten hier in eigen land op goud. De kunstcollectie van Spaander is absoluut uniek. Door het boek hopen we op meer belangstelling. Kom gerust kijken, blijf een nachtje slapen of schuif aan in ons restaurant. Want bij Spaander zit je middenin de kunstgeschiedenis van Volendam!”

Reiswijzer
Hotel Spaander, aan de Haven 15-19 in Volendam, heeft speciale arrangementen en rondleidingen voor kunstliefhebbers. Meer inlichtingen: 0299 - 363.595. Kijk ook op www.spaander.com  ’Volendam schildersdorp’ (ISBN 90-400-8286-3) is verschenen bij Waanders Uitgevers en kost €29,95.