Dank je wel BZN!

Dank je wel BZN!
Dag Nederland. Het is voorbij. Vanavond, na 42 jaar, klinkt de allerlaatste toon van BZN. Nog één keer spelen zij Mon Amour, hun allereerste hit en voor de allerlaatste keer Goodbye it is the end of the show. Het publiek huilt al honderd afscheidsvoorstellingen lang. Maar vanavond is het de beurt aan de bandleden. „Ik loop al dagen wezenloos over de Volendamse Dijk”, bekent Carola Smit (43). Ze is niet de enige…

De emoties zitten hoog bij de BZN-leden. In het allerlaatste interview dat ze als band geven, spreek ik ze ook apart omdat de verwerking iets heel persoonlijks is. „Ik heb stiekem gestudeerd op de allerlaatste toon van Goodbye it is the end of the show”, bekent BZN-oprichter en -gitarist Jan Tuijp (58), die ook de tekst van dat nummer schreef. „Die bes ga ik vanavond langer aanhouden. Ik heb destijds het licht van BZN aangedaan. Ik wil het ook weer uitdoen. Het zal de laatste noot zijn die ik ooit speel. Muzikaal stopt het nu voor mij… Ik ga fietsen met de kleinkinderen.”

De stoere Jan bijt op zijn lip. Het komt niet vaak voor: een Volendammer in hart en nieren is even sprakeloos. Achter in de palingrokerij zitten de andere bandleden met manager van het eerste uur Dick de Boer herinneringen op te halen. Iets wat ze de afgelopen weken veel hebben gedaan. Jan: „Tweeënveertig jaar… Ik zet vanavond in Ahoy een punt achter het grootste deel van mijn leven. Dat raakt me meer dan ik had gedacht. Ik heb vanmorgen mijn bloeddruk opgenomen, zo raar voel ik me al dagen. Maar niks aan de hand gelukkig. Het is psychisch. Ik ga dit gewoon enorm missen, de gezelligheid, de vriendschap, de fans.”

Peinst: „Aan de andere kant als ik mijn leven over mocht doen zou ik het toch anders doen. We hebben met BZN veel te hard gewerkt, besef je nu. We hebben onze kinderen nauwelijks gezien. Het was de angst weet je, de angst dat het succes voorbij zou gaan. We zaten elke dag in de studio, maakten demo’s voor plaatopnames. Dan hadden we in elk geval het gevoel dat we er alles aan deden. Na die eerste volkomen onverwachte hit in 1976, Mon Amour, zijn we constant bezig geweest met de volgende hit. Niet zo gek, tussen ’74 en ’76 ging het zó slecht met de band. We waren rockers toen, deden mee met het tijdsbeeld, gooiden met versterkers en microfoons. Maar we zaten ’s ochtends garnalen te pellen in de keuken. Er kwam geen rooie rotcent binnen. We hebben toen ook vaak over stoppen gepraat.”

„Angst”, zegt ook Jan Keizer (58). „Daardoor hebben we zeker de eerste twintig jaar te weinig van het succes genoten. Je was steeds weer bezig met de volgende hit. De haast die je voelde. Ik zeg wel eens voor de grap ’ik houd niet van muziek’. Maar we waren er wel altijd mee bezig. BZN heeft de ongelooflijke score van 55 hits, dat is meer dan de Rolling Stones, 89 gouden platen, 12 miljoen verkochte geluidsdragers. Elk jaar een nieuwe plaat op de plank. Produceren, produceren… Het was nu tijd om op te houden. Op het hoogtepunt voor je, net als de Rolling Stones, minder publiek trekt.”

Het was Jan Keizer, die een jaar geleden de knuppel in het hoenderhok gooide. De zanger die in 1969 als drummer van de band begon, zei dat hij wilde stoppen. „In de auto op de A2”, zegt een deel van de band. „Nee”, weet manager Dick. „Ik weet het precies. We stonden nog voor de deur bij Carola. Want deze mensen, hoe verschillend ook, hebben al die jaren met elkaar gereisd. Dus we zaten in één auto. En toen als donderslag bij heldere hemel kwam het eruit. Ik zei dat ik een aanvraag had om op eerste pinksterdag te spelen. Ik vroeg het omdat we met de band de afspraak hebben dat we die grote feestdagen vrijhouden. Jan zei: ’Laten we het maar doen, want volgend jaar kan het niet meer. Ik wil stoppen met BZN’.”

„We hebben te weinig van ons succes genoten”
Jan: „Je kon een speld horen vallen. Ik heb me wel een tijd het zwarte schaap gevoeld. Ik sprak het uit en anderen hadden nog wel willen doorgaan. Maar we zijn het intussen eens. We zijn deze band als vrienden begonnen. We eindigen ook weer als vrienden.”
„Ik heb 23 jaar genoten van elke dag”, zegt zangeres Carola, die Annie Schilder in 1984 opvolgde als zangeres. „Ik weet nog hoe trots Volendam was met de eerste hit Mon Amour in ’76. Ik, toen 13 jaar oud, ook!” Op dat moment was de koers van de band net van hardrock naar de levensreddende volkspop gegaan. „Die plaat kwam vlak voor de kermis uit.

We gingen uit ons dak. Waanzinnig dat ik er later zo veel jaren van heb mogen meegenieten.”
Carola heeft een heel raar gevoel over vanavond. „Ik zie ertegenop en ik verlang ernaar. Je weet dat het eraan komt, we zijn al een heel jaar aan het afscheid nemen, maar nu wordt het definitief. Het is gek, je maakt je ook druk over professionele dingen. Je wilt dat het toch te gek klinkt, dus ik denk na voor ik zonder jas op de fiets stap. Ik wil goed bij stem zijn. Je weet dat er live-tv, een dvd en een cd van wordt gemaakt. En je hoopt dat we het laatste nummer tot een goed einde brengen. Dat ik überhaupt nog kan zingen met al die emoties…” Carola wrijft over haar armen. „Kippenvel”, verontschuldigt ze zich. „Nu al.”

Jan Tuijp: „De regisseur van de TROS heeft me gezegd dat hij het laatste kwartier helemaal op het gevoel gaat filmen. Als het klaar is, gaat hij van de zender af, als het niet klaar is, blijft hij gewoon hangen. De eindtijd van het programma weet niemand.”
Drummer Jack Veerman (53), BZN’er sinds 1974 toen Jan Keizer begon te zingen, klinkt verlegen. „Ik stapel al anderhalve week de post op. ’Heb ik geen hoofd voor’, zeg ik tegen mijn vrouw, nu niet. We hebben gewoon allemaal concentratieproblemen. Van de zenuwen of zo.”

Jack is één van de drie J’s (naast Jan Tuijp en Jan Keizer) die ook veel hebben geschreven voor hun 21-jarige collega en dorpsgenoot Jan Smit. De drie mannen hebben misschien wel samen de BZN-hitformule: „Het geheim van BZN en de hits was de chemie tussen de mensen. We vertrouwden elkaar, schaafden aan elkaars composities. Als ik een melodie in mijn hoofd had, zag ik in mijn hoofd hoe Carola en Jan dat zongen, dan schreef Jan Tuijp een tekst en boog Jan Keizer zich er nog over. Hij componeerde ook wel eens de complete muziek en tekst van een liedje. En onze toetsenist Dick Plat (56), die nu negentien jaar bij ons is, heeft conservatorium. Dat helpt ook.”

Dick gaat met Carola verder in de muziek. „Ik studeer elke dag piano, gitaar en accordeon. Ik kijk heel nuchter aan tegen het stoppen van BZN. Het is een feit, de afsluiting van een tijdperk. Maar ik kan de muziek niet missen. Met Carola ga ik een bijzonder album opnemen, en misschien gaan wij wel samen de theaters in.” Dat geldt ook voor Jack Veerman. Hij zal samen met jong Volendams talent een nieuwe band formeren. „En ik ben samen met Dick aan het componeren voor een hele mooie nieuwe stem: de 19-jarige Helmondse Renate Robben.”
Jan Keizer is bezig met een soloplaat waar onder andere de laatste compositie van Robert Long op zal staan.

En gitarist John Meijer (48), die sinds 2003 de in 2004 overleden Dirk van der Horst vervangt?
Hij trekt zijn wenkbrauwen op: „Voor mij is het heel gek. Ik ben nu vier jaar bij BZN en al een kwart van de tijd aan het afscheid nemen. Ik denk dat een instituut stopt en ik ben er trots op dat ik er deel van mocht uitmaken. Ik ben reclametekstschrijver, video-editor en gitarist. Ik moet nog beslissen wat ik verder ga doen.” Jan Tuijp – in de band de man met de boeken genoemd omdat hij in de auto altijd studeerde – grinnikt: „Ik kwam uit een arm gezin met elf kinderen en ik moest naar de fabriek om geld te verdienen.

Door BZN kon ik via de mts, hts en ntu ingenieur worden, ik heb mijn vliegbrevet gehaald, ben verkeersvlieger geworden en zelfs vlieginstructeur. En daarom zeg ik dat deze band BZN mijn leven heeft gemaakt. Dat is vanavond afgelopen…” Hij stokt: „Waar maak je het mee? Als je normaal veertig jaar bij een bedrijf hebt gewerkt, krijg je een horloge en een feestje. Wij staan over een paar uur in een afgeladen Ahoy vol huilende mensen en zijn in honderdduizenden huiskamers live te zien bij de TROS. Bij mij overheerst dan een gevoel van immense dankbaarheid dat we dit mogen meemaken. Dank je wel BZN, dank je wel Nederland. Het ga jullie goed…”

Jan Tuijp vertrekt samen met manager Dick als laatste uit de palingrokerij. Ze gaan hun laatste grote klus klaren…