Evert Karregat: “PX wordt cultuurhuis"

Evert Karregat: “Het is niet de bedoeling om een horecabedrijf te realiseren, in tegendeel." - PX wordt cultuurhuis
Na 13 jaar kon de raad zich donderdag eindelijk buigen over het voorstel om te komen tot een nieuw Pius X (PX) in de Zeestraat. Uit de presentatie van Club- en Buurthuiswerk (CBW) werd duidelijk dat het nieuwe PX-gebouw een cultuurhuis gaat worden. Het Px-gebouw was opgenomen in een voorstel waarin ook aanvullende investeringsbudget voor Stichting Welzijn Edam (WZE) was opgenomen. Voor een deel van de raad was dit eigenlijk het enigste puntje van kritiek, want met name Groen Links had het voorstel graag losgekoppeld gezien. Dit was ook de reden dat deze partij als enige tegen dit deel van het voorstel stemde.

Het CBW kon samen met Zeeman Architecten, haar plannen aan de raad ontvouwen aan de hand van een powerpointpreaentatie. Voorafgaande hieraan hield de voorzitter van het CBW, Evert Karregat, een toespraak:

“Het was 1994, dus 13 jaar geleden, toen het kerkbestuur van de Vincentiusparochie te kennen gaf dat het gebouw Pius X zou worden afgestoten. De parochie had geld nodig voor de renovatie van de Vincentiuskerk. In 1995 heeft CBW ruim 1/3 van de aankoopprijs van fl. 750.000 plus k.k. bijgedragen opdat de gemeente het pand zou overnemen. Vanaf dat moment loopt het proces om te komen tot een nieuw gebouw Pius X. Een 13-jarige procesgang, dat is zelfs voor Nederlandse polderbegrippen een heel lange periode. Het voordeel dat aan dit nadeel kleeft, is dat we goed hebben kunnen nadenken over wat we willen in dit nieuwe gebouw. Het is niet de bedoeling om er een horecabedrijf te realiseren, integendeel Het CBW stelt zich expliciet ten doel om een CULTUURHUIS te ontwikkelen, een huis waarin aan kunst en cultuur wordt gedaan en waar bezoekers uit een breed aanbod altijd iets van hun gading vinden.

Dat Cultuurhuis moet zo multifunctioneel mogelijk zijn; een van de uitgangspunten is dan ook dat het de hele week door volop gebruikt moet kunnen worden om de groepen zo goed mogelijk van dienst te kunnen zijn, om het aanbod zo breed mogelijk te maken en natuurlijk ook om de exploitatiekosten zo laag mogelijk te kunnen houden. De beste omschrijving voor dit nieuwe gebouw is een Activiteitencentrum met een heel belangrijke Ontmoetingsfunctie, en met een ingebouwde Theaterfunctie. Wij menen dat de term CULTUURHUIS recht doet aan dit plan.

In dit gebouw wil CBW de amateur podiumkunst in Volendam en desgewenst ook Edam, een logistieke basis geven en een structuur scheppen waarbinnen deze tot nog grotere bloei kan komen dan tot nog toe het geval is. Vier pop oefenruimten en twee zalen die door-de-week door culturele groepen gebruikt kunnen worden als repetitieruimte, vormen de basis van dit gebouw. Daarnaast is er het Buurtcentrum dat elke dag vanaf 10.00 uur `s morgens tot 22.00 uur `s avonds geopend zal zijn; eerst voorsenioren en daarna voor tieners en jongeren. Tieners krijgen er hun, eigensociëteit met vrij uitzicht op het podium, zodat ze voortaan elk optreden alcoholvrij kunnen meebeleven.

De Senioren zullen binnen afzienbare tijd de grootste doelgroep vormen van het sociaal-culturele werk. Het gebouw is dan ook ontworpen om hen goed te kunnen ontvangen. De Seniorenraad heeft ons tweemaal bezocht om er zeker van te zijn dat op de begane grond toiletten aanwezig zijn alsmede een lift. De enkele cursuslokalen die in het gebouw gepland zijn, zijn vooral vanwege de senioren opgenomen. Die zoeken immers naast gezelligheid ook zinvolle bezigheid, en die menen we op deze manier te kunnen bieden.

De moeilijkste groep vormen de tieners en de jongeren. Om hen binnen te krijgen, om een tegenwicht te bieden tegen de alcohol- en drugscultuur waar zij middenin zitten; moet er iets speciaals worden geboden dat ze nergens anders kunnen vinden. CBW mikt op het uitdagen van deze doelgroepen op hun creatieve vermógens, en dat is niet zonder reden. In die ene oefenruimte die Pius X momenteel heeft, repeteren wekelijks 6 of 7 bandjes, en ze doen met plezier mee aan de Bandcoaching. Aan de Zangcoaching doen 18 jongelui mee; meer kunnen we er op dit ogenblik, niet hebben. De Balletafdeling heeft 35 groepen elke week, en daarnaast zijn er vier schilderclubs, meerdere 3D-cursusgroepen, keramiek- en mozaïekclubs, kalligrafie- en een iconenschilderclub. Hier doen alle leeftijden aan mee, ook tieners en jongeren. Kunstzinnig zijn de Volendammers al; nu nog een structurele aanpak.

Europese subsidie
Als het gebouw gerealiseerd gaat worden, zal getracht worden Europese Subsidie aan te vragen op twee aspecten van het plan: op de hoge mate van functionaliteit, en op het format waarop het jeugd- en jongerenwerk zal worden ingericht en waarmee tegelijk een kunst- en cultuurbeleid wordt geboden alsmede een structureel alcohol- en drugsontmoedigingsbeleid. Het CBW-bestuur heeft zijn best gedaan om iets unieks te poneren voor de unieke gemeenschap die Volendam is; het woord is nu aan onze politieke bestuurders om deze inzet al dan niet te honoreren."

CBW heeft voorkeur voor eigentijds gevelbeeld
Directeur CBW, Jaap Schilder (Dibbes), kon vervolgens de powerpointpresentatie tonen. De raad moest zich namelijk uitspreken over de voorkeur voor het gevelbeeld van een nieuw PX.
Jaap Schilder: “Het gebouw moet passen bij het imago van CBW: de bestaande cultuur aanvullen en vernieuwen. Het CBW heeft daarom duidelijke voorkeur voor een eigentijds gevelbeeld.” Jaap Schilder, heeft begrip voor het standpunt van degene die van mening is dat het moet passen in de omgeving, maar pareerde deze mening met het volgende voorbeeld: “Welke kerk past in de omgeving waar het staat. Denk aan de Mariakerk en Kruispunt. Dat zijn beeldbepalende gebouwen en dat willen wij ook.” Schilder kreeg hierbij steun van H. Sier (GroenLinks). Sier is van mening dat de gemeente weliswaar bouwheer is en dus bepaalt wat het gevelbeeld zal gaan worden, maar CBW is de gebruiker.

Mag het onsje minder zijn
Na de presentatie kon de politiek zich buigen over het voorstel. J. Veerman (CDA) vroeg zich af of het vet van het gebouw er wel af is. Zo vindt hij de oefenruimte ietwat overdreven, omdat men ook terecht kan in Purmerend bij P3. “Het mag dus een onsje minder zijn. Laten we uitgaan van wat we nodig hebben. Dat onsje is voor ons dus een kleiner gebouw. Het ondergronds bouwen is namelijk heel duur. Bovendien werd ondergronds bouwen voor PX na de nieuwjaarsbrand van, tafel geveegd. VD|80 was destijds groot tegenstander van ondergronds bouwen voor de jeugd. Wij denken dat we het niet gaan redden met 5,2 miljoen euro. Volgens een door ons ingeschakelde externe calculator gaat het gebouw inclusief BTW 7 miljoen kosten." Veerman vond het, idee van een opnamestudio heel leuk, maar vroeg zich af waarom de LOVE niet in het gebouw kan, met een eigen sleutel, om zelf opnamen te maken.

Jaap Schilder (CBW) verduidelijkte Veerman dat hij persoonlijk meerdere malen aan de LOVE heeft gevraagd om de studio te bemannen, men heeft geen `nee' gezegd en de uitnodiging ligt er. Bovendien liet Schilder weten dat zij er alles aan hebben gedaan om het gebouw niet te overdrijven. Over het ondergronds bouwen was Schilder kort. “Toen ging de zaal ondergronds, nu gaat het om toiletten en de popruimtes.”

O. Heck van Zeeman Architecten verduidelijkte de raad dat er voor het twee laags bouwen genoeg vluchtwegen zijn. “Als dat niet zo zou zijn dan mag het gebouw er niet komen van de brandweer." Dhr. Heek is bovendien van mening dat in de door hun gedane raming van de kosten alle bouwkundige aspecten zijn meegenomen inclusief een marge. S. Baart (Gemeente Belangen) weet vanuit zijn vakgebied wat het een- en ander kost. Zo is hij nu bezig met een schoolgebouw. Als hij dat terugrekent naar een nieuw PX denkt Baart dat het niet haalbaar is voor dit geld. Hij vroeg zich dan ook af wat het restantbedrag is wat nodig is. De architect liet weten dat hij zijn handen in het vuur durfde te stekenvoor de bouwkundige raming. We hebben alleen niet het interieur meegenomen en hetgeen we niet weten. Dus eigenlijk de extra wensen.

Geen splitsing
Vele partijen bleven vragen houden bij het financiële verhaal. Zo wilden Groen Links, Gemeente Belangen, VVD en CDA in eerste instantie het voorstel splitsen. Wethouder D. Luyckx ontraadde de raad om het voorstel te ontrafelen. “We moeten nu doorpakken, want het is belangrijk voor beide partijen. De dekking voor PX is voldoende. Ik doe dan ook een dringend beroep op het CDA om akkoord te gaan met het hele voorstel.” De oproep van Luyckx had effect. Uitteindelijk bleef alleen Groen Links bij haar standpunt om het voorstel te splitsen. In de raadsvergadering werd het voorstel gesplitst, maar bij stemming bleek alleen Groen Links tegen.

Meerderheid raad heeft voorkeur voor historisch gevelbeeld
De raad moest los van het financiële plaatje zich uitspreken over het gevelbeeld. De meerderheid van de partijen gaf de voorkeur aan het historische gevelbeeld, dit in tegenstelling tot de voorkeur van het CBW. Het CDA kon niet .kiezen uit de twee varianten, omdat zij eigenlijk de artist impression van Dick de Boer van een aantal jaren geleden veel mooier vonden. Wethouder M. Kes gaf eerlijk toe dat zij dit eigenlijk ook mooier vond, maar dit ontwerp is niet mogelijk vanwege de goothoogte en dus in strijd met het bestemmingsplan. Na inventarisatie bleken 12 raadsleden te kiezen voor het historisch gevelbeeld. Of dit het uiteindelijk zal gaan worden is nog afwachten. Maar de voorkeur van de raad zal worden meegenomen.