Wie heeft de kleintjes wel afgeslacht?

Wie heeft de kleintjes wel afgeslacht?
Justitie focuste alleen op moeder Kim als dader, maar keek niet naar ’onbekende man’
Met 87 messteken werden baby Daniël en peuter Romy vorig jaar in hun bedjes gedood. Maar het onderzoek naar de dubbele moord blijkt een fiasco en resulteerde vorig week in de vrijlating van de moeder van de slachtoffertjes. Een dieptepunt in de Nederlandse opsporing. Dat laatste geldt volgens rechercheur Dick Gosewehr ook voor de manier waarop de politie onderzoek deed in de zaakTheo Tetteroo. Die zit volgens zijn raadsman al zeven jaar onschuldig vast wegens incest. Hij zou zijn dochter Jessica, samen met zijn vader en zoon, meer dan 1600 keer misbruikt hebben. Desondanks bleek zij nog maagd toen zij aangifte deed. Een affaire waarover deze krant regelmatig publiceerde. Onlangs onderzocht Gosewehr het journaal dat de politie bijhield over het onderzoek. Zijn oordeel is vernietigend.

door JOLANDE VAN DER GRAAF

De dubbele kindermoord in Purmerend werd een regelrecht schandaal voor het openbaar ministerie (OM). In de belangrijke en beladen strafzaak bleek vorige week hoe politie en justitie het onderzoek hebben gemanipuleerd en allerminst op zoek zijn geweest naar de waarheid achter het weerzinwekkende misdrijf.

De gevolgen zijn dramatisch. De verdachte, moeder Kim V. van de omgebrachte baby Daniël en peuter Romy, wandelde na anderhalf jaar cel als vrije vrouw de Haarlemse rechtbank uit, terwijl door het bedroevend slechte opsporingsonderzoek nu nog altijd onduidelijk is wie de twee kleintjes om het leven heeft gebracht. Er restte zaaksofficier van justitie mevr. mr. Francis Schlingemann na het vernietigende vonnis niets anders dan met het schaamrood op de kaken haar wonden te likken.Wie denkt dat het na het debacle in de Schiedammer parkmoord beter gaat met de Nederlandse opsporing gelooft in sprookjes. Nog even terugkijkend: voor de in 2000 gepleegde moord op het Schiedamse kind Nienke Kleiss liet justitie magazijnbediende Cees B. uit Vlaardingen strafrechtelijk vervolgen. Dat terwijl het OM wist dat B. onschuldig was, duidelijk was dat iemand anders het meisje moest hebben gedood, en voor B. ontlastend bewijsmateriaal willens en wetens door justitie aan de rechtbank werd onthouden.

Denktank
Nadat deze bananenrepubliekpraktijken aan het licht waren gekomen nam justitie ’verregaande’ maatregelen. De commissie-Posthumus werd in het leven geroepen, een denktank van wijze mannen die de Nederlandse opsporing voortaan moeten behoeden voor dit soort ernstige dwalingen. Maar alle aanbevelingen ten spijt gaat het nog steeds mis en dat niet zelden bij de zwaarste zaken. Het lijkt er sommige officieren van justitie louter om te doen om zo veel mogelijk mensen achter de tralies te krijgen en niet om de toedracht van misdrijven tot op de bodem uit te zoeken. De gang van zaken rond de Purmerendse kindermoorden is daar een schrijnend voorbeeld van. Al direct na de dubbele moord, de nacht van 14 juni vorig jaar waarin Daniël (zes maanden oud) en Romy (anderhalf) in hun ledikantjes met tientallen messteken werden gedood, liet de recherche zich verblinden door de beruchte tunnelvisie. Het misdrijf leek een zoveelste gezinsdrama te zijn, waarbij een gestoorde ouder haar eigen kinderen vermoordde. Al diezelfde nacht werd Kim V. op het politiebureau in Purmerend dan ook in de boeien geslagen op verdenking van het uitroeien van haar kroost.

Haar raadslieden, de Haarlemse strafrechtadvocaten mr. Esther Vroegh en mr. Robert Mesland, ontdekten dat politie en justitie zelfs het belangrijkste Posthumus-advies stelselmatig en mogelijk bewust in de wind hebben geslagen. Want hypothesen en alternatieven – een heel ander scenario met een heel andere toedracht en heel andere dader – werden nooit door de politie Kennemmerland en door de Haarlemse justitie onderzocht. Aanwijzingen dat de zaak anders in elkaar kan zitten, zijn er echter van meet af aan geweest.

Opvallend was meteen dat Kim V. op geen enkele wijze in het profiel van de moordlustige moeder past. Zij had die nacht zélf de politie gewaarschuwd met een alarmerend telefoontje aan 112 en bleek bovendien niet te hebben geprobeerd om zelfmoord te plegen (in 63 procent van alle gezinsdrama’s deden ouders dat wel). Bovendien verklaarde de Purmerendse direct tegenover de politie dat een onbekende man het huis was binnengedrongen, naar haar exvriend (een door de onderwereld bedreigde drugsdealer) had gevraagd, haar tegen de vlakte had geslagen en de kinderen met een keukenmes moest hebben doodgestoken.
Gedurende zes stevige politieverhoren hield Kim V. vol dat zij niets met het misdrijf te maken had. Totdat de recherche haar psychisch zwaar onder druk begon te zetten in de vorm van een volgens de rechtbank intimiderende en met opgeheven armen schreeuwende politie-inspecteur. Deze rechercheur, tegenwoordig gedeputeerde bij de provincie Noord-Holland, bulderde onder meer tegen Kim V.: „Er is geen man bij jou in de flat geweest. Dan zouden we daar sporen van hebben aangetroffen. Want we hebben zó’n lijst van sporen op jou aangetroffen (…) We zeggen niet dat we denken dat je het hebt gedaan. Ik weet dat je het hebt gedaan (…) Je kunt kneppelhard liegen (...).”

Afscheid
Toen Kim V. te horen kreeg dat ze móést praten en anders geen afscheid mocht nemen van haar kinderen, brak zij en biechtte het misdrijf op, zoals ook Cees B. dat in de Schiedammer parkmoord had gedaan. Maar de rechtbank rekende in deze zaak genadeloos af met de verhoormethode: de bekentenissen van Kim V. werden van tafel geveegd en mochten niet als bewijs dienen. De politieverhoren waren sturend geweest en het scenario was vervolgens ingekleurd door Kim V., die niet meer tegen alle druk kon en de recherche welwillend was geweest.

Maar er is meer aan de hand. De bulderende politie-inspecteur hield Kim V. destijds zogenaamde vaststaande feiten voor die zelfs regelrecht in strijd zijn met onderzoeksresultaten. In maart dit jaar berichtte deze krant al dat er geen sporen op Kim zijn aangetroffen, die er – als zij de moorden had gepleegd – wel moesten zijn. Zo zat er geen bloed onder haar nagels en blote voeten, maar de lijkjes van haar kinderen lagen letterlijk in poelen van bloed. Ook de bloedvlekjes op haar broek bleken niet door gespat veroorzaakt, zoals het Nederlands Forensisch Instituut beweerde. Uit een contraonderzoek door Independent Forensic Services bleek bovendien dat het ging om een mengprofiel: bloed van Kim én bloed van een onbekende man.

In het forensische onderzoek duikt die onbekende man voortdurend op: her en der in het huis en rond de plek van de moorden werd dna van een niet nader geïdentificeerd heerschap veiliggesteld. Gezien de verklaringen van Kim V. over een indringer is dat uiterst cruciaal. Maar het OM en de politie wuifden de sporen weg: nooit werd uitgezocht welke man er op de plek van het misdrijf is geweest en wat zijn rol bij de moorden is geweest.

Blunders van jewelste begingen ook de psychiaters en psychologen van het Pieter Baan Centrum (PBC), de observatiekliniek van justitie waar de geestesgesteldheid van Kim V. werd onderzocht. De Maastrichtse prof.dr. Harald Merckelbach, hoogleraar rechtspsychologie, legde het rapport van het PBC op verzoek van advocaat Vroegh en Mesland onder zijn fileermes. En hakte dat vervolgens aan spaanders.

Want het rapport verschaft volgens de professor geen enkel inzicht in de psychologie van de Purmerendse en geeft al evenmin antwoord op de vraag waarom het drama is gebeurd. „Het Pieter Baan Centrum is voetstoots uitgegaan van de aanname dat de beschuldigingen tegen Kim V. kloppen. Vervolgens kreeg zij allerlei diagnoses in de schoenen geschoven met als enig doel om te verklaren waarom zij het misdrijf zou hebben gepleegd. Het PBC ziet kennelijk haar eigen inconsistenties niet in: Kim V. wordt eerst als een extreem agressieve vrouw omschreven. Maar een paar pagina’s verder in het rapport staat dat zij rustig, vriendelijk en meewerkend is. De PBC-medewerkers hebben naar een conclusie toegewerkt die het OM wil horen. De waarheidsvinding sneuvelt door de onderdanige houding van het PBC ten opzichte van justitie.”

Stoornissen
Kim V. kreeg verschillende stoornissen toegeschreven die niet zijn gestaafd met feiten en in strijd zijn met observaties in het PBC. De psychiaters aldaar hebben zich volgens Merckelbach ook niet afgevraagd of de vrouw die psychische stoornissen opliep als gevolg van het drama rond haar kinderen.

Fnuikend is bovendien dat het PBC ook al geen andere mogelijke scenario’s in ogenschouw nam. Merckelbach: „Als Kim V. de moorden heeft gepleegd, waarvan ik absoluut niet zeker ben, is het vreemd dat zij zich niets van het gebeuren kan herinneren. Ze had weliswaar cocaine gebruikt, maar dat neemt het geheugen niet weg. Wél als zij wellicht ook heimelijk rohypnol, de zogeheten date rape drug, toegediend heeft gekregen. Dat kan leiden tot extreem gewelddadig gedrag in combinatie met geheugenverlies. Opnieuw is er sprake van grote slordigheden in de opsporing, die een cascade aan effecten heeft veroorzaakt. De cocaïnewikkels die in het huis van Kim lagen, zijn nooit grondig genoeg onderzocht, toxicologen hebben niet naar andere stoffen in haar bloed gezocht en het PBC heeft niet aan het bovenstaande scenario gedacht.”

Volgend jaar gaat justitie met een hoger beroep tegen Kim V. in de herkansing. Het valt niet te verwachten dat er dan een antwoord komt op de vraag wie de twee kinderen zo beestachtig heeft afgeslacht.