Volendamse 'overlevingsbak' moet bijvangst én IJsselmeervisserij gaan redden
Volendamse 'overlevingsbak' moet bijvangst én IJsselmeervisserij gaan redden
Tegen één kilo' gevangen paling. staat 29 kilo bijvangst die sneuvelt in de IJsselmeervisserij. Een milieuprobleem dat de vissers bijna de kop kost. De 'overlevingsbak' van de Volendamse broers schilder moet de bijvangst redden. De paling zwemt tegen de stroom in naar het donker. De bijvangst zwemt met de stroom mee terug naar het IJsselmeer. Ziedaar het ei van Columbus, maar dan van de hand van de IJsselmeervissers Patrick, Jack en Gerrie Schilder. Ze zijn er mee in de race voor de duurzaamheidprijs van het Productschap Vis.
De IJsselmeervisserij verkeert al j aren in zwaar weer. Na dé laatste saneringsronde zijn er nog zo'n 35 vissers met ruim zestig vergunningen actief. Het aantal schietfuiken daalde van 17.000 naar 3.000 stuks. De bijvangst was een doorn in het oog van het ministerie. Dat dreigde de schietfuiken te verbieden. Met de nieuwe methode mogen ze blijven. “Het is heel simpel”, zegt Patrick Schilder. “We blijven de fuiken gebruiken, maar lossen ze in een overlevingsbak. Daarin staat een waterstroom waarbij de paling van nature tegen de stroom in naar het donker zwemt. De rest zoekt het licht op en zwemt met de stroom mee weer overboord. Er komt geen mensenhand aan te pas. En het scheelt ons heel veel 'sjouwwerk'.
Met de noviteit waar de broers patent op hebben, komt het schietfuiken verbod voor de visserij op het IJsselmeer op de helling. Maar er moeten in samenwerking met Wageningen Imares en Aquaterra meer maatregelen worden genomen om de dalende visstand te keren. “We hebben de afgelopen tijd veel onderzoek gedaan met vissers en biologen samen”, zegt Derk Jan Berends van de Nederlandse Vissersbond. „Het is niet zo datje nu zomaar schietfuiken mag gebruiken. Met de automatische sorteerbak krijgt de ondermaatse vis de kans om weg te zwemmen. Maar er moet ook meer 'tussen de stenen' aan de oevers worden gevist waar minder bijvangst is. En in bepaalde periodes als er veel jonge vis is, moet je liever niet vissen.” De maatregelen moeten in het visplan komen.
De vissers willen aan al die maatregelen ook een duurzaamheidlabel hangen. Het liefst nog dit jaar. Een onafhankelijk certificaat voor IJsselmeerpaling. “De IJsselmeerpaling onderscheidt zich in kwaliteit, maar ligt nu vaak naast de kweekvis in de kraam. IJsselmeerpaling levert een ander prijs op en het certificaat moet garanderen dat het echte IJsselmeerpaling is”, zegt Berends. Hij heeft goede hoop met de duurzaamheidsmaatregelen. “De afgelopen jaren zijn we met alle saneringen achter de feiten aangelopen. We hopen dat daar nu een einde aan komt en dat we zelfs een opgaande lijn krijgen in de IJsselmeervisserij.”
IJsselmeervissers die gebruik hebben gemaakt van de sanering zijn niet allemaal blij met het weer toestaan van de schietfuiken. “We voelen ons genaaid door het ministerie”, zegt Enkhuizer Ko Lub die samen met broer Ger vist. “Als we dit hadden geweten hadden we ons niet laten saneren. Wij zijn nu met hoekswant (lijnen met haken) aan het vissen en veertig jaar terug gezet.” De broers overwegen stappen tegen het ministerie. Berends verbaast zich niet. “De schietfuikvisserij zou worden verboden tenzij de bijvangst beheersbaar zou worden. Voor vissers die het risico op een verbod niet hebben willen nemen en voor sanering zijn gegaan, is dat kennelijk moeilijk te accepteren.”