De dag van moeder

De dag van moeder
Ze zijn de moeder van het bekendste showbizzkoppel van dit moment: Gerda Smit en Richarda van Kasbergen. Vanwege Moederdag praten ze over hun eigen moeders, hun moederrol, en natuurlijk over Jan en Yolanthe.

Wie? Richarda van Kasbergen, 55, woont in Hilversum. Met haar zachte g koestert ze haar Limburgse jeugd. Ze is geboren in Venlo. Dochter van een politieman. Heeft een jongere broer. Trok na haar schoolopleiding de wereld in als toeristenhostess. "Ik zat in Engeland, Frankrijk, Joegoslavië en Spanje. Overal ging ik met toeristenbussen mee op excursies. In Spanje leerde ik de vader van Yolanthe kennen. Hij had al drie kinderen, samen kregen we er nog vier. Ons gezin bestaat uit zes meisjes en een jongen."

(23 jaar). Geboren op Ibiza, opgegroeid in Nederland. Volgens Spaanse traditie gebruikt ze zowel de achternaam van haar vader als die van haar moeder. Ze volgde de mavo en een theaterschool. Brak die opleiding af om het vak in de praktijk te leren. Speelde rollen in de tv-series Onderweg naar morgen, Costa! en de film Snow fever. Was te zien bij BNN-programma's als Try before you die en presenteert nu bij de Tros het showprogramma Twinzz, een talentenjacht voor zingende tweelingen.

Yolanthe had vier jaar een relatie en woonde enkele jaren samen. Inmiddels deelt ze haar appartement met zanger Jan Smit. Binnenkort betrekken ze het nieuwe huis dat hij in Volendam liet bouwen. "Yolanthe lijkt in veel dingen op mij. We zijn allebei aanpakkers. Niet zeuren, maar doorgaan. Ook in haar optimisme herken ik dingen van mezelf." Vanaf haar schooltijd zette Yolanthe alles op alles om in het televisievak aan de slag te komen. Dat doorzettingsvermogen heeft ze van haar vorig jaar overleden vader, zegt haar moeder. "Hij wist precies wat hij wilde en was nergens bang voor."

Over haar moederrol: "Toen mijn relatie in Spanje in 1988 stukliep, ben ik met alle zeven kinderen naar Nederland verhuisd. De jongste was nog maar drie maanden. Het was lastig om rond te komen, want we moesten leven van een uitkering. Bij de kassa van de supermarkt stond ik soms na te rekenen of ik de spekjes voor de macaroni wel kon betalen. Toch heb ik het met de kinderen altijd goed gehad. Ik ben nooit bij de pakken neer gaan zitten. Improviserend is het altijd gelukt. Omdat ik vond dat ik de samenleving wat terug moest geven voor mijn uitkering, was ik vrijwilliger bij een buurthuis en deed ik pr-werk . Op de avonden die we in het buurthuis organiseerden, kregen de kinderen de kans toneel te spelen en te dansen. In de vakantie ben ik een keer met het hele stel op één dag heen en weer naar Parijs gereden. Mijn vader betaalde de benzine. Ik stopte bij de Eiffeltoren, gaf ze een boterham en reed door naar de Sacre-Coeur. Daarna weer naar huis. Het kostte niks, maar we hadden Parijs gezien. Van verjaardagen, buurtfeesten en voetbalwedstrijden op tv maakten we ook grote gebeurtenissen. Daarmee was het bij ons thuis wel altijd rommelig, maar ook gezellig. "Nu is de oudste 31 jaar en de jongste 19. Ze praten allemaal graag over de gekke, maar mooie jaren die we samen achter de rug hebben. Inmiddels ben ik alweer zeven jaar getrouwd met Dik. Hij is psycholoog. We vormen een goed team. Ik praat, hij luistert."

Over haar eigen moeder: "Thuis gaf ze me een strenge opvoeding, maar tegelijk was ze verschrikkelijk zorgzaam. Ze zette alles op alles om me gelukkig te maken. Als meisje van 3 mocht ik al naar ballet. En toen ik ouder werd, gaf ze me alle ruimte om uit te gaan. De buitenwereld keek wat bevreemd naar mijn buitenlandse avonturen, maar mijn moeder bleef altijd achter me staan. Toen ik met de kinderen uit Spanje terugkwam, waren mijn ouders naar Hilversum verhuisd. Om dichtbij hen te zijn, zocht ik daar een huis. Mijn moeder, mijn vader en mijn broer en zijn vrouw hielpen me zo veel ze konden. Kwamen ze niet oppassen, kwamen ze wel aardappelen brengen. Of ze namen de kinderen mee om wat gezelligs te doen. Nog altijd hebben we een hechte band."

Over de karaktertrekken die ze van haar moeder erfde: "De zorgzaamheid. We hebben allebei een bijna dierlijk instinct als het gaat om de band met onze kinderen. Mijn moeder en ik konden niet slapen voor ze thuis waren. We gaan ook allebei met onze kinderen mee, als er ergens een probleem opgelost moet worden." Over de karaktertrekken die ze liever niet van haar moeder had geërfd: " Mijn moeder is nogal eigenwijs. Ik heb óók sterk mijn eigen mening. Er is een verschil: ik kan beter mijn ongelijk bekennen."

Over de liefde van dochter Yolanthe voor Jan: "Ze zijn reuzeverliefd! Volgens mij passen ze geweldig goed bij elkaar. Allebei hebben ze een sterke band met hun familie en met hun omgeving. En allebei weten ze wat het betekent om hard te moeten werken voor een loopbaan in het showvak. Daardoor begrijpen ze elkaars wereldje. Het aardige is ook dat ze ongeveer dezelfde achterban hebben. Dan snap je van elkaar wat het betekent om fans te hebben. En hoe het voelt als de camera's op je zijn gericht.

"Ik begrijp ook dat Yolanthe straks in Volendam wil gaan wonen, want het is gezellig volk daar. Ik kom er al jaren, omdat ik al heel lang gids ben in het Volendams Museum. Ik denk erover om ook richting Volendam te verhuizen. Niet dat ik meteen bij Yolanthe en Jan om de hoek wil gaan zitten, maar misschien is Durgerdam of omgeving wel wat. Mijn andere kinderen wonen in Almere en Hilversum, dus dan zitten we mooi in het midden."

Over Moederdag: "Vorig jaar draaiden we een videoband waarop Jan dat liedje voor zijn oma zong. Iemand had die opname op Koninginnedag bij een vrijmarkt op de kop getikt. Meteen schoten de tranen in mijn ogen. Zo aandoenlijk! Wat er dit jaar op het programma staat, is voor mij nog een verrassing. Maar ik weet zeker dat de kinderen wat voor me zullen organiseren."

Wie? Gerda Smit, 49, woont haar hele leven al in Volendam. Nummer negen uit een gezin van tien kinderen. "Mijn vader viste met een botter op het IJsselmeer, moeder regelde het gezin. Ons huis was te klein om voor ieder een bed neer te zetten. Daarom sliepen mijn jongste zusje en ik in de bedstee bij een vrijgezelle tante aan de overkant. Toen ik 13 was, trouwden er vier oudere broers en zussen. Zo kwamen er thuis bedden vrij, zodat we er terecht konden.

"Dat ik na de lagere school naar de mavo mocht, was bij ons thuis iets bijzonders. Mijn oudere zussen gingen op hun 14e al aan het werk. Het geld dat je verdiende, gaf je aan moeder. Die kon het goed gebruiken. Zelf kreeg je wat zakgeld en dat was het dan. Tot mijn 19e jaar. Daarna moest ik sparen voor ons huis. Ik was bevoorrecht dat ik nog een jaar langer mocht leren dan mijn zussen. Daardoor kon ik een kantoorbaan krijgen bij het Hoogheemraadschap in Edam."

Ze was 22 jaar toen ze met Ruud trouwde. "Hij was visser, net als mijn vader." Twee jaar voor de bruiloft kochten ze al een hoekhuis in een nieuwe wijk in Volendam. Dat ze vervolgens twee jaar leeg lieten staan. Net als alle andere pasgetrouwde buren. "Want in Volendam was het de gewoonte dat je pas ging trouwen en bij elkaar ging wonen als je genoeg geld had om je feest en de inrichting te betalen."

Moeder van: Jan Smit (22 jaar) en van zijn oudere zus Jenny en zijn jongste zus Monique. Jenny woont met haar vriend samen in Volendam. Monique woont thuis. Jan is een populaire zanger van het Nederlandstalige lied. Zijn cd's zijn verkoopsuccessen. Waar hij optreedt zitten de zalen vol. Hij presenteert tv-programma's voor de Tros en won de Televizierring met zijn reallifesoap. Jan woont in Hilversum met actrice Yolanthe Cabau van Kasbergen. Deze zomer komt hij terug naar Volendam, als hun nieuwe woning klaar is. "Toen hij het huis uitging, scheelde dat een stuk in de rekening van het waterleidingbedrijf. Jan gaat elke dag twee keer in bad."

Over haar moederrol: "Toen de kinderen kwamen, ben ik gestopt met werken. Omdat Ruud van maandag tot vrijdag op zee was, stond ik er thuis alleen voor. Achteraf ben ik blij dat ik toen vrijwel al mijn tijd met de kinderen heb doorgebracht. Daardoor kon ik een sterke band met ze opbouwen. Het Hoogheemraadschap vroeg me later nog terug op kantoor, maar ik heb nee gezegd. Het zou niet goed zijn geweest voor ons gezinsleven. Pas later, toen de kinderen naar school gingen, ben ik weer buiten de deur gaan werken. Eerst in de speelgoedwinkel van Bart Smit in Volendam, nu zit ik daar voor twee dagen per week op kantoor. Verder help ik Ruud met de webwinkel van Jan. We versturen spullen die fans via de computer bestellen.

"Ik heb altijd geprobeerd om niet alleen de moeder van Jan, maar net zo goed de moeder van Jenny en Monique te zijn. Als het gaat om geld en tijd is het altijd eerlijk verdeeld. Maar zonder dat we het wilden, heeft Jan altijd de meeste aandacht gehad. Dat gebeurde gewoon, door de druk van buitenaf. De meeste post en telefoontjes waren toch altijd voor hem. Onwillekeurig was hij toch steeds het middelpunt. "

Over haar eigen moeder: "Ze was streng, maar dat kon niet anders. Met tien kinderen moesten er nu eenmaal regels zijn. Ze werkte verschrikkelijk hard. Alles was altijd kraakhelder. In alle vroegte stond ze op om iedereen op zijn eigen tijd te wekken. Dan tikte ze op je voeten, om je uit bed te krijgen. Vier keer per dag kookte ze. Mijn broers draaiden wisselende diensten en mijn zussen kwamen vaak om half negen thuis van werkhuisjes in Amsterdam. Maar voor allemaal had ze een verse warme maaltijd. Lang nadenken over haar kledingkeuze hoefde ze niet. Ze droeg altijd gewoon haar klederdracht.

"Mijn moeder en ik waren op dezelfde dag jarig. Dat vond ik jammer, want dan zat het huis vol met tantes en buren. Voor mijn vriendinnen was er dan geen plaats meer. " Mijn moeder was de spil van ons gezin. Mijn vader wist niet eens bij welke bank hij zat of waar hij was verzekerd. Mijn moeder regelde alles. De bakker en de melkboer kwamen thuis om de boodschappen te brengen. De deur ging bij ons nooit op slot: zij was toch altijd thuis.

"Ze overleed toen ik 20 was. Ik was thuis toen ze een hersenbloeding kreeg. Het was 's avonds, laat. Ze zat op de rand van het bed om de wekker voor mijn vader te zetten. Hals over kop is ze naar het ziekenhuis gebracht. Daar heeft ze nog een week geleefd. Op Moederdag kregen we bericht dat het voorbij was. Ze was nog maar 59 jaar.

"Vooral toen ik trouwde en toen de kinderen kwamen, heb ik haar gemist. Dat zijn gebeurtenissen die je met je moeder wilt delen. De wekker die ze als laatste in haar handen had, bewaar ik nog altijd. Als ik naar dat klokje kijk, denk ik vaak: kon ze daar boven maar zien hoe veel succes Jan heeft. En hoe goed het gaat met onze dochters. Maar misschien ziet ze het wel."

Over de karaktertrekken die ze van haar moeder erfde: "Zij was bezorgd om haar kinderen. Dat ben ik ook. Zij was erg tevreden in haar huisje, tussen de dagelijkse dingen. En ik kan het thuis ook erg naar mijn zin hebben. We vinden het gewone allebei goed genoeg."

Over de karaktertrekken die ze liever niet van haar moeder had geërfd: "Mijn moeder had altijd ergens een spreuk voor. Wat er ook gebeurde, moeder kwam met een spreuk. Dan dacht ik: daar heb je moeder weer. Maar nu doe ik hetzelfde. Op de wc hangen vijftig spreuken die ik heb uitgeknipt."

Over de liefde van zoon Jan voor Yolanthe: "Ik denk dat dat wel goed zit. Yolanthe en hij zitten allebei in hetzelfde schuitje van de bekendheid. Met Yolanthe heeft hij een vriendin die weet hoe ze daarmee moet omgaan. Ze snapt ook dat het goed is om in Volendam te komen wonen. Hier in het dorp kijken ze er niet van op als er een bekende Nederlander voorbijkomt. Ze kan rustig de deur uit zonder dat ze wordt nagestaard."

Over Moederdag: "Vroeger verrasten de kinderen ons altijd met een aardigheidje. Van school uit kwamen ze met hele gedichten. Nu ze ouder zijn, hebben ze het er niet zo druk meer mee. Ruud en ik gaan een paar dagen weg, met vrienden. Maar ik krijg altijd een cadeautje."