Lokale organen buigen zich opnieuw over alcohol- en drugsontmoedigingsbeleid

Lokale organen buigen zich opnieuw over alcohol- en drugsontmoedigingsbeleid
Het wordt door ouders vaak oogluikend toegestaan. Jongeren, die nog niet de leeftijd van zestien hebben bereikt, met een biertje of breezertje. Want wat moeten vader en moeder als hun kroost zegt dat vriendjes zeggen dat ze wél mogen… En tenslotte deden ze het vroeger zelf ook. Nu blijkt dat het schadelijker is dan gedacht, wordt op grote en kleine schaal alarmerend gereageerd. Herkenbaar zijn de fragmenten in de tv-spotjes die momenteel als landelijke campagne fungeren om het kinderen te verbieden jong alcohol te laten innemen. Op lokaal terrein ontstonden in de laatste jaren tal van initiatieven. Stuurgroepen sneuvelden, rapporten wezen een passieve houding uit van de overheid. De nieuwe wethouder, Gina Kroon-Sombroek, tracht de krachten te bundelen. Vorige week werd een eerste bijeenkomst belegd met vertegenwoordigers van allerlei lichamen. Een nieuw platform moet uitvoering geven aan de ideeën, de gemeente wil de regiefunctie op zich nemen, maar de sleutel lijkt vooral in handen te liggen bij de ouders. Een eerste rondje langs de velden.

,,Ouders zijn vooral onwetend van de nadelen van alcohol op jeugdige leeftijd”, zegt Jaap Schilder van het Club & Buurthuiswerk. Hij bezocht onlangs symposia aan de VU in Amsterdam. ,,Zelf heb ik de nodige studies gevolgd, maar waar we toen niet van op de hoogte waren, weet men nu wel. Ik ben me kapot geschrokken van wat het met de jeugd doet. Hogere hersenfuncties, die nog in aanleg zijn, worden door vroegtijdig alcoholgebruik minder of vrijwel niet ontwikkeld. De hersenen blijven namelijk doorgroeien tot het 24e jaar, en misschien nog wel langer. Eigenlijk ‘handicappen’ we onszelf.”

Slopen
,,Juist in deze ingewikkelde samenleving, waarin we ons met hoge intellectuele eisen staande moeten proberen te houden, zijn we de basis aan het slopen door alcohol. Ik heb het zelf ook nooit geweten, maar het is niet voor te stellen, zo slecht is het voor je.”

Het zijn dezelfde conclusies die ‘de Gezonde Toekomst’ in de voorbije jaren al neerlegde bij kinderen en ouders op basisscholen. ,,We voeden onze kinderen met de grootste zorg op, maar veel ouders staan permissief tegenover alcoholgebruik van jongeren.” Club & Buurthuiswerk heeft een project voorgesteld dat gericht is op de jongeren die nog geen zestien zijn, maar bij vriendjes of vriendinnetjes thuis samenkomen en alcohol nuttigen. Met ‘Er is volk thuis’ wordt gepoogd ouders van kinderen bij elkaar te halen en samen een afspraak te maken.

,,Omdat veel gedoogd wordt door ouders, heb je een slechte uitgangspositie. Volendam is een ‘collectieve’ gemeenschap. Als de één iets goeds neerzet, wil de andere dat ook en door dat wedijveren zetten we uitstekende prestaties neer. Aan de andere kant kan het, zoals met dit onderwerp, ook negatief uitpakken. Daarom moeten we het collectief nu aanwenden voor verandering, eraan werken dat de publieke opinie kritisch gaat staan tegenover drankgebruik op jonge leeftijd. Uitbannen hoeft niet, maar pas toelaten op een bepaalde leeftijd; bijvoorbeeld vanaf 16 jaar, zoals de landelijke campagne ook aanbeveelt.”

,,Er is al vaker een aanzet geweest tot ‘iets’, maar het liep steeds dood. De nieuwe wethouder is goed bezig, ze wil de regie voeren en eigenlijk is de tijd rijp dat er wat gebeurt. Er zijn nieuwe en meer inzichten en alle instanties zijn er klaar voor.”

Club & Buurthuiswerk heeft op vrijdag regelmatig de alcoholvrije disco-avond. ,,Dan zijn er driehonderd jongeren. Maar probeer het niet op zaterdag te doen, want dan komt er bijna niemand. In de nieuwe Pius X hebben we speciaal een ruimte gereserveerd voor deze doelgroep. Zodat er in het weekeinde altijd iets te doen is voor hen. Maar dan moet eerst dit probleem worden opgelost.”

Ernst
Klaas Bond, betrokken bij Moedige Moeders, maakte in 2004 al eens deel uit van een stuurgroep, wiens advies genegeerd werd en vermoedens werkelijkheid werd. ,,Wij hebben de indruk dat we te maken hebben met een wethouder die de ernst van het probleem inziet en er echt iets aan wil doen. Daar zijn we heel blij mee. Maar ‘willen’ alleen is niet genoeg. Er moet ook een goed doordacht beleid worden gevoerd dat breed gedragen wordt in de gemeenschap. Het probleem is zo groot dat je alleen met vereende krachten nog iets voor elkaar kunt krijgen. Je zult die krachten dus moeten mobiliseren. Die krachten zitten op de scholen, bij de horeca-exploitanten, de politie, het Club- en Buurthuiswerk, organisaties van ouders, moeders, enz., enz. Allemaal zien ze het probleem en de noodzaak er iets aan te doen. Maar ze kunnen dat niet op eigen houtje”, vervolgt Bond.

,,De wethouder heeft goede ideeën over de manier waarop ze het best met de verschillende partijen in gesprek kan gaan. Ze verwacht bijvoorbeeld meer van rechtstreekse gesprekken met de horeca-organisaties dan met een geïsoleerde vertegenwoordiger van die organisaties in een overlegorgaan. Maar dat neemt niet weg dat de wethouder het onmogelijk in haar eentje kan. Daarvoor is het probleem veel te groot. Bovendien zal het beleid moeten landen bij de jongeren zelf. Die zullen tot het inzicht moeten komen dat ze beter af zijn zonder drugs en dat het verstandiger is op jonge leeftijd geen alcohol te drinken met het oog op de onomkeerbare hersenschade die dat veroorzaken kan.”

,,Dat betekent dat de wethouder in de eerste plaats moet investeren in samenwerking met de maatschappelijke organisaties die het dichtst bij jeugd staan. Die partijen moeten met elkaar om tafel en samen afspraken maken welk aandeel elke partij neemt in de aanpak van de problemen. Maar wat nog belangrijker is, is dat ze ook samen bijhouden wat er terecht komt van de afspraken, zodat er tijdig kan worden bijgestuurd.”

Vier jaar geleden zaten al die organisaties in een projectgroep die de gemeente moest adviseren over de aanpak van het drugs- en alcoholprobleem. Bond: ,,Die groep heeft de gemeente toen geadviseerd de organisaties gezamenlijk hun plannen te laten uitvoeren onder regie van de gemeente. Dat voorstel is destijds niet overgenomen als gevolg waarvan de aanpak van het probleem niet uit de verf is gekomen. Volgens de evaluatie die de gemeente zelf heeft uitgevoerd, is van regie zelfs helemaal niets terecht gekomen. Hopelijk wordt daar nu lering uit getrokken.”