‘Tandenloze junks moet je op scholen laten zien’
‘Tandenloze junks moet je op scholen laten zien’
Een paar weken geleden had ik in mijn radioprogramma voor 100%NL Gary Kok te gast. Zij is de oprichtster van Moedige Moeders, een zelfhulpgroep voor familieleden van verslaafde jongeren. Omdat het van 9 t/m 15 november De Week van de Verslaving is, stuurde ze mij haar aangrijpende biografie Cokepunt. In dit boek vertelt Gary samen met haar zoon Ruud het pijnlijke verhaal van zijn cocaïneverslaving, die al vroeg op de middelbare school begon.
Het rauwe relaas greep me bij de keel, maar er was nog iets waar ik verdrietig van werd: de naïviteit van veel ouders (“Vrienden van mijn zoon gebruiken drugs, maar hij zelf niet hoor”) en het bagatelliseren van het probleem door huisarts en hulpverlening (“Geen paniek mevrouwtje, uw kind is te jong voor een cokeverslaving”). Maar twaalf- en dertienjarigen met een drugsprobleem blijken helemaal geen uitzondering meer te zijn. Mensen in de verslavingszorg zijn het niet eens wat de beste aanpak is om jongeren van de drugs te houden. ‘Verbieden helpt niet’ was jarenlang het credo want iets wat niet mag, wordt alleen maar aantrekkelijker.
Maar de huidige voorlichting werkt ook niet, stelt Gary Kok. Tandenloze junks moet je op scholen laten zien, geen goedbedoelde filmpjes over de hallucinerende werking van paddo’s; dat blijken scholieren alleen maar spannend te vinden. Ook tv-programma’s als Spuiten en Slikken slaan volgens Gary de plank mis. Door de vele bekende Nederlanders die erin opdraven, krijgen jongeren het idee dat het normaal is om allerlei drugs te proberen. Je bent een rund als je met vuurwerk stunt, maar experimenteren met drugs schijnt tegenwoordig bij het opgroeien te horen.
De treurige realiteit is dat steeds meer scholieren verslaafd raken, al denken ze zelf dat ze ieder moment kunnen stoppen - wat in veel gevallen een illusie blijkt. Maar waar kopen die kids eigenlijk hun drugs? Gewoon, op school. De jongerensite Spunk deed onlangs een onderzoek naar 80 middelbare scholen. Op 89% van deze scholen werden drugs gedeald, zoals paddo’s, LSD en GHB. XTC was op 61% van de scholen verkrijgbaar, coke op 40% en speed op 19%.
De dealers zijn medescholieren die dit als lucratief bijbaantje zien. Als ze betrapt worden, krijgen ze tweehonderd euro boete. “Dat vinden ze een lachertje,” zegt Gary Kok. “Het signaal van de regering is zó fout. Die zegt in feite: Je mag een beetje gebruiken, een beetje verslaafd zijn, sociaal gebruiken is oké. Je creëert nu een jeugd die het heel normaal vindt dat ze ergens verslaafd aan is.” Na de middelbare school is het dan ook niet voorbij. Van de 100 ondervraagde Groningse studenten gebruikten er 78 drugs. Van de Tilburgse studenten gebruikte 17% harddrugs en 56% hasj of wiet. Dat wiet onschadelijk is, is allang een fabeltje gebleken.
De Nederlandse wiet is de sterkste ter wereld. Bij jongeren zijn de hersenen nog volop in ontwikkeling, waardoor ook softdrugs blijvende schade kunnen aanrichten. Net als alcohol, overigens. Ik vind dit schokkende cijfers. Wat kun je hier als ouder eigenlijk nog tegen doen? Je kind weerbaar maken, zegt Gary Kok. Tegen de groepsdruk en opdringerige dealers. Breng je kind zelfdiscipline bij, zodat het regels en grenzen leert accepteren. En denk nooit: dat zal mijn kind niet overkomen.