De ‘R’ is al lang weer in de maand

De ‘R’ is al lang weer in de maand
U bent van mij gewend dat ik af en toe over Vitamine D schrijf. De ontwikkelingen op dat terrein volg ik al een aantal jaren intensief en met toenemende opwinding. In de laboratoria van universiteiten over de hele wereld heerst die opwinding ook.

Een jaar of twintig geleden werd nog gedacht dat de vitamine alleen van belang was voor de opname van calcium. Via een bewerking in de nieren speelt Vitamine D een belangrijke rol in de botopbouw. Er kwam een doorbraak toen werd ontdekt dat de rol van vitamine D daarmee niet was uitgespeeld. Wanneer er voldoende van die vitamine aanwezig is gaat de lever er mee aan de slag. Dat is waar het hedendaagse onderzoek zich mee bezig houdt en daarin wordt de ene na de andere verassende ontdekking gedaan.

Het lijstje van ziekten waar Vitamine D met zekerheid of grote waarschijnlijkheid een rol speelt groeit gestaag, lees maar mee. Verschillende soorten kanker, hoge bloeddruk, spierverslapping, hart- en vaatziekten, autisme, obesitas, reumatoïde artritis, diabetes 1 en 2, multiple sclerose, ziekte van Crohn, griep, verkoudheid, tuberculose, sceptische vergiftiging, veroudering, psoriasis, eczeem, slapeloosheid, gehoorverlies, spierpijnen, gebitsgaatjes, tandvleesontsteking, bijziendheid, pre eclampsie, beroerte, vruchtbaarheid, astma, cystische fibrose, migraine, depressie, ziekte van Alzheimer en schizofrenie.

Een Nederlands onderzoek heeft aangetoond dat ouderen die voldoende vitamine D krijgen minder vallen omdat hun spieren sterker blijven. Ook sportlieden blijken er van te profiteren bij de opbouw van hun spieren. Het lijstje zal nog wel blijven groeien. De ontwikkeling van de embryo bijvoorbeeld heeft baat bij vitamine D en dat geldt ook voor de ontwikkeling van de hersenen tot ver na de puberteit.

Vitamine D, veel deskundigen noemen het geen vitamine meer, maar een hormoon, speelt een belangrijke en nog steeds onderschatte rol op minstens drie belangrijke terreinen: versterking van het immuunsysteem, versterking van skelet en spieren en de ontwikkeling en bescherming van zenuwen en hersenen.

De Nederlandse Voedingsraad heeft pas de gewenste inname verhoogd van 5 naar 10 microgram per dag voor bepaalde leeftijdsgroepen. Dat is een heel voorzichtige stap, die nog lang niet genoeg is. Ik las pas een oratie van een hoogleraar in de voedingskunde die meent dat 100 microgram (dat zijn twintig kindertabletjes van Kruidvat) gewenst is, omdat de aanwijzingen voor die hoeveelheid overstelpend zijn.

Dat de Voedingsraad zo ver niet gaat is te begrijpen. Hoe overstelpend de aanwijzingen ook zijn, absoluut inzicht in de werking ontbreekt nog. Het bewijs voor de preventieve werking van vitamine D tegen griep is bijvoorbeeld toevallig gevonden. Tijdens een proef met de verdraagbaarheid van hoge doses in een gevangenishospitaal in Amerika, brak er een griepepidemie uit. Nagenoeg iedereen kreeg griep, behalve de gevangenen die deelnamen aan de proef. Voor wetenschappers is dat nog geen strikt bewijs omdat het inzicht nog ontbreekt hoe dat precies in zijn werk gaat.

Het meest opwindende deel van het onderzoek heeft te maken met een geheel nieuw onderzoeksterrein, de epigenetica. Google maar eens met dat woord. Ons genenpakket blijkt niet statisch te zijn. Er is een mechanisme dat bepaalde genen aan- of uitklikt als ons lichaam veranderde omstandigheden ervaart. Bijvoorbeeld veel stress. Ook in dat epigenetisch mechanisme blijkt vitamine D een belangrijke rol te spelen.

Alles bij elkaar valt er veel voor te zeggen dat het tekort aan vitamine D, tegenwoordig eigenlijk de belangrijkste ziekte is. Het tekort veroorzaakt een groot aantal ernstige ziekten waarvan een aantal chronisch is.

Het gevaar van een overdosis dat de ronde doet, berust op een sprookje. Alleen mensen met nier- of leverproblemen zouden bij de huidige stand van zaken voorzichtig moeten zijn. Persoonlijk denk ik dat het onthouden van vitamine D aan zwangeren en verwekkers, jongeren tot 23 jaar en ouderen boven de 40/45 jaar zo langzamerhand een medische misdaad is.

Zelf neem ik al een paar jaar vijftien van die tabletjes. Op een van de meest volledige en serieuze websites die aan Vitamine D gewijd is: www.vitamindcouncil.com kunt u lezen waarom.