De dijk diep doorboord: 'We zijn wel eens op betere plekken geweest dan deze'

De dijk diep doorboord
Buiten boort de stalen staaf vijfentwintig meter diep door de dijk. Binnen rijgen de buizen zich aaneen, verspringt de grafiek en pruttelt de koffie. Wat de mannen van Fugro precies uitspoken, dat kom je vaak niet te weten. Meestal zie je in de verte dat bruine vrachtwagentje ergens in een weiland staan met een stalen trapje bij de deur aan de achterzijde. Datzelfde tafereeltje speelt zich momenteel af langs de Markermeerdijk, tussen Hoorn en Amsterdam. Pal onder het vehikel dat op het Noordeinde in Volendam gestationeerd staat, steekt een ijzeren pijp in het wegdek. 'DKM 2426 KC' staat er met witte letters naast geschilderd. Tsssstttt-tssssttt-tssssttt. Klinkt alsof er een draaibank binnenstaat die carrosserieplaten perst voor auto's.

„We voeren sonderingen uit", verklaart Minze de Haan bij binnenkomst. „We meten de druk van de grond en de kleef van grondlagen. Dat doen we met de conus." Hij pakt een puntige stang uit een koffertje. „Dit is de conus. Er zit een scherpe punt aan, daarmee meet je de druk. Aan de zijkant stel je de kleef vast, dat is de mate waarin de grond blijft plakken."

Terwijl collega Andries Schipper zich over de koffie ontfermt, gaat De Haan onverstoorbaar verder met het sonderen. Twee enorme cilinders stampen onverstoorbaar buizen door de vrachtwagenbodem die De Haan aan elkaar schroeft. Opvallend is het snoertje dat in de holte meegaat en voortdurend gegevens naar boven stuurt en af te lezen zijn op het beeldscherm.

Aan de zijkant van de ruitgrafiek staan vier hoofdstukken: Depth, Cone, Fric en Omni. Twee lijntjes, een blauwen en een rode, bewegen zich stotterend langs de zijkant naar beneden. De Haan: „Depth en Cone geven aan dat we nu op 22 meter diepte zitten. Die blauwe lijn geeft aan wat de druk is, die rode weerspiegelt de weerstand van de kleeflagen." Ineens haalt de blauwe lijn uit, ziet ook De Haan. „Die drukt nu zes ton, dan zit je op een andere bodemlaag die veel weerstand biedt. Veel? Welnee. Soms zitten we op dertien of veertien ton. Dat moet je eens meemaken. Dan staat die hele wagen hier te schudden."

Opdrachtgever van de in totaal negentig boringen die Fugro in de Markeermeerdijk verricht tussen Hoorn en Amsterdam is het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Die gebruikt de gegevens om de noodzaak van dijkversterking te onderbouwen. Het Noordeinde staat te boek als een zwakke schakel. Of dat ook uit de grafiek blijkt? De Haan glimlacht veelzeggend: „Daar mogen wij officieel geen uitspraken over doen. Wij moeten registreren maar we zijn wel eens op betere plekken geweest dan deze."