De Palingoproer van 2013
De Palingoproer van 2013
We leven in 2016. Siem en ik zien er inmiddels eerbiedwaardig genoeg uit om af en toe in het Praathuisje te mogen zitten. Maar we komen er niet graag. Het stinkt daar nog erger naar paling dan in de rest van het dorp. Het klein en met subsidie begonnen Palingproefproject aan de Dijk is volstrekt uit de hand gelopen.
Siem, mijn goede vriend in barre en goede tijden, had het als rasechte Volendammer al lang aan zien komen. ‘Peter, kun je je nog herinneren dat ik zei dat het fout was om werkeloze biologen uit Volendam op dat project te zetten?”. Ik herinnerde het me niet meer. Siem’s voorspellingen waren echter altijd aardig correct, dus nam ik aan dat hij het deze keer ook goed voorzien had.
Het project was in 2009 begonnen. Door de financiële crisis waren er nogal wat biologen werkeloos geworden. Nee, dat is niet raar. De meeste afgestudeerde biologen gingen al snel naar de financiële wereld over, gebiologeerd als zij waren door het snelle geld. De meeste werden in 2009 werkeloos en de toenmalige wethouder Runderkamp had ze snel aan het werk gezet in de snelle palingkwekerij.
Die was een succes geworden. Die Volendamse biologen hadden al snel uitgevonden hoe ze paling een virtuele reis naar de Saragossa-zee konden laten maken en de paling paarde dat het een lust was. Rond 2011 gingen de eerste wenkbrauwen omhoog. Palingvissers en palinghandelaars waren bijeengekomen in café De Molen om de situatie te bespreken. Ik weet het van de barman die daarbij was.
Kort daarna waren al die biologen in dienst van de grootste palinghandelaar op het dorp en kwam er een evaluatierapport over het Palingproject waarin werd vastgesteld dat eerdere resultaten berustten op wetenschappelijke vervalsing. Het palingproject werd afgesloten.
Merkwaardig was echter dat de laatste palingvissers hun boot verkochten en hallen huurden op de uitbreiding van het industrieterrein in Edam. Al snel was het een publiek geheim dat er paling werd gekweekt en mondjesmaat op de markt werd gebracht om de prijzen hoog te houden.
Vanaf 2012 ging het mis. Het geheim gehouden procedé om paling te kweken was, hoe is niet bekend, in handen gevallen van mensen die een graantje mee wilden pikken. Een aantal wietplantages werd tot grote vreugde van de Moedige Moeders omgebouwd tot palingkwekerij. Dat was het begin van de palingoorlog. Een knokploeg van palinghandelaren vernielde de ‘illegale’ kwekerijen. Het hek was echter al van de dam. Het aantal palingkwekerijen op zolders nam hand over hand toe. Er was al geen straat meer zonder en in sommige straten gebeurde het huis aan huis.
Voor de palinghandelaren was de maat vol. Ze namen de inmiddels tot aftreden gedwongen wethouder Runderkamp in dienst om de ongeregelde handel aan te pakken. Nu had die genetisch gezien meer verstand van vlees dan van vis, maar die man kon wel organiseren. Voor de palinghandelaren versierde hij met zijn politieke contacten een keurmerk dat ze als enige mochten voeren. Tegelijk verspreidde hij het gerucht dat paling zonder dat keurmerk hygiënisch onbetrouwbaar was. De opzet werkte. De vele palingkwekers op het dorp konden uiteindelijk hun oogst alleen nog maar aan de KVVP (Koopkrachtige Verenigde Volendamse Palinghandel) kwijt. Nadat de KVVP maand na maand de inkoopprijzen verlaagde werd er een demonstratie georganiseerd op het Europaplein. Dat bleek te klein om alle gedupeerden van de slecht betaalde huisvlijt te bevatten. Het opleidingsdetachement van het politiebureau in de Zeestraat kon de menigte niet aan en lokte door ontactisch optreden agressie uit. De eerste ramen waren al lang gesneuveld toen de ME arriveerde en de brandweer uitrukte om brandjes te blussen.
Dankzij het krachtig en onpartijdig optreden van de Burgemeester kon verdere escalatie worden voorkomen. Uiteindelijk slaagde hij er in om de rust te laten terugkeren nadat hij van zijn bevoegdheden gebruik had gemaakt om de KVVP te nationaliseren. Oud-wethouder Runderkamp werd er ambtelijk directeur. Thuiskwekers werd weer een reële inkoopsprijs geboden en de winst van de KVVP kwam de gemeentekas ten goede.
De prijs was hoog. Het hele dorp lag in de smog van het palingroken. De stank was niet te harden. Maar zoals mijn vriend Siem wijsgerig opmerkte: de vrede wordt duur betaald.