Als je rekene, moet je weuir rekene

Als je rekene, moet je weuir rekene
Donderdag 6 november heeft de gemeente de programmabegroting 2009 aangenomen. In de begroting is een apart hoofdstuk opgenomen over het weerstandsvermogen. Voor 2009 t/m 2010 staat er op de post 'Stille reserve' een bedrag van 4 miljoen euro. Hierdoor ziet het weerstandsvermogen van de gemeente er bijzonder goed uit, maar zoals de Volendammers zeggen: „Als je rekene, moet je weuir rekene." De wethouder financiën heeft namelijk in de stille reserve ook de CAI opgenomen. Nu blijkt echter dat de CAI voorlopig in bezit van de gemeente blijft. De waarde is dus voor de komende jaren nihil en zou zeker voor twee jaar moeten worden verwijderd uit de stille reserve. Overigens verandert er in feite niet zoveel aan de financiële positie van de gemeente, alleen de 'financiële etalage' is iets minder mooi. Het weerstandvermogen zou van 11 naar 7 miljoen euro gaan.

Direct verkoopbaar
De gemeente geeft dit zelf ook aan in haar programmabegroting. Onder stille reserve wordt het volgende verstaan:

„Van een stille reserve is sprake, wanneer de actuele waarde van een actief hoger is dan de boekwaarde. Of dat een actief geen boekwaarde heeft en dit bij verkoop wel een opbrengst heeft. Dit soort reserves ontstaat omdat bij waardering van activa Op de balans moet worden uitgegaan van de verkrijging- of vervaardigingprijs. Ook werd in het verleden afgeschreven op de grond, terwijl dit nu niet meer noodzakelijk is. Om een getrouw beeld te geven van de financiële positie dient in de toelichting op de balans ingegaan te worden op de stille reserves van niet-bedrijfsgebonden activa (activa niet voor de openbare dienst bestemd). Als bijvoorbeeld vervreemding van bezittingen een reële optie is en aangenomen kan worden dat de actuele waarde hoger is dan de boekwaarde dan zal in de toelichting bij de balans in de toekomst het bestaan van een stille reserve kunnen worden vermeld. Voorwaarde is eveneens dat het actief direct verkoopbaar moet zijn indien men dit zou willen. Op dit moment zijn de stille reserves onderzocht en is een zeer voorzichtige waardering opgenomen. De waardering betreft bebouwd onroerend goed en de gemeentelijke CAI."

Weerstandsvermogen is voor risico’s
Tweemaal per jaar, bij het opstellen van de begroting en de rekening, worden de risico's die de gemeente eventueel loopt geïnventariseerd. Op grond van de bevindingen wordt dan beoordeeld of het weerstandsvermogen nog het gewenste niveau heeft. Risico's kunnen worden ondervangen door het afsluiten van verzekeringen of door het vormen van voorzieningen. Ondanks getroffen maatregelen dient met risico's rekening te worden gehouden. Hiervoor zijn geen verzekeringen afgesloten, noch zijn daarvoor (voldoende) voorzieningen gevormd. Dit betekent overigens niet, dat vaststaat dat in de nabije toekomst hiervoor extra uitgaven te verwachten zijn, maar wel dat eventuele tegenvallers niet geheel zijn uit te sluiten omdat de uiteindelijke uitgaven nog niet volledig zijn te kwantificeren.

Er zijn vele soorten risico's die gemeenten kunnen lopen. Door het besturen van een organisatie loopt men per definitie risico. Risico's kunnen niet geëlimineerd worden, ze zullen er altijd zijn. Risico's moeten voor zover mogelijk gereduceerd en/of beheerst worden. Het beheersen van risico's kan grote budgettaire consequenties hebben. In het algemeen kan worden geconstateerd dat de risico's voor gemeenten zijn toegenomen. Door verandering van het Burgerlijk Wetboek en door de mondigheid van de burgers worden gemeenten steeds vaker geconfronteerd met claims op basis van wettelijke aansprakelijkheid. Ook de decentralisatie van het Rijk rich-ting gemeenten heeft geleid tot toenemende risico's.

De risico's die relevant zijn voor de bepaling van het weerstandsvermogen zijn die risico's die niet anderszins zijn ondervangen. Reguliere risico's, die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn, behoren geen deel uit te maken van de risico's welke van belang zijn bij de beoordeling van het weerstandsvermogen. Voor deze risico's dienen immers verzekeringen te worden afgesloten of voorzieningen worden gevormd.

Voorbeelden van risico's die wel bij het weerstandsvermogen horen zijn ondernemersrisico's of bedrijfsrisico's, bouwgrondexploitaties, gebiedsuitbreiding, risico's PPS constructies, risico's van de sociale structuur, openeinderegelingen en risico's uit garantieverplichtingen.

Aanpassen begroting
Na correctie zou het weerstandsvermogen 7 miljoen zijn. Dit moet ruim voldoende zijn, omdat in voorgaande jaren het weerstandsvermogen rond de 5 miljoen zat. Echter van 'Als je rekene, moet je weuir rekene' had geen sprake hoeven te zijn als de wethouder Financiën, beter had geluisterd in het college. De wethouder Financiën had kunnen weten dat de wethouder van de CAI in onderhandeling was met Ziggo en dan niet voor verkoop. Toch is de CAI als stille reserve opgevoerd. Op dit onderdeel zal de begroting dus aangepast moeten worden.

Henk Visser Nivo