Ave Verum in de Sint Pieter

Ave Verum in de Sint Pieter
In de jaren dat ik bij het Volendams Operakoor zong is het Ave Verum van W.A. Mozart mijn favoriet geworden. Het duurt even voor je zo’n lied kunt zingen. Dat ligt hem niet aan de techniek. Het Ave Verum wordt overwegend gedragen en ingetogen gezongen. Dat zingt anders dan een snelle en temperamentvolle koorpassage uit een opera die soms meer eisen aan de zangtechniek en vooral de adembeheersing stelt.

Het Ave Verum zingen betekent dat je heel goed naar het zangkoor moet luisteren. Dat heeft het Ave Verum al zo lang en zo vaak in verschillende omstandigheden gezongen dat het van iedere noot de interpretatie en nuances volledig onder de knie heeft. Pas na een aantal keren heb je je dat eigen gemaakt. Het was mijn favoriet, maar ik denk dat het ook de favoriet is van veel koorleden en fans van het koor. Het verhaal gaat dat een van die fans in zijn testament heeft bepaald dat het koor op zijn begrafenis het Ave Verum komt zingen.

Bij het Ave Verum bereikt het operakoor vaak de top van zijn muzikaal kunnen. De muziek leent zich er helemaal voor om met overgave gezongen te worden en het is een uitdaging om de verschillende melodielijnen tot een welluidend en aansprekend geheel te maken. Dat kan het operakoor als geen ander. Op zijn best gezongen ontstijgt het Ave Verum de aardse ervaring door die te verbinden met een bovenaardse beleving. De melodie pakt al het lijden, het verdriet, rouw en pijn en geeft er troost en erbarmen voor terug. Al zingend heb ik dat zo ervaren en voel je ook dat het luisterend publiek er door wordt geraakt. Mozart moet engelen hebben horen zingen toen hij het componeerde.

Op 21 mei, Hemelvaartsdag, gaat het operakoor in de Sint Pieter zingen ter gelegenheid van het 450-jarig bestaan van het bisdom Haarlem-Amsterdam. Daarna zingt het koor twee dagen later nog in de kerk ‘Maria Maggiore’ en vermoedelijk ook nog in de ‘Sint Paulus buiten de Muren’. Het zou verbazend zijn als het koor het Ave Verum niet op het programma heeft. Ik ga er in ieder geval van uit dat het in de Sint Pieter zal klinken.

Voor de zangers en zangeressen van het koor zal dat een buitengewone ervaring worden, zoals dat ook zal zijn voor de kerkgangers en de Paus die in de eucharistieviering voorgaat. De Paus kan wel een spirituele opkikker gebruiken. De laatste tijd wordt zijn toon weer streng en somber. Zijn roep om de natuurlijke orde op de wereld te herstellen kan ik maar gedeeltelijk verwelkomen. Als het betekent dat de mens meer in harmonie met de natuur gaat leven, kan ik daar uitstekend mee uit de voeten. Wanneer hij het echter over godsdienstige plichten of de geaardheid van mensen heeft, kan ik hem echter niet begrijpen. De natuurlijke orde is dat we warmte en troost bij elkaar vinden en binnen de wetten van ons land doet iedereen dat naar zijn eigen geaardheid.

De Paus kan dus wel wat goede muziek gebruiken en het Ave Verum is bij uitstek geschikt om een spirituele ervaring op te roepen die zacht maakt, begrip geeft en erbarmen voedt. Als het koor daar in de Sint Pieter zingt, hoop ik dat ze dat al zingend aan hem over brengt. Laat het klinken als een bede om ons voor te gaan in de verzoening met onze onvolmaakte menselijke natuur waarvan de acceptatie zo belangrijk is om onze naasten en onszelf lief te hebben.

En brom er maar achteraan: anders geen bloemen dit jaar!

Peter Louter