Volendamse vinding redding voor vissen - Bijvangst levend overboord (foto's)
Volendamse vinding redding voor vissen - Bijvangst levend overboord
door EDDY VEERMAN
„Dit is het ei van Columbus”, bezweert Patrick Schilder. Hij en zijn broers Jack en Gerrie zorgden met hun Volendamse verhalen aan boord van hun schip de VD64 tijdens de recente palingsoap op tv voor ludiek amusement. Ondertussen zit de palingvisserij in het zwaarste weer ooit.
De aalstand is slecht en de overheid blijft de visserslieden wat betreft quota korten. In hun overlevingsdrang hebben de gebroeders een vinding gedaan, die in vele ogen een reddingsboei zou kunnen betekenen. Met de overlevingsbak wordt ervoor gezorgd dat de bijvangst levend van boord gaat in plaats van dat ze sterft.
Cijfers uit onderzoeksrapporten staven de woorden van Patrick Schilder. Ging voorheen 87% van de bijvangst dood overboord, nu lukt het om 99% daarvan levend terug te laten keren in het open water. „Wereldwijd schijnt veertig procent van de bijvangst te sterven. Dit kan de redding worden van de visserij.”
Donker onderruim
De werking van de aluminium sorteerbak is simpel. Hij wordt gevuld met zeewater. Wanneer de vis aan boord wordt gehesen en in de bak belandt, kiest de paling, die bang voor licht is en graag tegen de stroom inzwemt, voor het donkere onderruim. De overige vis wordt via de afvoermogelijkheid terug de zee ingestuwd. „We hebben deze maanden regelmatig oud-vissermannen mee en die weten niet wat ze zien. Lichamelijk hoeven we maar de helft van het werk te verrichten. Zo stond je in goede tijden zo’n twintig ton vis per dag met een schepnetje terug te gooien in de zee. Aan de gewichten van de sportschool had ik geen kind, zo sterk word je, maar het kan ook ten koste van je rug gaan. Honderden vissers, onder wie mijn broer, zijn in de loop der jaren aan een hernia geopereerd.” 
„We zijn het nog steeds aan het perfectioneren, want uiteindelijk willen we onze vinding toepassen binnen andere takken van visserij, bijvoorbeeld op de Noordzee.” Op het IJsselmeer loopt dit seizoen een proefproject. Tien binnenvissers kregen subsidie om met de sorteerbak te gaan vissen. Derk-Jan Berends van de Vissersbond is projectleider en juicht de vindingrijkheid van de broers toe. „Het onderzoek loopt nog en waar we nog mee zitten is de meeuwen- en aalscholvervraat. Ze zwermen om het schip heen om de bijvangst meteen op te pikken. Als we die op afstand kunnen houden, zijn we op weg naar duurzame fuikenvisserij.” 
De vissersbond klopte met de overlevingsbak aan bij het VIP, Visserij Innovatie Platform, dat onlangs een miljoen euro kreeg van het ministerie LNV voor ondersteuning van projecten die tot duurzame visserij kunnen leiden. „We wilden meerdere vissers de gelegenheid geven om een dergelijke bak aan te schaffen, maar het VIP wees ons verzoek af. Ontzettend jammer.” Op het waarom van afwijzing kon men bij het VIP geen antwoord geven, omdat de personen in kwestie vakantie vieren. 
Schilder hoopt dat de resultaten van het proefproject voor een kentering zorgen. Het gaat hem namelijk niet snel genoeg. „We zorgen voor schone visserij, voeren op deze manier paling aan zonder de andere vis te schaden. Dat is toch wat men wil? Er zijn miljoenen euro’s aan Europese subsidies om de visserij te ’verduurzamen’. Ik zou zeggen: geef alle Nederlandse vissers zo’n bak. Maar ja, dan beland je weer in de ambtelijke molen…”