Obstakel vissen en veiligheid: Gaat dat samen?
Dit artikel is absoluut geen vrijbrief om zoveel mogelijk "onervaren karpervissers" aan het obstakel vissen te krijgen. Het is juist bedoeld om iedereen goed te laten nadenken over deze moeilijke tak van het karpervissen!
Obstakel vissen en veiligheid: Gaat dat samen?.... jazeker!
Hoeveel zijn mij al niet voor gegaan met een artikel over dit onderwerp? Het waren zeker niet de minste namen, denk onder andere maar eens aan "Karper en Obstakels" van Robert Paul Naeff uit Gejaagd door de Karper of "Vissen bij Obstakels" van Luc de Baets. Deze bekende vissers hebben zeker zeer goede artikelen neergezet over hoe er te vissen. Met mijn bijdrage wil ik echter nog meer het accent leggen op Hoe er zo veilig mogelijk te vissen!! De rode draad in dit geheel zal gaan over mijn visserij anno 2003 die voor 90 % bestaat uit het vissen tegen en tussen obstakels.
Waarom voor mij obstakel vissen?
Eigenlijk is mij dat met de paplepel ingegoten. Al vanaf het begin dat ik op karper begon te vissen kreeg ik te maken met obstakels. Zoals de meesten van jullie wel weten ben ik geboren en getogen in Amsterdam en dat is nu eenmaal een stad met erg veel water en bruggen, je kan het bijna vergelijken met Venetië. Overal in de stad kun je grachten, kanalen, ringvaarten of zelfs grote meren vinden en in al deze wateren is ooit karper uitgezet. In de tijd dat ik begon met karpervissen zo een beetje eind jaren 70 visten de Amsterdamse karpervissers bijna allemaal met de pen. De meeste van deze penvissers stonden midden in de stad strak tegen een brughoofd aan te vissen en natuurlijk nam ik hun manier van vissen over. Deze actieve visserij speelde zich altijd af bij daglicht en ik fietste van brug naar brug om daar zelfs uren lang op mijn buik te liggen om maar zo ver mogelijk onder de brug te komen. Ik viste toen met een parabolische penhengel met een testcurve van wel "1,5 pond" met daaraan gekoppeld een nylonlijn van 25/00 ste. Je zal versteld staan hoe weinig vissen ik toen al verspeelde ondanks dat lichte materiaal. Natuurlijk waren de vissen toen nog niet zo zwaar als nu, maar toch! Ik denk dat de belangrijkste reden van het lage percentage verspeelde vissen lag aan het feit dat het vissen altijd overdag gebeurde en met maar één hengel zodat ik altijd mijn aandacht gefocust had.
Obstakelstek
Door de komst van de boilie, begin jaren 80 is mijn visserij langzamerhand steeds meer een nacht aangelegenheid geworden en dat bestond vaak uit het plaatsen van één of meerdere markers op een strategische stek en dan maar wachten. In het begin ving ik dan nog wel eens een vis overdag maar al snel kwamen de aanbeten zo goed als alleen maar in de nacht. Dit heb ik jaren volgehouden tot ik op een dag besefte dat ik eigelijk steeds minder zin kreeg om weer een paar dagen overdag alleen maar te hangen en te wachten dat het donker werd. Ik weet nog heel goed dat de bom barstte: het was aan een Frans meer, afzien met 35 graden en windstil. De gehele dag door draaide ik weer eens met de schaduw van een boom mee om maar niet te verbranden. Dat wil dus zeggen dat ik minstens tien uur lang niets deed en blij was dat de zon eindelijk om 22.00 uur onder ging en ik met vissen kon beginnen. Na een paar dagen met toch nog goede resultaten kreeg ik het ineens te pakken en moest gewoon weg, met deze visserij was ik klaar. Na die dag heb ik twee jaar lang mijn karperhengels niet meer aangeraakt en ben ik met snoekbaarzen begonnen. Wat een verademing was dat, de hele dag lekker aan het vissen. In die snoekbaars periode maakte ik ook kennis met een bekende karpervisser uit België Luc Coppens die ook uitgekeken was op het moderne karpervissen en nu net als ik fanatiek achter de glasoog aanzat hij begreep precies waarom ik totaal karper moe was.
..nog een obstakelstek, de haven!
Toch begon bij mij na twee jaar het bloed weer een beetje te kriebelen en heel voorzichtig ben ik toen weer met karpervissen begonnen. Echter heel bewust heb ik toen een keuze gemaakt om zoveel mogelijk overdag te vissen en moest ik het dus hebben van plekken waar de vissen overdag vertoeven namelijk in de buurt van obstakelrijke plekken.
Schuilplaatsen
Waarom zoeken veel vissen overdag de beschutting op van obstakels? Kijk maar eens om je heen: er zijn heel veel voorbeelden op te noemen hoe dieren zich overdag terug trekken naar een plek die zij als veilig beschouwen. Laat ik er maar eens één noemen. Thuis heb ik twee hondjes en drie hondenmanden. Eén van die manden staat onder een laag bureau en ik kan je verzekeren dat ze alle twee overdag juist in die mand willen liggen. Op het moment dat zij honger krijgen komen ze eruit om te eten en lopen vervolgens gewoon weer langs de twee lege hondenmanden om neer te strijken in de mand onder het bureau. Het allerliefst echter hebben ze echter dat ik hun een stukje voedsel onder het bureau aanreik!
Zo zijn er nog vele voorbeelden op te noemen en om het kort te houden: karpers en ook andere dieren zoeken juist bij daglicht obstakels op om zich veilig te voelen. Komt dat nu alleen door het exorbitant gestegen aantal karpervissers waardoor er heel veel druk op de wateren is? Nee ik denk dat het puur instinctief is dat de vissen zich terug trekken een karper word nu eenmaal niet geboren op een gewicht van tien kilo zodat hij veilig is voor roofvissen. Nee natuurlijk zijn de karpers in ons land tot een gewicht van ongeveer twee kilo gewoon een niets anders dan een prooivis en moeten ze altijd op hun hoede zijn om niet in de bek van één of andere metersnoek te belanden.
De perfecte schuilplaats..
Afgelopen zomer was ik op een mooi en bijna niet bevist Alpenmeer op vakantie. Met mijn rubberbootje verkende ik het water wat en kwam in een baai waar veel bomen door de hoge waterstand in het water stonden. Heel voorzichtig liet ik mij door de wind drijven naar die bomen en kon mijn ogen niet geloven. Tussen die bomen lag het bezaaid met vissen. Eerst zag ik wat brasems, zeelten en scholen baars maar toen ik wat verder tussen de bomen dreef en het bos dichter en dichter werd kwam ik heel wat mooie karpers tegen. Dus dressuur (sorry Luc, negatieve conditionering) is niet de hoofdreden, want op dat water wordt bijna niet gevist. Heeft het dan te maken met voedsel aanbod? Volgens mij heeft dat zeker invloed maar ook dat is niet de hoofdreden want waarom kan ik dan de vissen overdag niet op mijn stek houden ook al voerde ik in de morgen. Nee nogmaals het is puur instinctief. Natuurlijk in de begin tijd ving je wel meer vissen overdag dus de druk op een karperwater heeft wel enige invloed op het gedrag van de karpers.
Overhangende takken een perfecte schuilplaats..
Nu we weten dat de karpers zich graag terugtrekken komt de vraag bij wat voor obstakels verblijven zij dan het liefst?
Uit mijn ervaring blijkt dat het natuurlijk bij ieder water weer anders is. Denk maar eens aan dat al eerder genoemde Alpenmeer waar de bomen zichtbaar in het water stonden. Of wat dacht je van een Frans stuwmeer waar ze jaren geleden een rivier afgedamd hebben en vervolgens een vallei vol hebben laten lopen zonder echt alle stronken van de gekapte bomen te verwijderen. Dat maak je in mijn stad natuurlijk niet mee, nee hier zal je de karpers meestal vinden tussen de pijlers van de jachthavens of tussen de palen van de talrijke bruggen. Hier zal ik mij dan ook in dit artikel verder op richten.
Obstakelresultaat
Bruggen heb je bij ons ook weer in verschillende soorten maar één ding hebben ze allen gelijk "ze staan allemaal op palen" Deze palen zijn soms zichtbaar maar meestal loopt hier de kademuur een stukje door het water in en dan beginnen pas de palen. Rondom die palen die gemiddeld een 75 cm uit elkaar staan zit een mooie ruimte voor de vissen (en niet alleen karper maar ook snoekbaars) om zich te verschuilen. Natuurlijk zijn de palen allemaal rijkelijk begroeid met algen en driehoek mosseltjes zodat de vissen er ook nog wat te eten hebben. Wat volgens mij de vissen daar ook nog aantrekt is dat het onder zo een brug natuurlijk altijd een beetje stroomt en is het er zelfs in een warme periode altijd zuurstofrijk. Om op dit soort plaatsen succes te hebben en de vissen heel te houden moet je een aantal regels in acht nemen. Doe je dat niet dan zullen er veel vissen sneuvelen en dat is natuurlijk het laatste wat we willen.
Brugvissen vanuit de boot.
Als eerste is het zo dat je niet bij alle soorten obstakels kan vissen omdat sommige teveel gevaar voor de vissen opleveren.
Welke eisen stel ik aan zo'n obstakelplek?
Een obstakel mag zich niet verder dan vijftig meter afstand bevinden van de plek waar ik vis. Als je verder gaat zul je merken dat de rek in je nylon ervoor zorgt dat de vis gemakkelijk het obstakel kan bereiken.
Het mag niet zo zijn dat als je de vis wegtrekt van de stek deze kan scheren naar een tweede obstakel.
Als tweede vis ik alleen overdag op zo een plek omdat ik zeker weet dat als je gaat slapen je altijd te laat bent. Daar komt nog bij dat ik zeker weet dat je in de nacht niet hoeft te vissen op dit soort plekken omdat de vissen zich 's nachts sowieso al veiliger voelen door de duisternis en op zoek gaan naar voedsel. Even een voorbeeld, bij een mooie brug niet ver van mijn huis vis ik heel af en toe eens een nachtje door. Overdag vis ik met twee hengels stijf onder de brug en krijg dan geregeld een aanbeet soms haal ik er dan één hengel weg en die leg ik parallel aan de oever een stuk bij de brug vandaan. Nog nooit heb ik overdag op die hengel een aanbeet gehad maar zodra het donker is stoppen de aanbeten onder de brug en begint de hengel langs de oever te lopen. En dan zodra het weer licht begint te worden draait alles weer om. Met die gegevens kan je natuurlijk heel selectief omgaan met de tijd dat je er gaat vissen.
Zorg ervoor dat je altijd korte sessies vist van niet langer dan drie uur om zo alert mogelijk te blijven. Wil je langer blijven vissen op je stek las dan even een korte pauze in en haal je hengels eruit zodat je even de benen kan strekken en kan gaan toiletteren. Je weet het hé, als je gaat plassen met de hengels nog in krijg je altijd een aanbeet die je dan bijna met zekerheid zal verspelen
Vanonder de brug geplukt..
Als derde mocht het zo zijn dat je op een bepaalde stek te weinig aanbeten verzilvert, analyseer dan eens goed wat er allemaal mis ging en neem dan op tijd afscheid van die stek om de vissen zo veel mogelijk te beschermen. Wat heel goed mogelijk is dat het te weinig verzilveren van een aanbeet kan liggen aan het jaargetijde. Bij mij in de buurt is het zo dat ik van oktober tot eind april de vissen goed kan vangen. En met goed vangen bedoel ik minder dan 10% verspelen. Na die tijd zal de water temperatuur oplopen en worden de vissen te sterk om het eerste schot op te vangen. Verder zullen de bekken van de vissen door die hoge watertemperatuur erg week worden. Hierdoor krijg je tijdens de toch al zwaardere dril dat de haak veelal zal losschieten en grote beschadigingen zal achterlaten in de karperbek. Ik kies er dus voor om absoluut niet tijdens de zomermaanden op zo een stek te vissen.
Veiligheid
Veilig bij de obstakels vandaan getrokken.
Ik heb in een vorig artikel van mij in Karper al eens uitvoerig over veiligheid geschreven. Toch zal ik ook nu weer (al zal ik wat in herhaling vallen) veel aandacht besteden aan dit aspect. Ik vind dat ik en ook andere bekende auteurs dit moeten doen omdat wij allen over een jaar of tien nog steeds onze geliefde hobby karpervissen willen bedrijven en als we nu niet zuiniger zijn op onze vissen zal dat misschien wel eens heel moeilijk kunnen worden!!
Als je besluit om net als ik te gaan vissen bij obstakels moet je er zeker van zijn dat je dit op een zo veilig mogelijke manier doet. Denk altijd na waar je mee bezig bent, kijk kritisch naar je montage en stel jezelf altijd de hamvraag: komt mijn lood wel snel genoeg los? Daarmee kom ik eigelijk meteen al bij de grootste boosdoener, lood dat niet los komt, en compleet met een stuk voorslag materiaal dag in dag uit door de vis wordt meegesleurd tot het ergens in verstrikt raakt. Vervolgens zal de vis met alle kracht die hij nog over heeft zijn bek als het ware kapot moeten trekken. Lukt dat niet dan zal hij steeds kleinere rondje zwemmen totdat de lijn op is en hij niet verder kan, nu is er ook geen ruimte meer voor hem om op gang te komen en zal de vis sterven aan het obstakel. Dit doem scenario gebeurt misschien wel meer dan wij denken, vandaar ook dat ik altijd kies voor veiligheid en niet alleen maar denk aan het vullen van mijn fotoboek!
Hoe ziet mijn montage er dan uit?
Haken:
Laat ik onderaan bij de haak beginnen, als eerste gaat altijd de weerhaak van de haak af! Gewoon even met een tangetje de weerhaak platknijpen. Geloof me je zal er geen vis minder om vangen. Nu hoor ik jullie al denken waarom dan niet een haak zonder weerhaak monteren, nou gewoon omdat ik die teveel schade aan de bek vind veroorzaken. Een weerhaakloze haak heeft nu eenmaal sneller de neiging om tijdens de dril te gaan glijden.
Wat ik verder nog belangrijk vind is het haakmodel! Gebruik absoluut geen haken met een lange steel omdat die tijdens de zware dril kunnen gaan werken als een hefboom die de haak als het ware los wrikt en grote schade aan de bek toebrengt. Neem voor deze visserij een mooi klauw haakje bijvoorbeeld de PB Bridge Beater hook of de G-carp Specialisthook die goed vlees pakken en dat ook houden. Dit goed vlees pakken kan je zelfs nog een beetje beïnvloeden door een lange hair te gebruiken waardoor de haak beter kan draaien.
Wil je dan toch meer de kwaliteiten van een langstelige haak of benthook benutten dan kun je gewoon de korte haaksteel verlengen met een stukje krimpkous.
Het onderlijnmateriaal:
Dit moet de zwakste schakel zijn in het geheel dat wil zeggen dat ik liever heb dat de onderlijn breekt dan de hoofdlijn zodat de vis dus nu met een weerhaakloze haak met een stukje onderlijn ervandoor gaat. Dat is hij in no time kwijt wat voor ons weer voordelen heeft, ten eerste richt het weinig schade aan en ten tweede krijg je daardoor dus sneller een herkansing om deze verspeelde vis te vangen.
Gewoon midden overdag met goed materiaal op de goede plek..
Loodbevestiging:
Daar gaat het meestal fout dus hier zal ik veel aandacht aanbesteden. Laat ik beginnen met het gebruik van het zogenaamde inline lood. Een "standaard" inline lood mag je nooit gebruiken bij obstakel vissen omdat de plastic tube die centraal door het lood loopt een veel te dunne diameter heeft om over een voorslagknoop te schuiven na een lijnbreuk met alle gevolgen vandien. Gelukkig hebben de loodfabrikanten van diverse grote merken dit opgemerkt en een product ontwikkeld dat die plastic tube vervangt. Dit product van Armaled, genaamd Shockaplug is een zachte rubberen sleeve waar de wartel goed ingetrokken wordt. Als je tijdens het drillen vast komt te zitten kan de wartel zonder veel moeite uit de shockaplug loskomen. Het centraal gat van het lood zonder plastictube is dan gelukkig wel groot genoeg om over een voorslagknoop te schuiven. Ook de firma Korda levert zo een artikel onder de naam Shock leader sleeve. Toch zal het vissen met een inline lood bij een obstakel voor mij nooit een optie zijn. Voor mij is het belangrijk dat als ik tijdens een dril vast kom te zitten mijn lood direct uit de clip vrijkomt en niet uit een sleeve wordt getrokken en dat doorschuift op je lijn. Door dit opschuiven van vooral een zwaar inline lood krijg je tijdens de dril een rare hoek in je lijn die zeker losschieters kan veroorzaken. Die zijn mijn absolute favoriet!
De armaled clip
Loodclips:
Ik weet zeker dat met de clip die ik gebruik mijn lood zonder moeite loskomt en dat ik die dus ook met een goed gevoel in combinatie met een voorslag en leadcore leader kan gebruiken. De loodclip met de naam Loc Jaw is door en door geëvolueerd en wordt geleverd door het Engelse bedrijf Armaled. Natuurlijk zijn er meerdere soorten loodclips maar deze zijn alweer een paar jaren geleden ontwikkeld en halen het niet qua veiligheid bij de Loc Jaw (2005 leverd ook de Firma Fox een zeer veilige clip die je zowel kunt fixeren als los monteren).
Het grote voordeel van de Loc Jaw clip is dat hij doormiddel van een luikje als het ware vast wordt geclipt op de wartel. Ho, ho hoor ik nu "vast op de wartel"is dat niet gevaarlijk? Nee zeker niet want de werking van een loodclip is dat het lood juist los moet komen en niet de gehele clip. Daar heeft deze firma voor gezorgd door het haakje waar het lood in hangt zo groot mogelijk te maken zodat het lood heel makkelijk naar het tailrubber wordt getransporteerd. Deze zal omhoog schuiven en het lood is vrij. Als de gehele clip loskomt schuift deze inclusief de anti-tangle-tube door naar de voorslagknoop en rolt daar een beetje op. Dit oprollen bemoeilijkt juist het loskomen van het lood. Met het tailrubber kun je vervolgens zelf bepalen hoeveel kracht er nodig is om deze van de clip af te laten komen. Bij obstakels plaats je deze bijvoorbeeld net over de clip maar op open water kun je hem gerust een stukje doordrukken. Als je veel bij obstakels vist is het natuurlijk ook weer zo dat het lood dat tijdens de dril verloren gaat in het water terecht komt. Zoals iedereen wel weet is dit is niet goed voor het milieu Een goede oplossing hiervoor zou zijn om met een rivier kiezelsteen te vissen in plaats van een loodje. De Firma Pallatrax ook alweer uit Engeland heeft ze inmiddels al compleet met een wartel op de markt gebracht en ik zal ze zeker een kans geven.
Voorslag PB Power Mussel
Voorslagen: Alweer een product dat een must is als je vist bij obstakels. Voorslagen werden in het verleden veel gemaakt van Amnesia. Fout! Gooi die rommel weg of gebruik het om onderlijnen mee te maken. Nog één keer: Amnesia is totaal niet schuurvast!! Al lees ik nog steeds van bekende karpervissers dat zei het wel schuurvast vinden!
Voor een voorslag zijn tegenwoordig heel goede producten te verkrijgen. Zelf gebruik ik twee soorten materialen voor verschillende omstandigheden, De een is een gevlochten soepele Kevlar braid, zoals Kryston Quicksilver 45 lbs of de PB Power Mussel 45 lb. De andere soort is van een mono materiaal de PB Red Ant. De gevlochten voorslag gebruik ik als ik verder dan dertig meter van een obstakel vis en is gebruiks vriendelijker dan de mono. Het zeer soepele materiaal springt totaal niet van de molen af en laat zich gemakkelijk gooien. Doordat er totaal geen rek in dit materiaal zit moet ik dus als ik dichterbij vis gebruik maken van een andere voorslag met wel enige rek om te veel losschieters te voorkomen. Deze voorslag is de PB Red Ant. Een voorslag is absoluut nodig om weerstand te kunnen bieden tegen de scherpe obstakels, echter gebruik nooit een voorslag als het niet nodig is omdat het nu eenmaal een mode verschijnsel is!
Hengel opstelling en drillen
Strak achter de hengels..
Mijn hengelopstelling:
Ik gebruik liever geen rodpod of een buzzerbar op één steun deze zullen tijdens een aanbeet omvallen of verdraaien maar ik kies altijd voor losse steunen. Een buzzerbar met twee steunen aan de voor en achterkant is wel mogelijk. Plaats nooit je hengels in een rechte lijn richting het obstakel. Bij mij is gebleken dat je hengel ongeveer in een hoek van 30 graden richting de stek moet staan. Dit is nodig om je hengeltoppen mee te laten werken in de beetregistratie. Die 30 graden zorgen ervoor dat je de toppen in de gaten kunt houden want iedere seconde die je kan winnen tijdens een aanbeet is meegenomen. Het is van groot belang dat je bij een aanbeet de rek uit de lijn haalt (en niet de vis want die komt dan te veel op snelheid) door een paar meter naar achteren te lopen. Doe dit heel gecontroleerd, want doe je het te snel dan zal je zeker eerder een losschieter krijgen. Tijdens het drillen moet je zoveel als je kunt proberen de koers van de vis te regelen.Een vis zal altijd van je af willen zwemmen dus met die wetenschap kun je daar voordeel uithalen. Trek dus nooit een vis bij een stek vandaan waar je hem niet wil hebben, maar stuur hem juist in korte periodes daar na toe. Negen van de tien keer zal het op die manier lukken om de koers van de vis te bepalen. Voorbeeld: Als ik met de pen vanaf de bovenkant van de brug strak tegen het muurtje met daaronder de palen aan sta te vissen zal ik bij een aanbeet meteen kracht zetten richting de muur. De vis zal dan in tegengestelde richting, dus het open water, gaan zwemmen. Wat ook wil helpen is dat op het moment dat een vis neigt te gaan winnen en weer als een speer richting het obstakel zwemt dan is er nog maar één redmiddel "nee niet trekken uit volle borst" maar juist alle druk er afhalen. Gooi je slip open en haal die druk eraf je zult zien dat de vis meteen reageert omdat er geen tegendruk is. Hij zal in de war raken en zijn snelheid verminderen. Precies op dat moment moet je meteen weer volle druk erop zetten om de verwarde vis weer op koers te krijgen. Verder kan het onverhoopt toch nog gebeuren dat een vis het obstakel bereikt, vertrouw dan op je voorslag en hou alleen zoveel mogelijk de spanning op de lijn en ga niet als een bezetene trekken. probeer dan heel voorzichtig metertje voor metertje terug te winnen. Op deze manier dril ik al jaren met succes op mijn thuis wateren. Molens en hengels zijn al genoeg behandeld in het verleden maar toch even heel kort, gebruik het liefst een molen zonder baitrunner. Het overschakelen van vrijloop naar gevechtsslip kost tijd en die hebben we niet! Ikzelf zet mijn slip niet te dicht zoals anderen hebben geschreven omdat ik snel genoeg bij mijn hengel ben kan ik de slip tijdens de dril goed regelen. Te vast staande slip kan weer losschieters betekenen.
Ten tweede gebruik ook ik een parabolisch buigende hengel met een dikke wanddikte die de klappen goed kan pareren. Verder wilde ik het hier maar bij laten