'Riool kan bodemloze put worden'

Deze kop was te lezen in Binnenlands Bestuur en dekte de lading van een artikel van Olav Lammers. Het artikel was geschreven naar aanleiding van een uitspraak van de voorzieningenrechter in Middelburg. Zware regenbuien vormen een steeds grotere belasting van het riool. Als gemeenten niet snel maatregelen nemen, hangen hen grote schadeclaims boven het hoofd. Gemeenten kunnen forse schadeclaims aan hun broek krijgen als gevolg van wateroverlast. Zij moeten versneld inventariseren waar problemen kunnen optreden bij zware regenbuien en welke maatregelen ze moeten treffen. Wachten tot 1 januari 2013, wanneer het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) geactualiseerd moet zijn, is vragen om grote (financiële) moeilijkheden. Dat blijkt uit een recente uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank in Middelburg.

Uit het artikel blijkt dat de rechter een particuliere woningeigenaar uit Kapelle in het gelijk stelde, die in juli 2008 als gevolg van een hevige regenbui ernstige schade in zijn woning ondervond doordat water van de openbare weg zijn huis inliep. De gemeente Kapelle werd veroordeeld tot het treffen van maatregelen tegen een dwangsom van 500 euro per dag tot een maximum van 10.000 euro.

De huiseigenaar had de rechtszaak aangespannen omdat zijn verzekeraar waterschade niet langer wilde vergoeden. Het is de eerste keer dat een rechter oordeelt op basis van de Wet verankering en bekostiging gemeentelijke watertaken, die op 1 januari 2008 van kracht is geworden. In deze wet is onder meer een zorgplicht opgenomen voor de doelmatige inzameling en verwerking van regenwater in stedelijk gebied.

In zijn vonnis stelt de rechter dat de gemeente Kapelle niet aan deze zorgplicht heeft voldaan, omdat de riolering onvoldoende capaciteit heeft om regenwater af te voeren. Bovendien oordeelde hij dat het wegprofiel niet geschikt was om het water tijdelijk te bergen, waardoor het de woning kon binnenstromen. Dat het pand op het laagst gelegen deel van de straat staat, deed niet ter zake. Gemeenten moeten nu ook snel risicogebieden inventariseren die bij hevige regenval kunnen onderlopen, met schade of ernstige belemmering voor het verkeer tot gevolg. Als daar vervolgens maatregelen voor worden getroffen, is de kans een stuk kleiner dat de gemeente aansprakelijk wordt gesteld als het fout gaat. Gemeenten moeten hun zorgplicht serieus. Echter de zaak Kapelle moet gezien worden als een incident. Het betekent niet dat gemeenten overal en altijd maar schadeclaims moeten verwachten. In het artikel van Lammers laat Pieter Jong, onderzoeker aan de TU Delft op het gebied van water- en klimaatrecht, weten dat het belang van het vonnis van de voorzieningenrechter niet moet worden overdreven, maar ook niet onderschat.

„Om schadeclaims te voorkomen, is het nodig dat gemeenten de nodige aanpassingen plegen aan openbare wegen. Dit is niet alleen een uitdaging voor de afdeling Wegenbeheer, maar vraagt ook om afstemming met de ruimtelijke ordenaars, de afdeling Riolering en de waterbeheerder. Zeker daar waar de afgelopen jaren schade is opgetreden door wateroverlast, moet onderzocht worden welke maatregelen nodig zijn. Het zou onzorgvuldig zijn wanneer gemeenten daarmee wachten tot het GRP is geactualiseerd, want het staat buiten kijf dat gemeenten er nu al op aangesproken kunnen worden."