Aankoop gebouwen Schepenmakersdijk te Edam

Aan de Raad van de gemeente Edam-Volendam

Op 25 juni jongstleden heeft u besloten de intentieovereenkomst tot aankoop van de gebouwen van het Hoogheemraadschap HHNK aan de Schepenmakersdijk 10-16 te Edam niet te effectueren. Wij menen dat dit niet in het belang is van onze gemeente omdat zo een goede kans op een tijdige oplossing van de dringende herhuisvesting van de gemeentelijke organisatie wordt verspeeld. Wij verzoeken u daarom dit besluit te herzien en daarbij het volgende mee in overweging te nemen.

1. Behoud historisch erfgoed.
   Onze gemeente heeft een rijke en gevarieerde geschiedenis. Getuigen daarvan zijn de Dijk en de haven met de vissersvloot en de palingrokerijen in Volendam, die jaarlijks duizenden toeristen trekken van over de gehele wereld. Maar ook de intieme middeleeuwse binnenstad van Edam met de Grote Kerk, de Speeltoren, het oude Stadhuis en de Kaasmarkt.  Aan de Schepenmakersdijk - de naam zegt het al - werden in het rijke verleden van Edam op tientallen scheepswerven de schepen gebouwd van de Verenigde Oost- Indische Compagnie. Op één van die werfterreinen vestigde zich rond 1700 het Hoogheemraadschap van de Uitwaterende Sluizen van Kennemerland en West Friesland, met de opdracht om het waterpeil in de nog droog te malen Purmer te beheren en de haven van Edam voor dichtslibben te behoeden. Het op het terrein aanwezige stenen huis werd verbouwd en ingericht als bestuurscentrum, het "Gemeenlandshuis". In 1836 werd het aan de zijde van de Zuidervesting uitgebreid met wat nu de Witte Zaal heet. In 1978 volgde een grote uitbreiding, ditmaal met een nieuw vergadercentrum aan de Zuidervesting en kantoorruimte aan de Schepenmakersdijk, naar ontwerp van de Edamse architect en latere Rijksbouwmeester Tjeerd Dijkstra. De grote vergaderzaal van het Hoogheemraadschap was zo representatief en zo goed geoutilleerd dat hij vanaf de dag van gereedkomen, nu meer dan dertig jaar geleden, mede in gebruik is genomen als raadszaal van de gemeente Edam-Volendam. Het met grote zorgvuldigheid ingepaste complex is sindsdien met zijn ligging aan de Zuidervesting gezichtsbepalend bij de belangrijkste entree van Edam.Groot was dan ook de zorg toen onlangs bekend werd dat het Hoogheemraadschap naar Heerhugowaard zou verhuizen en al even breed was de instemming met het voortvarende besluit van het gemeentebestuur een intentieovereenkomst te sluiten tot aankoop van de gebouwen die het Hoogheemraadschap zou verlaten. Daarmee leek een passende nieuwe bestemming gevonden en behoud voor de toekomst veilig gesteld. Bovendien een bestemming die tijdig gereed zou kunnen zijn tegen kosten die aanmerkelijk lager liggen dan bij nieuwbouw.

   Dat de inwoners van Edam-Volendam veel belang hechten aan de culturele betekenis en daarnaast ook aan de economische waarde van het historische erfgoed in de gemeente bewijst het bestaan van de twee door vrijwilligers gedragen verenigingen Oud Edam en Oud Volendam, beiden actief in het behoud en het beheer van waardevolle panden en beeldbepalende stadsgezichten.

   Tegen deze achtergrond begrijpen wij niet dat de gemeenteraad nu het er op aan komt alsnog afziet van het effectueren van de eerder gesloten intentieovereenkomst tot aankoop van de panden aan de Schepenmakersdijk. Daarmee wordt een historische kans verspeeld om - gebruikmakend van uitzonderlijk gunstige aankoopvoorwaarden - één van de meest gezichtsbepalende historische complexen in de gemeente een passende bestemming te geven en daarmee voor de toekomst te behouden.



2. Economische aspecten
   In het voorgaande is al gewezen op het grote economische belang van het in stand houden van het historisch erfgoed in onze gemeente. Het bedrijfsleven, en in het bijzonder de middenstand, is gebaat bij het versterken van de aantrekkelijkheid van beide kernen voor binnenlands en internationaal toerisme. Daarmee wordt de werkgelegenheid gestimuleerd en heeft onze gemeente een beter toekomstperspectief. Dat alles geldt nog in versterkte mate in een periode van economische crisis waarin de gemeente staat voor bezuinigingen van enige miljoenen op haar begrotingen voor de komende jaren.Onder deze omstandigheden zou het toch voor de hand liggen dat de gemeente bij het nemen van beslissingen over haar eigen huisvesting kiest voor de zuinigste oplossing zodat de gemeentelijke lasten voor burgers en bedrijven, die nu al op een hoog peil liggen, niet nog eens extra hoeven te stijgen.

   De in de jaren zeventig gerealiseerde delen van het complex aan de Schepenmakersdijk zijn met een ruime beurs gebouwd en daardoor technisch van zeer hoge kwaliteit. Zij zijn bovendien zeer goed onderhouden - zoals dat past in de traditie van de Nederlandse Waterschappen. Conform de eisen die na de energiecrisis in de zeventiger jaren van vorige eeuw werden gesteld, zijn zij goed geïsoleerd en zijn de raamoppervlakken beperkt van omvang en voorzien van thermisch isolerend glas. De op het zuiden georiënteerde werk- en vergaderruimten kunnen 's zomers worden geventileerd door de ramen open te zetten en zijn waar nodig voorzien van buitenzonwering, waardoor kostbare airconditioning niet nodig is. Veel van het voorgaande geldt ook voor de bestaande oudere panden die in het complex betrokken zijn. Die zijn stuk voor stuk zorgvuldig gerenoveerd en voorzien van moderne installaties. Anders dan in de gemeentelijke analyse d.d. 28 april 2009 wordt aangegeven zullen de kosten voor onderhoud en energie daarom nauwelijks verschillen van die bij nieuwbouw. Ons gedetailleerd commentaar op de gemeentelijke analyse kunt u vinden in de bijlagen bij deze brief.

   Tegenover een te verwaarlozen verschil in kosten voor onderhoud en energie staat een verschil van tenminste 5 miljoen Euro in investeringskosten. Het daaruit resulterende verschil in jaarlijkse lasten voor rente en afschrijving zal in de orde zijn van 350.000 Euro. Hoe zulke jaarlijks terugkerende meerkosten naar de ingezetenen verantwoord kunnen worden in een tijd van dreigende bezuinigingen op gemeenschapsvoorzieningen en hogere gemeentelijke belastingen valt niet te begrijpen.

Wij verzoeken u daarom, onder verwijzing naar het voorgaande, het besluit tot het niet aankopen van de gebouwen aan de Schepenmakersdijk te heroverwegen.
Het comité herhuisvesting gemeente Edam-Volendam