‘Amerika, Amerika’: de weg naar hoop mooi verbeeld

Het is nog helemaal niet zo lang geleden dat Nederland grote armoede kende. In de jaren twintig van de vorige eeuw ontvluchtten veel mensen de enorme ellende. Op zoek naar geluk en een toekomst was New York vaak de eindbestemming. De voorstelling ‘Amerika, Amerika' van het Speeltheater verbeeldt de gang naar het beloofde land. De hoofdrolspelers koesteren op hun oude dag mooie herinneringen aan hun jeugd in Holland, maar de trauma's uit het verleden zijn niet weggevaagd in de tijd.

Johnny is zo'n jongen. Op z'n oude dag blikt de oud-muzikant, die nog jeugdig oogt, terug in een bejaardenhuis in Michigan. Een koffer met foto's is het enige tastbare verleden. Zijn ogenschijnlijke onverschillige gemoed wordt wakker geschud als hij Mary ontmoet. Mary was ooit Marie en de jeugdliefde van Johnny. Met als verbindingsvrouw de overenthousiaste activiteitenbegeleidster van het bejaardenhuis, groeit er heel langzaam opnieuw een band tussen de twee Nederlandse Amerikanen.

Maar er moet eerst een muur aan ‘waarheden' over het verleden worden weggewerkt. Want had Marie schuld aan de dood van Johnny's broer Jan in 1923? En waar is de koffer met geld, afkomstig van broer Jan, die smokkelde, gebleven?

Maar niet alleen Johnny kijkt met bitterheid om naar het verleden. Marie onthult dat haar jeugd geteisterd is door haar dictatoriale vader, een moralistische dominee. Een man die zijn handen niet kon afhouden van zijn eigen dochter.

Zware thema's, maar de voorstelling blijft evenwel luchtig. Mede door de geniale muzikale toevoeging. De vijf leden van het Calefax Rietkwintet wandelen als vijf oude dametjes tussen de scènes door. Ook de wisselwerking tussen verleden en heden is een vondst. Mooie zwart-wit beelden komen en gaan en vloeien bijna geruisloos over in de dialogen op het podium. De combinatie van spel, poppen, beeld en muziek zorgt voor vaart en houdt het verhaal vast.

Terwijl het vertrouwen tussen de oude jeugdgeliefden groeit, worden de geheimen uit de jeugd langzaam ontrafeld. Een verhaal vol misverstanden wordt eindelijk duidelijk en brengt Mary en Johnny weer dicht bij elkaar.

‘Amerika, Amerika' is een prachtige voorstelling. Een voorstelling voor alle leeftijden, ondanks de zware thema's die worden aangeroerd. Voor de jeugd is er een wetenswaardige tentoonstelling en brochure samengesteld over de emigratie en de armoede in de jaren twintig.

Luc van den Berg

Voorstellingen Edam
Woensdag 16 december, 15.00 uur. Zaterdag 19 december, 19.30 uur. Reserveren telefoon 372 295. De zaterdag is zo goed als uitverkocht!