Pas na de grote knal houdt het ijs

,,Kan ik er al op?" Op de Volendam nier Dijk willen ze maar één ding weten. Of ze over het water naar Marken kunnen. Zonder gebruik te hoeven maken van de Marken Expres. Wandelend over die glinsterende ijsvlakte die lonkt. Die er zo robuust uitziet. Waar je zo met paard en wagen op zou rijden of met de arrenslee. „Maar het kan echt niet. Nog niet", zegt John Koning van de ijsclub Volendam die deel uitmaakt van de Stichting Gouwzeetocht. Ook Koning staat te popelen om samen met de drie zusterverenigingen in Monnickendam en op Marken de KNSB Gouwzeetocht uit te schrijven en de vooruitzichten zijn ook uitermate gunstig.

Toch zit het er nu nog niet in. Want de 'grote ijsknal' moet nog komen, weten de kenners. Pardon? Grote Knal? Koning en diens ijsmeester een historisch geweten Wim Keizer glimlachen mysterieus maar zijn tegelijkertijd bloedserieus. Want zij kennen de geografische grillen van de Gouwzee, die zich in deze barre tijden ais een onwillige aardkorst gedraagt waarop reusachtige schollen langs elkaar heen schuren voordat de grote uitbarsting komt. Om zijn theorie Koning duwt de vingertoppen van beide handen krachtig tegen elkaar aan. „Er zijn verschillende stromingen waardoor het ijs in beweging komt. Er ontstaan twee kruiende massa's die tegen elkaar klimmen. Dat gebeurt over de volle lengte van noord naar zuid. Totdat je de grote knal krijgt. Dan ontstaat er een gigantische richel. dat wel, maar de spanning is er af. Pas als we dat hebben gehad, dan kunnen we verder." Koning beseft dat het een wonderlijk verhaal is. „Maar wel waar." Keizer heeft het vorig jaar zelf meegemaakt. ..We gingen met een camera van de Palingsoap het ijs op en toen vertelden we hetzelfde verhaal. Wat denk je dat er gebeurt? Exact op dat moment komt die grote knal. Je kon het later op tv horen. Die cameraman schrok zich een hoedje, wist niet waar hij heen moest. Hij dacht; nu is het gebeurd met me."

Soortgelijke ervaringen heeft Koning ook als hij voor het eerste met de veegmachine het ijs op gaat...Dan kraakt het als de hel, dat geluid komt zelfs hoven de motor van de trekker uit. De eerste keer denk je dat je er dwars doorheen gaat." Enkele metingen bieden goede vooruitzichten. De ijsdikte varieert van zeven tot ruim negen centimeter. „Het is in twee dagen tijd met twee centimeter gegroeid, dit gaat heel goed", zegt Keizer. Op de terugweg naar de Dijk. wrijft Koning met z'n schoen in zijn eigen voetspoor. „Dit smelt gewoon." Krast er nog even met de bijl doorheen. Ziet vervolgens water en zegt ..Begrijp je wat ik bedoel? Ik zet er niet eens kracht mee. Moet je je voorstellen dat je hier met een schaats op staar en druk uitoefent. We willen de tocht ook liever vandaag dan morgen uitzetten. Het kan echt nog niet."