‘We kruipen in de huid van het kind’ (foto)

Vroeger wierpen de problemen een extra hoge drempel op in de bewegingsvrijheid. Kinderen met gedrags- en leerproblemen op school, het zorgde in veel gevallen voor een stempel. Door de jaren heen heeft de St. Vincentiusschool zich steeds meer opgeworpen als een spil in de ontwikkeling van dergelijke kinderen en de acceptatie van de ouders. Als speciale school voor basisonderwijs zijn de scores hoog. ,,Het besef is er dat als we hier de kansen van het kind verprutsen, dan kan er onherstelbare schade optreden", zegt Evert Kroon, sinds 1993 directeur van de school.

[caption id="attachment_32056" align="alignnone" width="500" caption="Evert Kroon op het plein van de Sint Vincentiusschool: ,,Een kind wil graag serieus worden genomen en vooral voldoen aan de verwachtingen.""][/caption]

,,Het is een basisschool voor kinderen die een steuntje in de rug nodig hebben", begint Kroon. ,,Kinderen met leerproblemen, gevoed door onzekerheid, faalangst, moeite met concentratie. Dat heeft niets met intelligentie te maken, want we hebben hier zelfs kinderen op school met een IQ vanaf 120 en hoger." Het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs (kinderen met gedragsproblemen, psychiatrische problemen of lichamelijk, zintuiglijk en verstandelijke handicap) neem drastisch toe en is in twaalf jaar tijd verdubbeld. ,,Op andere scholen is het aantal leerlingen inderdaad gigantisch gegroeid. Wij blijven toch jaarlijks rond de 85 leerlingen schommelen. Verwijzen kinderen wel eens door naar het speciaal onderwijs."

Gedocumenteerd advies
,,De leerling wordt hier meerdere keren per jaar, maar zeker aan het eind van elk schooljaar besproken. Waarbij de grote vraag is of het kind hier nog wel op zijn of haar plek is? Mag het kind misschien naar het normale basisonderwijs of moet het doorverwezen worden naar het speciaal onderwijs in Purmerend of Amsterdam? Wat beheersen ze wel en niet, wat behelst de achterstand? Zo ontstaat er een gedocumenteerd advies, waarvan uit we richting de toekomst kunnen werken met leerling, leerkracht en de ouders." ,,Het trekt een flinke wissel op de leerkrachten. Wij concentreren ons voornamelijk op het leergedrag van het kind en de sociaal emotionele kanten van het leren."

,,Voor ouders is het soms moeilijk te begrijpen dat juist hun kind naar een speciale school moet. Ze zien het soms als een tekortkoming van zichzelf. Maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn; bovendien zien ze vaak al snel dat het kind hier op school verandert, in positieve zin. Dat het kind zichzelf wordt en tot bloei komt. Dan zien ze: mijn kind is niet gek. En dat wordt ook weer doorverteld. Waardoor steeds meer mensen het belang van een school als deze begrijpen. Het is vaak een acceptatiemoment voor ouders. Als ze zien dat het goed gaat, dan worden ze verlost van een hoop ballast."

,,Toen ik begon hadden we voornamelijk te maken met leerproblemen. Nu is het meer een mix. Zijn het tevens kinderen met sociaal emotionele problemen. Voorheen had je nog onderscheid tussen de LOM-school (Leer- en Opvoedings Moeilijkheden) en de MLK-school (Moeilijk Lerende Kinderen). Dat is inmiddels opgeheven. In de nieuwe wetgeving is dat het Speciaal Basisonderwijs geworden."

,,Het is een boeiend leerproces", vervolgt Kroon. ,,Elk kind is anders. Wij mogen helpen de weg te banen. Hebben daarbij veel zelfreflectie op ons eigen werk. Zien het niet als hun probleem, maar als ons probleem, als ze moeilijkheden ervaren. Wij moeten de belemmeringen opheffen." En de St.Vincentiusschool kan wat dat betreft bogen op een hoog slagingspercentage. ,,Als het kind bij ons binnenkomt, krijgen we daarbij door de psycholoog toegevoegd een profielschets van hem of haar. Dan zetten we voor onszelf een traject uit richting de uitstroom, na groep 8. We durven altijd heel hoog in te zetten en in 85% van de kinderen komen we aan het eind van het traject zelfs hoger uit dan verwacht."

Uitstekend rendement
,,Dat uitstekende rendement valt te toe te schrijven aan de kleine groepen, hooguit tien kinderen bij de kleuters en zestien bij de overige groepen, met veel aandacht en op het kind-afgestemd-onderwijs. Wij willen eruit halen wat er in zit." Uitgekristalliseerd in doelen: ,,Dat de kinderen een positief zelfbeeld hebben gekregen in de loop der tijd, aan vertrouwen hebben gewonnen en conform hun interesse naderhand richting hun toekomstige beroepskeuze kunnen gaan studeren." De groep leerkrachten wordt aangevuld door een psycholoog, een jeugdarts, fysiotherapeut en straks tevens een logopediste. ,,Zo kunnen we extra ondersteuning geven aan ouders, afhankelijk van de problematiek. Tien minuten-gesprekken kennen we hier niet. Meestal drie kwartier en dan meerdere keren per jaar, daar staat geen maat voor."

,,Er wordt zoveel verwacht van kinderen. Een kind wil graag serieus worden genomen en vooral voldoen aan die verwachtingen. Wij kruipen in de huid van het kind. Je merkt, dat wanneer ze in hun gedachten niet aan de verwachtingen voldoen, dat op een andere manier gaan invullen. Daar gaan ze uiteindelijk onder gebukt. Wij proberen hun welbevinden te stimuleren, zodat ze openstaan voor het leerproces. Vaak hebben ze angst, durven geen antwoord te geven op een vraag van de leerkracht. Bang dat ze falen."

Kroon was eerder zeven jaar lang werkzaam in het ‘normale' basisonderwijs. ,,Als ik zie hoeveel uur hier aan een kind wordt besteed. Met een goed aanbod wordt er heel pittig geïnvesteerd." In 1987 trad hij in dienst van de Vincentiusschool. ,,Ik weet nog wat ze aan mij vroegen voordat ik de functie van leerkracht op deze school accepteerde. Of ik me goed kon verplaatsen in kinderen en ouders. Beseffende ook dat het hier echt moet gebeuren. Als we hier de kansen van het kind verprutsen, dan kan er onherstelbare schade optreden." Sinds 1993 is hij directeur. ,,Het lijkt wel een week, in plaats van zeventien jaar. Elke dag is anders. Kinderen geven zoveel vitaliteit. En je bouwt een band met hen op."

Kroon ontwierp een ontwikkelingsperspectief voor elk kind, gekoppeld aan het landelijke leerling-volgsysteem. ,,Dan kun je beargumenteerd aantonen dat dit een goede school is. De effectiviteit van je inzet moet meetbaar zijn. Vergeleken met vroeger wordt sowieso veel eerder gesignaleerd dan een kind problemen heeft met leren. En het volgen van de kinderen verloopt ook veel beter. Er wordt een prognose gemaakt en doordat alle gegevens worden verzameld, valt nauwkeurig de ontwikkeling van het kind af te lezen en te zien of van een bepaalde lijn wordt afgeweken. Misschien dat we dan meer aandacht moeten besteden aan technisch lezen, of juist aan begrijpend lezen. Er gaat tenslotte veel belastinggeld naar dit onderwijs, dus het moet ertoe doen, je moet presteren."

Veilige omgeving
De kinderen groeien op in een veilige omgeving. ,,Hier is geen sprake van competitie onderling. We doen tevens een beroep op de betrokkenheid van ouders, zeker als het om zwaardere problemen gaat. Ze kunnen kinderen begeleiden bij het huiswerk. Tachtig á negentig procent stroomt naderhand in bij het VMBO. Je merkt dat de drempel lager is geworden voor ouders. Voorheen kwamen ze vaak met een steen op de maag binnenlopen. Maar ze beseffen dat ze meer voor het kind moeten kiezen en niet voor zichzelf of de omgeving. En daarna worden ze al snel blij als ze zien dat het kind blij is."

De St. Vincentiusschool verhuisde de afgelopen jaren drie keer in korte tijd. ,,Hier in de Meidoornstraat zitten we ideaal. Een goede omgeving voor kinderen." Die tevens extra sportaanbod genieten. ,,We doen drie in plaats van de gebruikelijke twee keer per week aan gymnastiek en we verzorgen zelf zwemlessen. Die twee zaken zien wij namelijk niet los van elkaar. De voortgang van de motorische ontwikkeling is van belang voor die van de cognitieve ontwikkeling." ,,We hebben hier zelfs een eigen schooltuin", glimlacht Kroon. ,,Het is zeer gevarieerd, maar het zwaartepunt ligt bij het goed kunnen leren en rekenen en de taalvaardigheid onder de knie te krijgen. Ieder kind kan leren, maar het motiveren om te leren, dat is het belangrijkst."

,,Een kind is sfeergevoelig. Het wordt vaak opgevoed in een wereld van vanzelfsprekendheid, vol dagelijkse patronen. Daardoor kan het nog wel eens passief worden in zijn of haar denken. Dat proberen wij juist te prikkelen, te activeren. En kinderen geven direct dankbaarheid terug, daarom is dit dankbaar werk. We houden de dialoog tussen kind en leerkracht altijd scherp en opbouwend. Dan kom je ook tegemoet aan het kind zijn. Ze willen proeven, proberen, ontdekken. Door de onzekerheid raken ze soms afgestompt. Het is prachtig wat je soms met een groep kan bereiken. Als de motivatie er eenmaal is bij het kind, dan is de pink gewonnen.