Vitamine Zonneschijn
Het volgen van het onderzoek op het terrein van vitamine D is bijna net zo opwindend als toen in de tijd van de ontdekkingsreizen er steeds meer nieuw land werd ontdekt. Zo gaat het op dit ogenblik ook met vitamine D. Steeds meer bestaande ziekten blijken te wijten te zijn aan het gebrek aan die vitamine.
Onze huid is de beste plaats om vitamine D aan te maken. Het seizoen dat daarvoor geschikt is -zo tussen half april en half augustus- staat voor de deur. In dat seizoen is de zon sterk genoeg om de vorm van cholesterol die in de huid voorkomt door ultraviolette straling om te zetten in vitamine D. Behalve van het seizoen is de kracht van de zon ook afhankelijk van zijn dagelijkse stand ten opzichte van de plaats waar we zijn. Zo tussen 11 en 15 uur is de invalshoek het gunstigst om er van te profiteren.
Die dagelijkse periode wordt ook aangegeven door bijvoorbeeld huidartsen, maar juist om in die periode de zon te mijden. Dat is zo wel verstandig als onverstandig. Verstandig is om gedurende die tijdsduur kort van de zon te profiteren. Bijvoorbeeld tien minuten voorkant en tien minuten achterkant. Wie daarna nog van de zon wil blijven genieten zal een anti-zonnebrandmiddel moeten gebruiken. Een van de meer recente ontdekkingen is dat een te grote hoeveelheid vitamine A, de werking van vitamine D kan blokkeren. Dit is vooral van belang voor mensen die zeer regelmatig vette vis of lever op het menu hebben staan. Ook het gebruik van visolie of levertraan kan in dit verband niet worden aangeraden.
Vitamine D zou het belangrijkste middel moeten zijn tegen alle soorten ontstekingsziekten van virale, bacteriële of schimmelachtige aard. Het verhoogt de weerstand aanzienlijk. Het is ook een belangrijk middel bij het voorkomen van kanker, hart- en vaatziekten, diabetes, obesitas en osteoporose. Er zijn er nog veel meer, maar ik noem de belangrijksten. Bij de recente ontdekkingen is de belangrijkste misschien wel de betekenis van vitamine D bij de ontwikkeling van het ongeboren kind. Bij de groei in de moederschoot vervult de vitamine een aantal functies. Gebrek aan vitamine D kan leiden tot verschillende geboorteafwijkingen, waaronder geestelijke afwijkingen. Het mooie is dat vitamine D ook van belang is voor de vruchtbaarheid. Bij de huidige stand van kennis, is het niet meer te verantwoorden dat zwangere vrouwen niet worden gecontroleerd op vitamine D. Nog beter zou zijn als paren met een kinderwens al ruimschoots van tevoren zich bezig houden met het gehalte van vitamine D in hun bloed.
Specialisten op het terrein van vitamine D achten een bloedgehalte van 50nmol/mg noodzakelijk. Om dat te kunnen meten doet zich een probleem voor. Via de huisarts is alleen een test op het gehalte van 1.25(OH)D3 gebruikelijk (alleen van belang voor osteoporose en rachitis). Die test meet de uit vitamine D3 gevormde calcitrol. De actieve vorm van vitamine D3 die van belang is om te meten, is echter calcidol. Deze test op 25(OH)D3 is moeilijk verkrijbaar. Het wordt inmiddels wel een beetje technisch, maar die verschillen zijn van groot belang. Zelf bestel ik een testkit voor 25(OH)d3 via een Amerikaanse website. Dat zal ik blijven doen zo lang het via de huisarts niet goed mogelijk is om het te laten onderzoeken. Op die (Engelstalige) website www.vitamindcouncil.com kunt u niet alleen die testkits bestellen, u vindt er letterlijk ook alle informatie die op dit ogenblik over vitamine D beschikbaar is. Voor medische professionals is er aparte informatie te vinden.
Op dit ogenblik is er veel te doen over de functie van vitamine D bij de hersenaanleg en in dat verband wordt er ook een relatie gelegd met autisme. Maar ook bij kinderen met autisme nemen de verschijnselen in ernst af als ze meer vitamine D krijgen. Ook kinderen met een lastig karakter kunnen er van opknappen. Er zijn goede vooruitzichten bij de bestrijding van ziekten als MS, Parkinson, Alzheimer en vasculaire dementie met vitamine D, in ieder geval preventief en bij het afremmen van de ontwikkeling van deze ziekten. Ook voor sporters is er goed nieuws. Vitamine D is een natuurlijke spierversterker en vermindert het aantal blessures.
Iedere volwassene is gebaat bij een voldoende hoeveelheid vitamine D. Voor zonmijders in het algemeen en voor iedereen buiten het zomerseizoen, raad ik 20 kindertabletjes van vijf microgram per dag aan. Voor kinderen zo'n tablet per leeftijdsjaar. Trek u niets aan van wat er op het potje staat. Dat is gebaseerd op verouderde kennis. Bij sommige apotheken kun je een vitamine D-drankje bestellen op de gewenste sterkte. Vitamine D is pas giftig in absurd grote hoeveelheden.
Het is waarschijnlijk de laatste keer dat ik over vitamine D schrijf. Ik zag dat Oprah Winfrey het begint aan te bevelen en ook in tijdschriften en kranten wordt er steeds vaker over geschreven. Het nieuws verspreidt zich sneller dan ik een paar jaar geleden durfde hopen. De uitdaging ligt nu bij de medici: schrijf het veel vaker voor en zorg dat die 25(OH)D3-test routine wordt. Huisartsen hebben eindelijk een middel in handen waarmee ze in belangrijke mate hun patiënten gezond kunnen houden. Het moet alleen nog maar beleid worden.
Peter Louter