Volendams contactgroepje uitgegroeid tot Nationale beweging
Of het FUCK DRUGSSHIRT Balkenende een extra zeteltje verlies heeft gekost; we zullen het nooit weten. Feit is dat de commotie rond de foto waarop de demissionaire premier ook nog eens een potje bier vasthoudt, de Moedige Moeders uit Volendam alleen maar winst heeft opgeleverd. „Er is weer extra aandacht voor onze missie om meer openheid te vragen rond de problemen van drugsgebruik", zegt Moedige Moeder Klazien, die haar verslaafde kind uiteindelijk in de gevangenis zag belanden: „En dat is zijn redding geweest."
'Aan coffeeshop is niets soft'
Vader Goos is ook lid van de Volendamse Moedige Moeders-club. Die dus eigenlijk Moedige Ouders zou moeten heten, maar dat klinkt toch een stuk minder lekker. Goos ging volledig door het lint toen zijn zoon, die vrolijke 14-jarige die hem altijd opgewekt begroette bij thuiskomst, acht jaar geleden bekende harddrugs te gebruiken: „Heel Nederland wist het bij wijze van spreke al, behalve ik, z'n vader. Ik schopte letterlijk de deur van zijn kamer in en had hem op een haar na gewurgd. De politie heeft hem weggehaald. Ik zei: Neem 'm maar mee, anders doe ik hem wat aan!"
„Openheid én een harde aanpak, dat helpt"
Zoon was dermate geschrokken van de uitbarsting dat hij drie maanden lang niks gebruikte. „Maar daarna begon het natuurlijk weer. Als ie 's nachts thuiskwam en naar de grond keek, zo'n honkbalpetje diep over z'n ogen, dan wist ik het al: foute boel. Hij zat ook in een vriendengroep van wie er twee niet gebruikten, de rest wel... Hij vond er altijd wel een paar om mee op stap te gaan." Via de Moedige Moeders had Goos inmiddels geleerd dat de deur van de kamer intrappen niet bepaald de juiste manier was om de problemen op te lossen: „Rustig blijven, hem naar z'n kamer laten gaan en pas de volgende ochtend de problemen bepraten. Zeggen dat je wel van hém houdt, maar niet van de drugs."
Moedige Moeders werd zes jaar geleden opgericht door Volendamse moeder Gary Kok, die zich dood ergerde aan het feit dat iedereen in Volendam wist van het overmatige drugsgebruik door de jeugd; maar bijna niemand erover wilde spreken of het toegeven. Uit schaamte. Wat begon als een simpel lotgenotencontactgroepje is inmiddels uitgegroeid tot beweging die actief is in veertien gemeenten met alleen in Volendam al ruim driehonderd zeer actieve moeders én vaders; landelijk moeten dat er tegen de duizend zijn.
„Twee jaar geleden kregen we het Nationale Compliment van prinses Máxima voor het beste vrijwilligersinitiatief", zegt psychologe Gerda Buijs, die zich niet als ervaringsdeskundige maar als hulpverleenster voor de 'Moeders' inzet. „Van dat geld zijn eigenlijk die Fuck Drugs T-shirts bekostigd. Tijdens een bijeenkomst van de Eurad, Europe Against Drugs, riep een spreker aan het eind van zijn gloedvolle betoog: 'Fuck Drugs!' Het kwam er echt zo vol overtuiging uit, dat we het als motto zijn gaan gebruiken. De lol van die T-shirts is dat zoveel mogelijk dorpsgenoten én bekende Nederlanders ermee op de foto gaan. Freek de Jonge was eind vorig jaar de eerste die het heeft aangetrokken. Iedereen hier op het dorp, van pastoor tot begrafenisondernemer, heeft er inmiddels al mee rondgelopen."
Lotgenotencontact
Moedige Moeders doet inmiddels niet alleen aan lotgenotencontact maar geeft ook voorlichting en stuurt ervaringsdeskundigen op pad. Moeder Klazien heeft nog aan den lijve ondervonden hoe het in Volendam was vóór de beweging aan de weg ging timmeren: „Ik gaf mezelf er de schuld van dat mijn zoon drugs gebruikte. Ik was gescheiden en moest werken, was weinig thuis. Ik wist ook helemaal niet wat ik ermee aan moest. Op een gegeven moment werd hij naar het ziekenhuis gebracht omdat hij een combinatie van wodka met ghb had genomen. Hij ging helemaal door het lint. Ik zei tegen die broeder van de ambulance: hij is van slag omdat zijn opa is overleden. En toen ik hoorde dat er drugs in het spel waren riep ik: dat ligt aan zijn vriendjes. Want die van mij doet zoiets niet!"
Maar 'die van Klazien' deed zoiets toch echt wel, en flink ook. Klazien nam haar zoon mee op een lange lijdensweg langs allerlei hulpverlenende instanties: „Hier was een wachtlijst, daar zat een softie die een ellenlang gesprek hield en dan zei: Ik zie je volgende maand wel weer!" Dat hielp natuurlijk geen klap. Ik voelde me net Alice in Wonderland, overal maar op deuren kloppen maar nergens was iets. Ik zag het steeds verder fout gaan tot hij uiteindelijk met twee vrienden iemand heeft overvallen. Met een mes, een pinpas buitgemaakt. In de gevangenis werd zijn probleem pas echt goed aangepakt. Hij bleek niet alleen verslaafd te zijn, maar ook schizofreen. Uiteindelijk is hij in de Dubbele Diagnosekliniek terechtgekomen en vanaf toen ging het opeens veel beter."
Maar Klazien heeft jarenlang het gevoel gehad er alleen voor te staan: „Nu, bij Moedige Moeders, kan ik mijn verhaal kwijt zonder veroordeeld te worden. Mensen die er niets vanaf weten staan al zo gauw met het vingertje klaar. Had je maar dit, of had je maar zo. Hier vind je alleen steun én goede raad. Er zit bij Moedige Moeders inmiddels zo veel ervaring én expertise, ze kennen alle klinieken en behandelmethoden uit hun hoofd."
Boodschap
Maar de Moedige Moeders hebben ook een politieke boodschap. Coffeeshops zijn een verkeerd signaal aan kinderen, vinden zij. Gerda Buijs: „Die shops zijn opgericht in een tijd dat er nog sprake was van echte softdrugs. Je nam met z'n vieren een jointje en daar werd je een beetje giechelig van. Tegenwoordig is dat spul zeventien keer zo sterk als vroeger en roken ze er, tijdens de pauze op school, één in hun eentje op. Daar is niks softs meer aan. En wat zeggen die jongeren als je ze erop aanspreekt? 'Het mag toch van de overheid? Je kunt het openlijk kopen! Dus dat kan het nooit écht verkeerd zijn!' Zo denken kinderen van dertien, veertien, want dat is de leeftijd waarop de meesten eraan beginnen. Hoewel ze steeds jonger worden; en niet alleen in Volendam. Ook in andere plaatsen weten ze er echt wel raad mee op de middelbare scholen."
Moedige Moeder Tinie gaat op bezoek bij gezinnen met verslaafde kinderen; samen met haar ex-verslaafde partner. Tinie is dus eigenlijk weer een Moedige Echtgenote: „Mijn man en ik zijn zijn opgegroeid in de flowerpowertijd en weten dus hoe het is om als jongere drugsgebruik te tolereren. Zelfs na onze puberteit bleven we dat tot op zekere hoogte normaal vinden. Want toen mijn man cocaïne bleek te gebruiken dacht ik in eerste instantie: Ach, dat kan hij wel aan. In die jaren stond ook met grote koeienletters in de krant dat coke niet verslavend was. Een elitedrugs was het, een beetje chic ook om dat te gebruiken. Twee jaar lang leek het ook goed te gaan, hij nam wat op zon- en feestdagen zal ik maar zeggen. Tot ik hem zag veranderen in een emotieloze zombie die het gebruik niet meer onder controle had."
„Want dat is één van de gevolgen van overmatig gebruik, of het nu om drugs of drank gaat: uiteindelijk verlies je altijd de controle. Zoals we op scholen altijd tegen de kinderen zeggen: je remblokjes gaan er stuk van. Ook wat het drinken betreft: ga je te ver dan rest je uiteindelijk een leven compleet zonder drank, ook dat ene gezelligheidspilsje kun je dan niet meer nemen. Dat komt altijd wel goed hard aan." Ook de kinderen van Goos en Klazien zijn inmiddels clean, al was het voor beiden een lange weg. Beide ouders zijn overtuigd van twee zaken: openheid én een harde aanpak. Goos: „Openheid, zodat ik bij de bank kon zeggen dat ik de financiën van mijn zoon wilde beheren toen hij achttien was geworden. Wel op zijn eigen verzoek natuurlijk. Zo'n bankpak begint dan meteen te roepen dat dat niet kan. Toen je eerlijk en open zegt dat er drugs in het spel zijn, dan is er opeens heel veel mogelijk."
Klazien: „En we zijn erg voor het gebruik van drugstesten. Spijbelt een kind stelselmatig van school? Testen. Je kunt het maar beter zo vroeg mogelijk weten, want dan is er nog wat aan te redden." Psychologe Gerda Buijs is ervan overtuigd dat Moedige Moeders uiteindelijk in alle Nederlandse gemeenten is terug te vinden: „Drugsproblemen onder kinderen spelen overal. Weet je wat het meest verontrustende is? Dat ze het zo normaal zijn gaan vinden. Als ik er een paar jaar geleden tijdens een intake naar vroeg deden ze stiekem. Tegenwoordig vertellen ze zonder slag of stoot het hele verhaal. Ze giechelen er niet eens meer bij..."