Maarten Ebbers: de drang om je zelf steeds verder te ontwikkelen
Het is tegen het eind van de middag als ik de 1e -klas Pub van het Amsterdamse Centraal Station binnen wandel. Links achterin is mijn gesprekspartner Maarten Ebbers druk in de weer met zijn iPhone. "Ben je een beetje handig met zo'n ding?", vraag ik hem, als ik aanschuif aan tafel. Opkijkend van zijn toetsenbord kijkt hij mij guitig aan en laat met "neuuuu" weten dat hij ook niet bepaald een expert is met deze gadget van formaat. De boodschap is echter snel verzonden en zo krijgen wij tijd om hem eens aan de tand te voelen over het pad dat hij heeft bewandeld naar zijn eerste volwaardige theatervoorstelling, waarmee hij vanaf 16 september van start gaat in Heerlen. Vijfenveertig voorstellingen later sluit Ebbers op 4 juni 2011 zijn tournee af in Oisterwijk. Voor iemand die 2 jaar geleden niet op de theaterlandkaart van Nederland stond een hele knappe prestatie.
Heb je altijd de drang gehad iets met cabaret te doen?
In het begin zeker niet. Toen ik nog op de basisschool zat en daaropvolgend op de MAVO was het toch vooral muziek dat de klok sloeg. Met leren en huiswerk maken leefde ik op gespannen voet en aangezien ik een vrij korte spanningsboog heb, zat ik al gauw te dromen. In die dromen waren hoofdrollen weggelegd voor het conservatorium en het gitaarspelen in een band. Dat conservatorium kwam uiteindelijk op een zijspoor na een kort kennismakingsbezoek. De wetenschap dat ik ook toonladders zou moeten gaan spelen deed er ook geen goed aan. Daar moest ik toch echt niet aan denken.
Van wie had je dat muzikale?
Mijn beide ouders hebben mij flink gestimuleerd en daarbij was mijn moeder de belangrijkste ‘duwer'. Voor dat ik het wist zat ik op een muziekklasje boven bij Markee en was druk bezig mijn eerste Nederlandstalige liedje in elkaar te zetten.
Toch heb je nog de MAVO gehaald en een flirt met de MTS gehad
Die MAVO had ik nodig voor een vervolgopleiding, dus daar zag ik de noodzaak wel van in. Met de MTS liep het aanmerkelijk anders. Na 6 maanden kreeg mijn vader een telefoontje van de directeur, waarin hij meldde dat de MTS "voor Maarten niet de juiste plek is". Hij had het niet beter kunnen verwoorden. Ik had er ook niets te zoeken.
Daar sta je dan
Ja, daar sta je dan. Ik ben toen in het sociaal culturele werk geraakt en heb er stages gelopen in de PIUS X, De Kern en deed het nodige rond het Singelfestival. Hierdoor kreeg ik een aardige kijk in de keuken en stak er ongemerkt dingen op. In die tijd rondde ik ook nog mijn propedeuse ‘Vrijetijdskunde' af.
Nu maak je mij extra nieuwsgierig
Andere mensen vertellen wat ze in hun vrij tijd moeten doen. Dat is toch een inkopper?
Dan maak je toch de stap naar het echte werk
Ik kwam bij de Theaterkade terecht en het was er fantastisch. Er liepen vakkundige docenten rond die heel goed in de gaten hadden waar de individuele capaciteiten van de leerlingen lagen. Ik kreeg er bijvoorbeeld schrijf- en zangles. Ik kreeg tips over het opzetten van een voorstelling, les in beweging, men leerde je kritisch naar jezelf te kijken. Wat zijn mijn sterke en zwakke punten en hoe geef ik die een plek? Men zei indertijd wel eens dat men op de Theaterkade van stront parels maakte en als het niet onmogelijk was geweest, had ik het nog geloofd ook.
De voorstelling tijdens het Leidse Cabaret Festival kwam hier uit voort?
Voor een groot deel wel. Door de zinvolle tips kreeg de voorstelling een eigen gezicht en werd stapje voor stapje beter. Ook gedurende de voorrondes van het festival kreeg ik adviezen en kon ik als een soort diamantair verder slijpen aan mijn voorstelling.
Tijdens zo'n festival zit er uiterst kritisch publiek in de zaal
Absoluut. Is het applaus in de voorrondes nog oorverdovend, hoe verder je komt, des te minder decibels komen er op de meter te staan. Tijdens de finale zitten er veel meer journalisten en mensen die invloed hebben in het wereldje van het theater. Die kijken door een andere bril dan een willekeurige bezoeker.
Met de winst van die cabaretprijs explodeerde je naamsbekendheid
Het was een enorme piek. Plotseling zit iedereen aan je te trekken en willen ze wat van je. Na verloop van tijd is het echter de kunst om weer op het pad te komen waar je op liep voordat je die prijs won. Een geleidelijk opgaande kwaliteitscurve waarop je geen last hebt van explosieve populariteit of dramatisch slechte recensies.
Waar gaat je nieuwe voorstelling ‘Laat mij maar zitten' over?
Die gaat in grote lijnen over het gebrek aan verandering in onze maatschappij en de passiviteit bij mensen.
Volgens jou gaan mensen te veel op ‘veilig'?
Je ziet het overal om je heen. Men durft in de politiek geen grensverleggende keuzes te maken. Mensen blijven 40 jaar bij dezelfde baas werken, talent wordt niet ontwikkeld, omdat zoiets risico's met zich mee brengt. Heel veel mensen zijn te schijterig om te onderzoeken of er voor hen niet meer in het vat zit dan de betrekkelijke veiligheid die ze koesteren. De alsmaar toenemende passiviteit zie je in de toename van regelgeving op de meest idiote terreinen. Alles wordt afgedekt en zaken die ontsporen laten we net zo lang aanmodderen totdat het kalf verdronken is. Er verdrinken volgens mij dagelijks veel meer kalveren dan dat er putten gedempt worden.
Noem eens een uitzondering?
Nou ik denk dat Freek de Jonge een uitzondering op de regel is. Die gaat tegen zijn 70ste nog even gitaar leren spelen. Kijk, daar neem ik nu mijn pet voor af!
Is muziek in deze voorstelling ook weer net zo belangrijk als in de vorige voorstelling?
Zeker. De verhouding komt op 50/50 te liggen, dus dat lijkt mij belangrijk genoeg.
Horen wij hierin ook inspiratiebronnen terug?
Ik let daar niet specifiek op. Muziek van muzikanten zoals Nick Drake, Jeff Buckley en Radiohead is toch al ongemerkt in mijn stijl van spelen geslopen. De sfeer, de manier van uitwerken van arrangementen, onbewust ‘leen' je toch van de mensen die je inspireren.
Waar liggen je ambities voor de toekomst?
Ik wil proberen een eigen vorm te vinden, waarmee ik telkens grensverleggend kan zijn in de voorstellingen die nog moeten komen. Ik ben hierin bereid risico's te nemen, maar ja, dat hoort bij het verleggen van je grenzen.