De verbouwing van Graaf Willemstraat 8 (foto)
Het verenigingshuis van Stichting Oud Edam krijgt een nieuwe voorgevel. Niet zonder medewerking van de leden van de stichting: alle oude stenen van de gevel worden met de hand afgebikt en opnieuw gebruikt door metselaar Jack Berkhout. Het huis is in 1977 via een legaat in het bezig van de stichting gekomen. ‘Mevrouw Betty van der Grift had in haar testament vermeld dat wij het huis mochten krijgen, zodat het gemeenschappelijk gebruikt kon worden door alle leden,' vertelt bestuurslid Roel Rozenga. ‘We hebben 1100 leden. Het huis gebruiken we voor de maandelijkse vergadering met het bestuur, maar ook de verschillende werkgroepen vergaderen hier. Elke dag maakt iemand van ons wel gebruik van de ruimte.'
Verhuurd
De bovenste etage van het huisje wordt verhuurd. ‘Het huisje is ongeveer 150 tot 170 jaar oud, maar het is geen bijzonder pand. Alle pandjes in Edam zijn in principe mooi. Dat komt door hun hoeveelheid en verscheidenheid. Als dit pand straks is opgeknapt, valt het er ook weer mooi tussen. Het is natuurlijk ook goed voor ons imago.'
Van het een in het ander...
De achterkant van het huis is een paar jaar geleden al verbouwd. Er is een keuken en badkamer gebouwd, zodat het pand verhuurd kon worden. ‘Het is goed als een huis niet leeg staat, dan blijft het ook verwarmd in de winter.' Bij de voordeur is er een aparte opgang naar boven. Rozenga: ‘we wisten dat de gevel ook niet meer goed was, maar wat zit, dat zit, dus we lieten het zo. Vorig jaar wilden we gaan schilderen, maar de kozijnen waren te slecht. Je kon met een priem overal doorheen prikken. De afgelopen winter met vrij veel vorst, vonden we steeds meer voegen op de stoep. We gingen goed kijken en zagen dat er al een stuk muur loszat. Toen hebben we besloten om alles te vernieuwen. Door de hevige regen in augustus zijn we erachter gekomen dat de dakgoot al jaren lek is. Die pakken we nu ook aan. Zo huppel je van het een naar het ander, dat is altijd zo.' In de nabije toekomst zal ook de zijkant van de woning, waarin nog ramen met oud glas zit en de dakkapel worden opgeknapt.
Monumentendag open
De bedoeling is dat alles voor zaterdag 11 september klaar is. Dan is het Open Monumentendag en moet het huisje gebruikt worden als expositieruimte. Dit jaar is het thema de negentiende-eeuwse bouwstijlen. ‘We twijfelen nog over de voeg. Eigenlijk zouden we voor een snijvoeg willen kiezen, maar dat kost meer tijd en meer geld. Dan zijn we niet op tijd klaar. Het is nog even afwachten wat het uiteindelijk gaat worden.'De gehele oude voorgevel is eruit gehaald en alle stenen worden door vrijwilligers schoongebikt. ‘Dat is een verschrikkelijk werk. Op de stenen zitten grote stukken oude specie en kalk. Er zijn machines die het doen, maar het blijft een gedoe. Het zijn toch zes kantjes die je moet pakken. De stenen die sneuvelen worden vervangen door stenen die zijn ingekocht.' De gevel wordt bijna precies nagebouwd. Het kraaltje van de kozijnen is iets anders en metselaar Jack Berkhout voegt een bijzonder element toe.
Bijzondere toevoeging
Zoals het een beetje restaurateur betaamt, heeft Berkhout altijd iets bijzonders achterin zijn auto liggen: een partij zandstenen plavuizen die al jaren bij iemand in de schuur lagen. Jack Berkhout: ‘De stenen komen van een vrouw op de Bult. Twintig jaar geleden hadden ze hun gevel opgeknapt. Ze kon geen afstand doen van de plavuizen, omdat ze erachter is geboren. Dit keer zei ik dat ik een hele goede bestemming had, dus mocht ik ze meenemen. Die ga ik aan de zijkant en bovenop gebruiken als afsluiting. Ik heb een zootje vuilnes in mijn auto, dat weet niemand, maar ik maak er weer iets moois van. Niemand ziet het belang, maar uiteindelijk maakt het net het verschil. Echt bijzondere dingen bewaar ik, maar het meeste gebruik ik zo snel mogelijk opnieuw. Het is leuk om iets bijzonders toe te voegen. Dat geeft meer bevrediging dan denken: zo, daar heb ik 2 uur minder overgedaan, dat geld heb ik lekker verdiend. Het is veel meer werk, maar het loont de moeite. Als je de stenen zo achter in mijn auto ziet liggen, schrik je misschien. Dat kan je er niet zo inleggen, maar dat gaat wel gebeuren.'