De wereld ver-Volendamst!
De palingsound heeft Nederland veroverd en domineert de nationale hitparades. Volendam is voortdurend aanwezig in televisieprogramma's en Volendamdeskundigen doen goede zaken. Op de Dijk komen zo veel mensen van buiten dat je daar als Volendammer bijna geen stoel meer kan vinden op mooie dagen.
Vorige week was ik op een feestje en stond met iemand te praten. Al gauw ging het over Volendam. Toen mijn gesprekspartner doorkreeg dat ik daar woon, kwam het gesprek pas goed los. Binnen vijf minuten stond er een kring om ons heen die aandachtig luisterde. Volendam is hot. Nadat de klederdracht van Volendam symbool werd voor de Nederlandse identiteit is het nu de succesvolle cultuur van Volendam die de aandacht trekt. Henk en Ingrid, het echtpaar dat in discussies het symbool is geworden voor de hardwerkende Nederlander, lijkt wel in Volendam te wonen.
Maar de cultuur van Volendam trekt ook de aandacht ver buiten onze grenzen. Vorige week las ik een toespraak van de nieuwe conservatieve premier van Engeland, David Cameron, en ik vroeg me meteen af wanneer hij de laatste keer op de Dijk is gesignaleerd. Vermoedelijk is dat niet zo lang geleden. Hij moet erg onder de indruk zijn geraakt van wat hij hier heeft gezien. Hij is vast al op de boot, tijdens de terugreis, aan zijn toespraak tot de Britse bevolking begonnen, want zijn gloedvolle teksten zijn ontleend aan zijn analyse van de Volendamse cultuur.
Het moet allemaal helemaal anders in Engeland en hij beschrijft de toekomst als: "Een natie van doeners waar mensen opstaan en niet bij de pakken neerzitten, waar mensen samen komen om een beter leven te maken." Wat David Cameron betreft is het passief om bij ieder probleem naar de overheid te kijken en getuigt het daarentegen van verantwoordelijkheid om zelf de handen uit de mouwen te steken. Om het goede voorbeeld te geven ging Cameron als vrijwilliger een middagje schilderen om te helpen bij het opknappen van een vervallen buurthuis.
Of het Cameron zal lukken om de cultuur van Volendam in Engeland van de grond te krijgen, is nog de vraag, uitkeringsverslaving en subsidieverslaving zijn sociale ziekten die je niet gemakkelijk uitroeit. Maar het model van Volendam is in Europa populair aan het worden. Bijna iedereen aan het werk, bijna iedereen daarnaast een aantal uren als vrijwilliger aan de slag , bijna iedereen een eigen huis, bijna iedereen bezig om de eigen talenten te ontwikkelen, de beurzen altijd ver open om het lokale verenigingsleven te steunen en middenstand en bedrijfsleven als gulle sponsors van het lokale initiatief. De overheid kan bescheiden op de achtergrond blijven.
De Volendamse cultuur wordt een wereldwijde trend. Geschiedkundigen en sociologen, is mij gebleken, hebben belangstelling voor Volendam. De belangrijkste vraag is hoe zo'n dorp er in geslaagd is om, tegen de trend van de laatste veertig jaar in, haar eigen cultuur in stand te houden. Terwijl Nederland en de rest van Europa weer aan het ontdekken is dat de individuele burger verantwoording moet dragen voor zichzelf en voor de samenleving, is dat in Volendam nooit anders geweest. De resultaten zijn er dan ook naar. Volendammers zijn op tal van terreinen buitengewoon succesvol en de welvaart van het dorp is alom bekend.
Dat David Cameron in Volendam heeft rondgekeken om inspiratie op te doen voor zijn speech, heb ik natuurlijk uit mijn duim gezogen. Maar dat de rest van de wereld op zoek is naar wat ze op Volendam nooit zijn kwijtgeraakt is geen verzinsel. Wees er maar trots op!
Peter Louter
