Nico van Straalen: ‘Gaan we door op de huidige voet dan is er weinig toekomst voor de kerk' (foto)

Elke gemeenschap kent wel zijn duizendpoten. Mensen die op de meest uiteenlopende terreinen actief zijn en dan ook nog bijzonder verdienstelijk. De combinatie van wetenschap, politiek en kerk lijkt er een die af en toe onder spanning zou kunnen staan, maar Nico van Straalen is een persoon die er schijnbaar moeiloos doorheen laveert. Een gesprek met deze sympathieke wetenschapper zal dan ook niet snel in sleur vervallen aangezien de man voldoende stof voor interessante gesprekken in voorraad heeft.

[caption id="attachment_37781" align="alignnone" width="307" caption="Foto Cor kes - www.luxphotography.nl"][/caption]

Je bent geen Edammer, maar wel een Noord-Hollander?
Reken maar. Ik ben geboren in Spierdijk, indertijd gemeente Berkhout. Mijn vader was bollenkweker en mede hierdoor werd mijn belangstelling voor alles wat groeit en bloeit aangewakkerd.

In Spierdijk zijn geen scholen waar je dokter in de Biologie kunt worden
Zeker niet. Voor een gerichte studie moest je verderop kijken. Mijn middelbare schoolopleiding heb ik gekregen op Hageveld, het Kleinseminarie in Heemstede. Het was een gymnasium dat in 1817 werd opgericht met als doel om, zoals ze dat zo mooi konden formuleren, 'aan de jongelingen die zich den geestelijken stand willen toewijden, eene opvoeding en een onderwijs te verschaffen'. Een school met een goede reputatie en wanneer je daar naar toe kon, nou dan was dat een hele eer. Niet alleen voor jezelf als leerling, maar zoiets straalde in de katholieke gemeenschap ook uit over de gehele familie. De Van Straalens hadden een kind op het Seminarie!

Welke herinneringen bewaar je aan de tijd op Hageveld?
Overwegend goede. Ik heb er zes jaar intern gezeten en heb er naar mijn mening zeer goed onderwijs genoten. Ik deed het met plezier en kreeg in de gaten dat de priesters van toen een heel andere functie in de maatschappij hadden dan nu. Het waren in mijn ogen ontwikkelde mensen met de nodige humor. Het was echter wel een eenzame tijd en het beroerde eten maakte het er niet beter op. Ik kwam als 12-jarig jochie in september op Hageveld en kon pas tegen Kerst weer terug naar huis om met mijn familie de feestdagen door te brengen. Best pittig.

Doet mij denken aan de verhalen van Harry Potter
Qua isolatie van de buitenwereld wel, maar voor de rest niet.

Toch zou je niet verder gaan op het Groot Seminarie
Laten wij het er op houden dat ik mijn roeping op Hageveld heel snel ben verloren.

Je koos voor een studie Biologie op de VU
Ik had van kinds af aan al een bovenmatige interesse in biologie, dus de keus was voor mij helemaal niet zo moeilijk. Het was een studieveld waarin een hoop te doen was; een regelrechte uitdaging voor iemand zoals ik. Het zou uiteindelijk 9 jaar in beslag nemen alvorens ik was afgestudeerd, maar dat had zijn redenen. Zo haalde ik tussentijds een onderwijsakte en was ik actief als student-assistent bij practica.

Je bent ook nog dr. in plaats van drs.
Ik ben afgestudeerd op het proefschrift ‘Vergelijkende demografie van springstaarten', dat ik je zo dadelijk even zal laten zien. Ik vergaarde de gegevens vanuit bodemmonsters die ik in de Flevopolder op een afgebakend terrein periodiek afnam. Je zult versteld staan van de hoeveel- en verscheidenheid bodemdieren die je in een bodemmonster aantreft.

En toen na je studie de wijde wereld in?
Ik bleef bij de VU en heb mij er in de loop der jaren weten op te werken tot hoofd van de afdeling Dierecologie. Het is natuurlijk geen verdienste dat ik ben blijven hangen, maar het leek mij op het moment van keuzes maken de beste optie.

Je bent ook politiek actief binnen Edam-Volendam
Ik ben al lange tijd lid van GroenLinks omdat die partij het milieu heel hoog in het vaandel heeft staan. Gedurende de jaren 60 beleefde Nederland het absolute dieptepunt qua milieuvervuiling, maar gelukkig is sindsdien aanmerkelijk veel verbeterd. Ik denk dat de invloed van partijen als de PPR, PSP en GroenLinks daar wel degelijk aan heeft bijgedragen.

Binnen Edam-Volendam moet de partij zich een roepende in de woestijn voelen
Wij zullen altijd een kleine partij blijven en hebben slechts groeimogelijkheden in Edam. Van oorsprong is het een Volendamse club die voortkwam vanuit de Schalm. Willem Klapper was hierbij het boegbeeld. Toch best interessant dat GroenLinks binnen deze gemeente haar oorsprong had in Volendam. Het interessante hierin is dat Volendam naast een groot conservatief bevolkingsdeel ook een flinke club alternatievelingen kent. Daar is dan kennelijk toch ook weer ruimte voor.

Jullie baren opzien met ludieke acties
Acties zijn altijd leuk om te doen. Neem nu bijvoorbeeld die laatste actie voor een autovrije dijk in Volendam. Wij hadden er een vergunning voor aangevraagd en alles leek in orde totdat wij van Jan Dulles te horen kregen dat de 3 J's ook graag een bijdrage wilden leveren. Nou dan heb je gelijk een veiligheidsissue aan de hand. We moesten bussen omleiden zodra ze Volendam binnenreden. Ook in de regionale pers werd er geen melding van gemaakt want voordat je het weet staat de dijk vol met volk vanuit geheel Nederland en gaat het alleen om de 3 J's, niet om GroenLinks, niet om een autovrije dijk en heb je een groot probleem zodra er een calamiteit aan de orde is.

Wordt de dijk ooit nog autovrij?
Overal in Nederland en in wereldberoemde steden is het mogelijk, maar bij ons houdt een kleine groep ondernemers de gemeenschap in een ijzeren wurggreep. De lobby van deze groep is dermate sterk, dat er tot nu toe geen kruid tegen gewassen is. Wat is er toch op tegen om de dijk tot 11.00 uur 's morgens open te houden voor bevoorrading, deze vervolgens af te sluiten voor gemotoriseerd verkeer en als alternatief in de directe omgeving parkeergelegenheid te creëren? Elk logisch denkend mens zou hier een voorstander van zijn, maar bij ons wordt het van tafel geveegd of wordt er met juridische stappen gedreigd. De advocaten lachen zich een ongeluk.

Je bent sinds kort ook actief bij de katholieke kerk in Edam
Ik ben er lid van het koor en doe vrijwilligerswerk. Het geloof is eigenlijk nooit ver weg geweest. Ik geniet er ook van als ik zie hoe leuk mensen met elkaar om kunnen gaan en tot iets constructiefs weten te komen.

De kerk staat de laatste tijd behoorlijk ter discussie
Ook binnen de kerk zijn de tegenstellingen soms groot. In sociaal opzicht heeft de paus bijvoorbeeld opmerkelijk progressieve standpunten ingenomen. Zo heeft hij gewezen op de zorg voor het milieu, gewaarschuwd voor een te grote hang naar consumptie en heeft hij aangegeven dat ‘evolutie' voor hem zeker meer is dan een hypothese. Daarmee heeft hij een reuzenstap gezet. Moreel gezien ligt de kerk echter nog eeuwen achter. De houding ten aanzien van kindermisbruik, anticonceptie en de rol van vrouwen in de kerk is niet goed te praten en niet van deze tijd.

Wat gaat dat heen?
Je ziet dat de huidige kerk vrijwel geheel drijft op mensen die vroeger gelovig zijn opgevoed. Er komen nauwelijks jongeren bij en je ziet dat de rol van de ‘vrouw' in de kerk belangrijker gemaakt zou moet worden. Gaan wij door op de huidige voet dan zie ik voor de kerk alleen nog in het zuidelijke deel van Europa een toekomst. Laten we hopen dat het anders loopt.