David Crane: ‘Nederlanders zouden zuiniger moeten zijn op de schatten waarover zij waken’

Mocht je overdag tijdens hondenweer door Edam wandelen en er zwaar de pest in hebben; ga dan eens langs Matthew's Musical Instrument in de Lingerzijde. Je humeur wordt er doorgaans veel beter van. Vrijwel elke werkdag komen er de mooiste klanken vanuit het pand waar David Crane samen met zijn vrouw, dochter, zoon en medewerker Eelco, al 25 jaar lang klanten faciliteert bij aankoop, reparatie en huur van blaasinstrumenten. Hierin bestrijkt het bedrijf een breed segment van instrumenten voor beginners, tot topstukken voor professionele muzikanten. Wie voor het pand Lingerzijde 30-32 komt te staan verwacht er zeker geen muziekhandel en dat is ook niet vreemd als je bedenkt dat hier ooit een garage in heeft gezeten. Ik maak kennis en spreek met David Crane, de man die Matthew's Musical Instruments ooit in de jaren '80 begon.

Ik had geen idee hoe het er hier binnen uit zou zien
Ruim hè. Het is vroeger een garage geweest (van de familie Nierop) en ik heb het uiteindelijk gekocht van Jan Loots. Hij had hiernaast met zijn vrouw een wasserette. Het pand heeft mooie rechte lijnen, stalen plafondbalken en de verdiepingen zijn vrij hoog. Het geeft een heerlijk gevoel van ruimte waarin het prima werken is voor het team. Hier beneden is de reparatieafdeling en ontvangen wij de klanten. Boven is er opslag voor onderdelen en instrumenten en hebben wij een ruimte waar mijn vrouw de administratie verzorgt.

Waar liggen je roots?
Ik kom zelf uit New York en stam af van Russisch Joodse immigranten. Mijn grootvader vertrok uit Rusland omdat hij in militaire dienst moest en dat betekende in het Rusland van begin 20e eeuw twintig jaar van je leven inleveren. Zijn Joodse afkomst maakte het er eveneens niet makkelijker op. In New York heb ik mijn jeugd doorgebracht en aan de universiteit wiskunde, natuurkunde en muziek gestudeerd.

Muziek had jouw voorkeur?
Zeker. Het was een passie voor mij en als fluitist wilde ik ook meer leren dan ik in de USA kreeg aangeboden. Ik ben toen naar Frankrijk gegaan om er lessen te volgen bij een van de beste fluitisten die ik ken; Jean-Pierre Rampal.  Rond die tijd had ik al eens kennis gemaakt met Nederland en die kennismaking was mij goed bevallen. Aangezien ik het gevoel kreeg dat ik mijn toekomst in Europa zou moeten zoeken, lag wonen in Nederland voor de hand. Wij besloten in 1981 onze kaarten op Amsterdam te zetten.

Dat zal niet eenvoudig zijn geweest
Zonder de taal goed te spreken en weinig te weten van de vele papieren die gemoeid zijn met het kopen van een huis of verhuizen naar Nederland, was het voor ons een heel moeilijke situatie. Toen wij op een dag voor de zoveelste keer naar de makelaar in Amsterdam gingen, viel mijn zoon Matthew in de gracht voor de deur. Op dat moment had de makelaar ons een woning in Edam laten zien, maar we moesten natuurlijk snel naar buiten om Matthew te redden. Mijn vrouw wist hem nog net aan zijn vingertoppen vast te pakken en uit het water te hijsen. Weer binnen bij de makelaar bleef deze er op hameren dat wij toch echt eens in Edam moesten kijken. "Het is een prachtig stadje en nog betrekkelijk rustig", liet hij weten. Wij besloten het advies op te volgen.

Je was direct gecharmeerd van Edam?
Edam is een soort paradijs. Het is er mooi, rustig, welvarend en maar 20 kilometer van een grote stad als Amsterdam. Het is ook een fijne omgeving voor kinderen om er op te groeien.

Hoe ben je met Matthew's begonnen?
Ik verdiende eerst de kost als klassieke muzikant in kamerorkesten en andere gezelschappen. Het was moeilijk om een goede boterham te verdienen, dus ik besloot om het spelen te combineren met reparatiewerkzaamheden. Naarmate de tijd verstreek sloeg de balans alsmaar verder uit naar het repareren en uiteindelijk verkopen van blaasinstrumenten.

Je wordt niet zomaar een meester in het repareren van instrumenten. Welke studie heb jij er voor moeten volgen?
Geen enkele. Ik ben een 100% autodidact. Het begon eigenlijk allemaal toen ik besloot mijn fluit zelf af te stellen en bij defecten een oplossing te bedenken en uit te voeren. Het is niet iets wat je in een handomdraai leert. Je moet er een bepaalde feel voor hebben en er tevens de tijd voor nemen. Zo bespeel ik vòòr het uitvoeren van een reparatiewens van een eigenaar eerst zelf het instrument, alvorens ik de definitieve diagnose stel. Ik ga dus niet alleen af op de klachten van de klant.

Hoe zou het komen dat men vanuit het gehele land naar Matthew's gaat voor de reparatie of koop van een blaasinstrument?
Allereerst kan men er van uit gaan dat wij kennis van zaken hebben. Wij zijn al 25 jaar in business. Een andere belangrijke factor is dat wij zeer goed luisteren naar hetgeen de klant te vertellen heeft. Maakt niet uit of het een professional is of een beginneling. Voor ons staat voorop dat de relatie klant-instrument een ‘match' moet zijn.

De website zal inmiddels ook z'n steentje bijdragen. Die ziet er goed uit
Dank je. Ik zal de complimenten doorgeven. Voorheen was onze site een rommeltje, maar Eelco heeft zich er op gestort en inmiddels oogt de site heel professioneel en is hij bijna compleet. Hier en daar nog wat beeldmateriaal en teksten en dan kunnen we weer een tijdje vooruit.

Wat is jouw definitie voor een goede muzikant?
Goede muzikanten hebben een verhaal te vertellen en kunnen dat instinctief met hun instrument. Je kunt 10 gitaristen of 10 saxofonisten beluisteren, slechts enkelen daarvan weten je hart te raken.

Heb je nog een voorkeur voor een bepaald instrument?
Kijk, ik ben van huis uit een fluitist, dus de liefde voor de fluit zal er altijd zijn. Het is overigens een flinke klus om een goed geluid te krijgen uit een dwarsfluit. Dat vergt flink wat oefening. Het zelfde geldt eigenlijk ook voor een viool. Voordat daar verdraagbare muziek mee te maken valt gaat er flink wat tijd aan oefenen voorbij. Wat dat betreft zijn saxen een stuk meegaander.

Heb je nog banden met de USA?
Alleen in mijn paspoort bestaat die band er nog. Ik ben en blijf een Amerikaan. Voor de rest maakt de ontwikkeling van de USA mij best verdrietig. Cultureel en industrieel is het land de afgelopen 30 jaar weggezakt. Stap voor stap. Er lijkt geen einde aan te komen. Helaas zie ik eenzelfde ontwikkeling op gang komen in Nederland. Nederlanders zouden zuiniger moeten zijn op de schatten waarover zij waken. Het onderwijs, de cultuur, de zorg en de vakbekwaamheid in de nijverheidstak, ze staan allemaal onder grote druk.

Je zult in de jaren '70 nooit hebben gedacht dat je ooit in Edam zou wonen
Het scheelde slechts een paar vingertoppen. De val van Matthew in die gracht is bepalend geweest. Als mijn vrouw hem niet bij zijn vingertoppen had kunnen pakken waren wij misschien wel bedroefd terug naar Amerika gevlogen. Nu zitten wij al 30 jaar happy in Edam.