Edam relatief onbekend als gave monumentale stad

Raad bespreekt visiedocument centrumgebied Edam
Er lijkt consensus tussen de diverse organisaties die zich hebben gebogen over de totstandkoming van het Visiedocument Centrumgebied Edam. Dit document moet de komende jaren leidraad zijn voor zaken als verkeer en parkeren, beschermd stadsgezicht, detailhandel, toerisme en wonen in de binnenstad.

In een klankbordgroep, bestaande uit de Monumentencommissie, de IBEV (industrie en bedrijvengroep), horeca, Oud Edam, Stichting Edam Toerist Information en Ondernemersvereniging Edam, is sinds juli 2009 gepraat en gewerkt aan een definitief eindrapport. Dit document wordt op maandag 13 december in de raad besproken.

Doel van dit al is een werkbaar document als uitgangspunt van beleid. Te denken valt aan uitvoering van toeristisch beleid, verkeers- en parkeeroplossingen en inrichting van de openbare ruimte. Het Visiedocument neemt de cultuurhistorische waarde van het beschermde stadsgezicht als uitgangspunt.

Onder meer wordt voorgesteld om in dat kader openbare ruimten als pleinen en grachten op te waarderen. Voorgesteld wordt om een duidelijke routing te maken met het Damplein als middelpunt. Richting het oosten, gevormd door lange grachten als de Nieuwe- en Voorhaven, moeten zogeheten ‘stepping stones' worden aangeboden, om de bezoeker ook naar deze grachten te ‘lokken'.

Winkels
Edam kent over het algemeen een verspreid winkelaanbod. Een vrij unieke situatie vergeleken met gelijksoortige plaatsen. Het aanbod kleinschalige detailhandel wordt aantrekkelijk genoemd. Het aanbod dagelijkse artikelen wordt vrij summier genoemd.  Hier liggen volgens het document wellicht nog kansen om meer differentiatie aan te brengen, door bijvoorbeeld het terugbrengen van (oude) ambachten, waarbij naast verkoop ook rondleidingen en workshops worden aangeboden. Verder ziet het rapport mogelijkheden om kleding en textiel te verbreden. Het aanbod luxe artikelen is in Edam niet al te groot. Ook daar liggen groeimogelijkheden.

Kaasmarkt beter verbinden
Het rapport spreekt de wens uit om de Kaasmarkt beter te verbinden met de rest van het centrum. Meer winkels in de Prinsenstraat en een andere inrichting van het plein zijn hiervan voorbeelden. Zowel de Ondernemersvereniging als de Horeca pleiten voor meer terrassen. Als gevolg van de nieuwe woonwijk op het vroegere Korsnas-terrein liggen ook daar mogelijkheden voor enkele nieuwe winkels en horeca (met terras).

Matig imago
Het document noemt het huidige toeristische aanbod relatief beperkt. ‘De zeker aanwezige potentie wordt te weinig benut'. Ook wordt er te weinig gedaan aan het vergroten van de bekendheid en verbeteren van het imago.

All weather
Ongeveer 75% van de bezoekers komt voor een dagbezoek van gemiddeld vierenhalf uur. De overige bezoekers koppelen een langer bezoek (gemiddeld 5 dagen) aan het bezoek en brengt de overnachtingen een belangrijk deel door op de camping. De totale Edamse binnenstad en de vele evenementen worden vaak genoemd als reden om Edam te bezoeken. De toerist mist een specifiek op de bezoeker afgestemd winkelaanbod. Ook mist het sturing als het gaat om interessante plekken of gebouwen en leuke winkels. Verder is er geen duidelijke koppeling met ‘Volendam'. Het rapport meldt dat Edam relatief onbekend is bij toeristen als gave monumentale stad. Promotie moet hier een grote rol in gaan spelen. Ook zou er meer ruimte moeten komen voor ‘All weather'- en kindervoorzieningen en liggen er misschien kansen voor verblijfsaccommodaties in of rond Edam.

Themadagen
Om het enigszins statische karakter van historisch Edam tot leven te brengen wordt voorgesteld om themadagen gericht op cultuurhistorie uit te bouwen en in te stellen. Het moet gaan om activiteiten die de historie van Edam toegankelijk maken. Ook wordt het idee gelanceerd om bijzondere panden 's avonds te verlichten. "Edam moet zichzelf in de spotlight zetten'.

Kaas
Ook als het gaat om ‘kaas' vinden veel toeristen, buiten de toeristische kaasmarkten, weinig wat zij vooraf voor ogen hebben wat een kaasstad moet zijn, meldt het rapport.

Verkeer en parkeren
Verkeer en Parkeren is het laatste grote thema in het document. Onder de belanghebbenden zijn met name tussen horeca en winkeliers enige verschillen van mening zichtbaar. Voor winkeliers is het van zeer groot belang dat de winkelstraten goed bereikbaar blijven voor alle vormen van verkeer. Horeca zet iets meer in op autoluw.

Parkeren aan rand
Als het gaat om parkeren ontbreekt er volgens het rapport een duidelijke verwijzing en routeaanduiding. Ook zouden er aan de rand van de stad betere parkeervoorzieningen moeten komen. Oud Edam wijst in dat kader op het open gebied aan de Singelweg, dat in 1977 is aangewezen als onderdeel van Beschermd Stadsgezicht.  Waar Oud Edam tegen een parkeervoorziening is aan de Singelweg, zijn OVE en horeca groot voorstander van dit idee.

Stoepen weg
Volgens het rapport zorgt de combinatie van veel ‘blik', smalle stoepen, tweerichtingsverkeer en het parkeren tot een relatief vol straatbeeld, wat weer zorgt voor afname van de attractiviteit.

Aanpassing blauwe zone
Een van de belangrijkste punten om het parkeren te verbeteren is aanpassing van de reguleringstijden en vergroten van de blauwe zone. Het idee is om deze tijden te verkleinen naar alleen de winkeltijden (08.00-21.00 uur). Hiermee valt samen om het aantal ontheffingen op de blauwe zone overdag meer te beperken en voor sommige straten zelfs niet te laten gelden. Hierdoor ontstaat er meer ruimte voor bezoekers (kort parkeren). Ook het duurder maken van ontheffingen kan hieraan bijdragen. Verder worden meer parkeervoorzieningen aan de rand genoemd, een strenger handhavingsbeleid en een parkeerverwijssysteem of aanpassing van enkele rijrichtingen. Ook zou er meer ruimte moeten komen voor fietsenstallingen, echter zonder het historisch beeld te verstoren.

Het rapport spreekt in dat kader van het autoluw maken van het centrum. Opvallend is verder de opmerking om het oorspronkelijke straatbeeld te herstellen door onder meer diverse stoepen weg te halen.

Stadswallen herstellen
Als de raad akkoord gaat met het Visiedocument dan zullen daaruit verschillende concrete maatregelen en projecten voortvloeien. Enkele projecten die in dat kader genoemd worden zijn: Oosterkade in ere herstellen (woonboten op termijn weg). Stadswallen herstellen, met name aan oost- en westzijde. Entrees verduidelijken. Herinrichting openbare ruimten om de ruimtelijke historische structuur en onderlinge relaties te versterken, verbeteren verkeerscirculatie, parkeervoorzieningen aan de randen en aanleg van duidelijke, aantrekkelijke routing met Damplein als middelpunt, herontwikkeling busstation, betere overgang naar het Oorgat, verbinding met Fort Edam en aan de Nieuwehaven op zoek gaan naar mogelijkheden voor watergerelateerde functies.