De verbouwing van het kerkje in Warder (foto)

Klokkenstoel verrot De achtergelegen basisschool gebruikt de kerk voor gym, maar er wordt ook gevolksdanst en gevolleybald. De kerk wordt elke dag intensief gebruikt, maar sinds een half jaar was er geen klok meer te horen want de klokkenstoel was verrot. "Als je van beneden de toren inkijkt, kan je boven de klok een stuk hout zien. Daar zit ook iets ronds, dat is het scharnier waar de klok aanhangt. De klok hangt dus aan de balk die daaronder zit. Die balk steunt weer op poten die een constructie vormen met de stijlen van de toren, dat noemen ze de klokkenstoel en deze was in Warder dus rot. Een dergelijke klok weegt al snel een kilo of 700, het was niet meer verantwoord om de klok te luiden." Koperen vergaarbakken Het is niet de eerste keer dat Piet Bibo aan de kerk aan het werk is. "De kerktoren werd ook ergens halverwege de jaren 70 gerenoveerd. Met mijn toenmalige werkgever Piet Visser hebben we toen de hele toren opgeknapt. De spits was eraf gehaald en alles werd opnieuw bekleed met koper. Drie jaar terug hebben we nieuwe goten aangebracht, met mooie koperen vergaarbakken. Dit jaar was de klokkenstoel aan de beurt." Drama "Eerst is de toren volledig in de steigers gezet, we moesten een werkvloer maken zodat we boven konden werken. Alles moest van buitenaf, het is natuurlijk een drama om binnendoor naar boven in de toren te moeten met je gereedschap. Met oliekrikjes is de klok omhoog getild, zodat de klokkenstoel vervangen kon worden. Om de krikken en klok te dragen was een tijdelijke constructie gemaakt, anders zou het zo door de bodem heen ploffen. In de staanders waren delen verrot, die zijn net als de dwarsbalk hersteld. Tot slot is alles opnieuw geschilderd en voorzien van nieuw lood, er is nu niets meer van te zien. Daarnaast is het loodwerk bovenin opgeknapt. Op de doorgang naar de toren zit een deksel van lood, dat lekte en is dus ook vernieuwd." Lastig in onderhoud De Stichting Warder Kerk is erg actief en zorgzaam voor het pand. Hoewel de kerk in het bezit van een stichting is, is de klokkentoren in het bezit van de gemeente. Want torens zijn altijd zorgenkindjes, zo legt Bibo uit. "Torens zijn altijd lastig voor onderhoud, probeer maar eens te schilderen. Het vraagt veel onderhoud, het zakt, er komen scheuren in, het gaat lekken. Het moet echt bijgehouden worden." Het gaat ook wel eens mis, zoals in Etersheim. Toren doorgezaagd "Jarenlang is er een strijd gevoerd met de gemeente, totdat de eigenaar van de kerk besloot het heft in eigen hand te nemen. Ze hebben op zaterdagochtend een kraan besteld, de toren doorgezaagd en beneden naast de kerk gelegd en het dak dichtgemaakt. Ze hebben toen de gemeente gebeld en gezegd van: de toren ligt beneden jammer, als jullie er iets mee willen, ga je gang. Er is nooit meer een toren op die kerk gekomen." Midden in maatschappij Voor Bibo is het vooral heel bijzonder om aan de toren te werken: "Het komt bijna nooit voor dat je als timmerman aan een kerktoren kan werken, dat is er zo leuk aan. Dat heb ik gedaan toen ik 18 was met mijn oude baas en nu dus weer. Het is mooi om deze weer op te knappen en te behouden voor het dorp. Er komt een stukje vakkennis bij om te hoek kijken, je kan namelijk niet zomaar een toren in mekaar fietsen. Ik heb gelukkig ook de mannen die het kunnen. Daar begint het mee, je kan het allemaal wel willen, maar als je geen jongens hebt die het werk ook kunnen uitvoeren, dan houdt het op. Het is een aangezichtspunt midden in de maatschappij, dat maakt het uniek."