Samen door één tunnel (foto's)

Bewoners en ondernemers hopen na Hoogheemraadschap handen van gemeente op elkaar te krijgen voor innovatief plan
Decennia lang is er gesteggeld. Maar een oplossing lijkt nabij aan de noordkant van de Volendamse dijk. Aangedragen door de mensen door wie het moet worden gedragen. Bewoners en ondernemers van het Noordeinde, samengekomen in een werkgroep, smeedden namelijk samen een uniek plan. Aanvankelijk weggehoond, maar naar inmiddels blijkt futuristisch en multifunctioneel. Een voetgangerstunnel in de dijk. Waarin de buiten de oude kom geparkeerde toerist een korte wandeling door het dorpse verleden en heden maakt en uitstapt op de dijk. Een tunnel met attractiewaarde.

Dijkdoorsnede tunnel Noordeinde.

„De beste oplossing, in het kader van de verkeersproblematiek en dijkversterking, die tevens voorziet in een economische functie", zegt Noordeindebewoner Wim Tuijp. „Dit is nieuw in Nederland. Een innovatieve aanpak, door bewoners en ondernemers op gang gebracht", zegt Hein Schilder namens die laatste categorie. Het moest even landen, het huidige concept, weet Schilder. Partijen die loodrecht tegenover elkaar hebben gestaan en tegenover de gemeente hebben elkaar uiteindelijk gevonden. Hein Schilder: „Het was een kwestie van geven en nemen. We moesten toch op één lijn zien te komen alvorens we bijvoorbeeld bij de gemeenteraad binnenstapten."

Wim: „Als bewoners en ondernemers zijn we stapsgewijs door alle thema's gegaan en hebben we nooit op de zaken vooruitgelopen. Mooi om te zien was dat we dan regelmatig 's morgens om zeven uur afspraken, met bijvoorbeeld wethouders, ambtenaren en vertegenwoordigers van het Hoogheemraadschap. We kwamen telkens beslagen ten ijs. En steeds meer mensen raakten enthousiast over het plan. En dan komt er ook hulp uit geledingen die je uiteindelijk toch nodig hebt."

Eensgezindheid
Langzaamaan ontstond de eensgezindheid, onder bewoners en ondernemers. Schilder: „Aanvankelijk waren de reacties op de tunnel van: zijn jullie wel van deze wereld? Dat gold ook voor wethouders en het Hoogheemraadschap. Gaandeweg ontstond de eenheid en het gevoel bij iedereen dat dit de beste oplossing was, vanuit een glasheldere toekomstvisie." Tijdenlang was er sprake van een nieuwe dijk voor de oude dijk. Wim: „Maar dit is een slechte oplossing. We zitten nu op het beste spoor. De dijk moest worden versterkt, dat was een kernzaak voor het Hoogheemraadschap." Dat orgaan verlangde vervolgens dat bewoners en ondernemers op één lijn kwamen te liggen.  ,,Dat scheelt het Hoogheemraadschap onderzoeken en kosten van eventuele rechtszaken."

Sfeerimpressie ontvangsthal tunnel.

„Ondertussen ontdekten ze dat een dijk voor de dijk een enorme dure oplossing was. En ook deze oplossing, van de tunnel in de dijk, gaat geld kosten. Maar we zijn nu bezig met een verdienmodel, waarmee de meerkosten van de tunnel over een aantal jaren terug kunnen worden verdiend." Dat willen we doen met een Publiek Private Samenwerkingsconstructie. „Er wordt een Naamloze Vennootschap of Besloten Vennootschap opgericht en die zorgt dat de tunnel er komt en deze gaat exploiteren."

Hein: ,,Essentieel is dat de tunnel niet alleen een transportfunctie kent, maar ook een attractiewaarde. De 'Volendam Experience' moet er in belanden. Men moet er alle smaakonderdelen van Volendam kunnen beleven. Waarna, als bezoekers uit de tunnel komen, ze in de werkelijkheid uitstappen." De mannen pakken de maquette erbij, waarop de routing duidelijk wordt richting Parallelweg.

Voor de afslag richting het nieuwe parkeerterrein geven beeltenissen van oud-Volendam op de muren van de Kivo-gebouwen alvast een impressie van wat de bezoekers te wachten staat. Hein: „De toerist wordt veeleisender. Daarom is gedacht aan het 'Art Village Concept': Volendam als kunstenaarsdorp, over de historie, klederdracht, de schilderijen."

Wim: „Als je in de tunnel komt, worden die aspecten, mede door filmpjes, zichtbaar gemaakt en hoor je muziek van bijvoorbeeld The Cats, BZN, Jan Smit." Hein: „Zo wordt men opgewarmd. Als je Volendam bezoekt, mag je de tunnel niet missen. Het is een 'teaser' voor wat komen gaat. Je denkt al gauw aan een koude voetgangerstunnel, maar dit moet een warme beleving worden." Verwacht wordt dat 2011 nog gereserveerd moet worden voor procedures.

Hein: „In 2012 willen we gaan bouwen en dat zal een jaar in beslag nemen. Dat vergt aanpassing van het toeristenverkeer, maar daar kun je bij de touroperators wel mee aan komen, als ze weten dat het de volgende zomer weer in orde is en nog beter en mooier dan voorheen." Verkeersoverlast Het plan zal de verkeersoverlast op de dijk drastisch terugdringen. Hein: „Marginaal zal er nog een bus rijden. Over die ene procent moet je je ook niet druk maken.

Situaties zoals ik twee jaar geleden had, moet je niet willen. Door omstandigheden kon een bus met Amerikanen niet bij Hotel Spaander komen en stopte de bus bij de Julianaweg. Erin zat onder meer een aantal zwaar invaliden, die ik daarom met de auto moest ophalen. Voor dat soort situaties moet je qua bus een uitzondering kunnen maken. Daarnaast heb je nog het bestemmingsverkeer en de bewoners." Wim: „Nu er een goede oplossing in zicht is, is er voor ondernemers op de dijk ook een basis om te gaan investeren. Vanwege de onzekerheid hebben ze lange tijd afgewacht. Door die stagnatie dreigde de dijk 'af te glijden'.

En als het toerisme wegzakt, komt er minder geld binnen in Volendam." Tuijp legt met een gebaar uit hoe een proces dat al zo'n veertig jaar duurt, tot een happy end lijkt te gaan komen. „Een kwestie van de handen op elkaar krijgen: die van de bewoners, de ondernemers, het Hoogheemraadschap en tot slot de gemeente. Diens hand zoeken we nu. De fracties hebben zich in positieve bewoordingen uitgesproken afgelopen donderdag. Nadat het al die jaren een politiek wespennest is geweest rond deze kwestie. We kregen positieve reacties op de presentatie die we samen deden namens ondernemers en bewoners en de eenheid die we hierbij uitstraalden."

Hein: „Het plan heeft simpelweg op elke vraag een antwoord." Wim: „Na aanleg van de tunnel zal de dijk niet meer openscheuren door het vele verkeer, de woningen niet meer trillen als er iets voorbij komt en herbestrating is niet meer nodig. Daarom willen we dat ook de gemeente nu mee gaat. Nu geen knip en plakwerk meer van deelmaatregelen die weinig helpen." En de tunnel moet selfsupporting worden. „De tunnel moet qua meerkosten de eigen broek gaan ophouden, we willen geen oneigenlijk gebruik maken van gemeenschapsgeld. In Nederland bestaat deze aanpak nog niet", besluit Schilder, die zich binnenkort terugtrekt als directeur van Hein Schilder Groep. „Maar bij dit uitdagende dossier blijf ik betrokken."