Programma dodenherdenking Edam: Vrijheid op straat
De dodenherdenking in Edam heeft dit jaar als thema 'Vrijheid op straat' en bestaat uit enkele onderdelen, die tezamen de gehele herdenking vormen. Vanaf plm. 18.10 uur verzamelt men zich bij het monument aan het Oorgat.
Monument ”De Tochtgenoten” aan het Oorgat 18.20 uur
- Leerlingen van de openbare basisschool De Piramide hangen de vlag half stok
- Opening en korte inleiding door wethouder drs. T.G.C. Luyckx
- Voordragen van de namen van weggevoerde en overleden Joodse inwoners van de gemeente Edam-Volendam door de heer M. Nolte
- Kaddisch door de heer M. de Groot (zie onderaan voor een toelichting)
- Twee minuten algehele stilte
- “Yiskor” door de heer A. Israëls
- Onder tromgeroffel door de heer H. Wiertz leggen wethouder Luyckx en mw. Spanjer, namens het gemeentebestuur, als eerste een steen
- De K.P. legt stenen
- Vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap leggen stenen
- Leerlingen van openbare basisschool De Piramide, die dit monument heeft geadopteerd, leggen stenen
- Overige aanwezigen leggen stenen
- Voordracht gedichten door drie leerlingen van Openbare Basisschool De Piramide
- Wethouder Luyckx beëindigt de bijeenkomst en nodigt de aanwezigen uit om deel te nemen aan de stille tocht naar het Egbert Snijder Monument
Stille tocht langs Voorhaven, Spui en Lingerzijde naar het Egbert Snijderplantsoen, alwaar bij Chinees Restaurant Jimmy” een korte pauze wordt gehouden voor aansluiting met leerlingen van de oecumenische basisschool De Trimaran, die kransen voor het Egbert Snijder Monument dragen. Om plm. 19.17 uur vertrekt de stoet vanaf “Chinees Restaurant Jimmy” naar het Egbert Snijder Monument.
Egbert Snijder Monument
- Onder tromgeroffel door leden van Drumband Edam leggen wethouder Luyckx en mw. Spanjer, als eerste - namens het gemeentebestuur - een krans.
- De KP legt een krans.
- Twee leerlingen van de oecumenische basisschool De Trimaran, die dit monument heeft geadopteerd, leggen een krans.
- Overige leerlingen leggen bloemen.
- Amnesty International legt een krans.
- Overige aanwezigen leggen bloemen.
- Twee tonen door de trompettist, Gerro de Boer, om de twee minuten algehele stilte aan te kondigen
- Twee minuten algehele stilte
- “Last Post” door Gerro de Boer
Aan het einde van deze plechtigheid nodigt wethouder Luyckx de aanwezigen uit om in stille tocht via de Westervesting naar de Algemene Begraafplaats te gaan. Op de begraafplaats wordt namens de K.P. Waterland op elk van de vier oorlogsgraven een bloemstuk gelegd.
Hierna volgt om 19.58 uur de herdenkingsbijeenkomst in de Grote- of St. Nicolaas Kerk. Tijdens deze bijeenkomst wordt, gelijk met heel Nederland, de twee minuten algehele stilte gehouden.
Uitleg het Kaddisj
Sinds 2010 wordt tijdens de herdenking bij het Joodse monument “De Tochtgenoten” het Kaddisj (gebed voor de zielenrust van de overledenen) uitgesproken door dhr. Marco de Groot. Een letterlijke vertaling van het Kaddisj is niet mogelijk. Onderstaand treft u een uitleg van Marco de Groot aan. In de Joodse liturgie is het kaddisj een van de oudste slotgebeden. Hoeveel eeuwen het telt is niet met zekerheid te zeggen maar rabbijn De Vries spreekt over een eerbiedwaardigheid van ouderdom. De taal waarin het wordt uitgesproken is geen Hebreeuws maar Aramees, hetgeen op zich al getuigt van zijn ouderdom.
In het LJG-sidoer (gebedenboek) wordt gesteld, dat het kaddisj een wonderlijke kracht heeft. Al er één band sterk genoeg is om de hemel en aarde met elkaar te verbinden, dan is dat het kaddisj. Het houdt de levenden bij elkaar en slaat een brug naar de verborgenheid van de dood. Soms wordt er beweerd dat het kaddisj de beschermer en bewaarder is van het volk.Het is de garantie voor de toekomst. Zou een volk kunnen verdwijnen of worden vernietigd zolang kinderen hun ouders en mensen hun oorsprong blijven gedenken?
Het kaddisj erkent de dood niet maar laat de bloem die van de mensheid viel weer tot bloei en ontwikkeling komen in het menselijk hart. Dit is het wezen van zijn heiligende en genezende kracht. Vaak gaat het kaddisj vooraf door een inleiding die in het Nederlands kan worden uitgesproken. Dhr. De Groot vindt hiertoe de tekst van Channa Senesh in onze situatie zeer toepasselijk. Die luidt: “Er zijn sterren wier licht de aarde slechts bereikt lang nadat zij zelf zijn uiteengevallen. Er zijn mensen wier nagedachtenis licht geeft in deze wereld lang nadat zij zijn heengegaan. Dit licht schijnt in de donkerste nacht op de weg die wij moeten gaan”.