Hoe kan het dat onze jeugd met Pasen al om elf uur naar de bar gaat omdat ze anders geen tafel hebben?

De angst regeert onder veel Volendamse ouders. Het gemak waarmee de drugs te krijgen zijn, de vanzelfsprekendheid waarmee grote groepen jongens en meiden zich in het weekeinde laven aan overdadig veel alcohol en drugs. Hoe vaak moet de noodklok nog geluid worden over het drugsprobleem? Een grote groep Volendamse ouders werd vorig jaar geconfronteerd met cocaïnegebruik (weekeinde) van hun zoons, een vriendengroep in de leeftijd van 16-17 jaar. Ze waren resoluut, schakelden direct elkaar in en tegelijkertijd Moedige Moeders. En zoeken nu de publiciteit. Om te waarschuwen. Weliswaar zonder naam en gezicht. ,Deze ouders verdienen al een tien vanwege het feit dat ze gezamenlijk deze stap hebben genomen", zegt Goos Tuijp namens Moedige Moeders en Preventie Ouders. „Eigenlijk zouden ouders van vrienden- en vriendinnengroepen te allen tijde met elkaar om tafel moeten gaan om tijden van thuiskomen af te spreken en ook dat ze elkaar direct waarschuwen als er sprake van drugsgebruik is", zeggen de ouders. „We weten inmiddels dat een probleem als dit ook bij de ouders zelf begint. Maar velen van ons dachten dat ze er bovenop zaten. Bovendien: naast de ouders moeten politiek en horeca ook deze kwestie nog hoger op de agenda zetten."

Enkele moeders hadden al vermoedens. „Dan denk je ondertussen: wat doe ik als ik merk of hoor dat mijn zoon en de anderen drugs gebruiken. Schakel ik dan de andere ouders in?" Uiteindelijk werd die actie ondernomen toen inderdaad bleek dat van de grote vriendengroep 18 van de 23 jongens drugs gebruikten. Bovendien werd Moedige Moeders ingeschakeld en al snel zaten meer dan veertig ouders van meer dan twintig jongeren apart van elkaar om tafel.

„Toen ik mijn zoon ermee confronteerde, gaf hij meteen toe", zegt één van de andere moeders. Dat gold niet voor al zijn vrienden. „Ik was in shock toen ik het hoorde. Schrok ook van dat het al zo ver heen was. Als we het er wel eens over hadden met die jongens, schudden ze het hoofd, dat er niks gaande was." Ook niet iedere ouder die gebeld werd, geloofde direct het verhaal. „Sommige ouders hadden zoiets van: 'nee, die van ons niet, hoor'. Dachten dat het hen als hardwerkende en welvarende ouders misschien niet kon overkomen. Maar dat gold volgens mij voor ons allemaal."

„Nou", onderbreekt één van de moeders, „Ik had wel verwacht dat die van mij het zou gaan proberen, dat is wel zo'n type die het wil uitproberen." Maar bij dat uitproberen was het niet gebleven, zo bleek. Direct werd een avond belegd, waarbij zowel de ouders als de jongeren voorlichting kregen. Zelfs toen ontkenden enkele jongeren nog. Een half jaar later komen ze nog steeds bij elkaar. De ouders om elkaar te ondersteunen bij de aanpak van het probleem, de jongeren om middels voorlichting van ex-verslaafden van de drugs af te geraken/blijven.

„Wij zitten nu hier, maar het is een algeheel maatschappelijk probleem. De drugs zijn hier gewoon gemakkelijk te krijgen. Maar dat betekent niet dat we als ouders de kop in het zand moeten steken. Wij weten het nu van onze kinderen, maar je wilt andere ouders meegeven dat wanneer ze een vermoeden hebben, ze meteen kinderen moeten testen, hoe moeilijk dat ook lijkt voor de verstandhouding. Er zijn genoeg manieren om het goed te brengen. Drugs zijn hier kennelijk normaal geworden, dus mogen drugstesten dat ook zijn." „Je bent naïef als ouder", zegt één van de aanwezige vaders. „We zijn te goeder trouw. Maar als je ermee geconfronteerd wordt, loop je eigenlijk achter de feiten aan. Gelukkig hebben we het een beetje in de kiem gesmoord door snel op de Moedige Moeders af te stappen. Het blijkt dat je alert moet zijn op het gedrag van je kind. Ik merkte wel dat hij wat onverschilliger werd, minder gevoel had bij dingen. Hoewel moeders dat sneller aanvoelen dan vaders."

„Niemand verwacht dat je hier in de kamer van Moedige Moeders terechtkomt", meent een moeder. „Je wilt het goed doen als ouders, een voorbeeld zijn. Hoewel veel ouders toelaten dat de kinderen te vroeg aan de alcohol mogen. Ik weet nog wel dat ik dacht 'gelukkig', als mijn zoon flink beschonken thuis kwam op zaterdagavond. Want, zo dacht ik, dan heeft hij niet 'gebruikt'. Maar ik bleek flink mis te zitten, dat was een valkuil." Tiny Tol ontvangt de ouders telkens namens Moedige Moeders. „Er is sprake van een verschuiving, een doorbraak. Dit is een grote groep ouders die zegt: 'die van mij doet het wel'. Tot dusver was het steeds andersom."

Hoewel nog maar een deel van de grote groep ouders de bijeenkomsten bezoekt, zijn ze ondertussen een stuk wijzer. Van wat er zoal speelt in het dorp. Dat jongeren gewiekst genoeg zijn om bepaalde drugstesten te omzeilen, het hoge percentage gebruikers, het gemak waarmee jongeren dik onder de 16 jaar binnen worden gelaten in bepaalde horecagelegenheden, dat ook veel meisjes pilletjes slikken en dat die bereid zijn het nodige te doen om in die behoefte te voorzien. „Het is shockerend. Er moet echt wat gebeuren. En dat begint bij ons ouders, bij nog meer voorlichting en we hopen dat de horeca, de politie en politiek er ook nog meer werk van gaan maken. Hoe kan het dat onze jeugd met Pasen al om elf uur 's morgens naar de bar gaat omdat ze anders geen tafel hebben? En in West-Friesland geeft de horeca toestemming om de drugshond naar binnen te laten gaan, waarom zouden we dat hier niet doen?"

„Na de Nieuwjaarsbrand was er verscherpte toezicht op de leeftijdsgrens van 16 jaar voor toegang tot de horeca, maar die is duidelijk hier en daar verslapt. Dat is overigens mens-eigen. Want in deze kamer zaten we ook in het begin met meer dan veertig ouders en nu veel minder. Maar we zijn Moedige Moeders dankbaar, want dit probleem aanpakken hadden we niet zelf gekund." „De drugstest die vorig jaar verspreid is tijdens kermis door de gemeente, mag van ons straks worden herhaald en ook voor oudere leeftijden van jongeren." Van deze groep ouders test de ene ouder nog wekelijks, de ander wat minder regelmatig. Ze zijn er nog niet gerust op dat hun zoon van de verkeerde spullen afblijft. „Voor ons ouders is het elke week spannend. Helemaal als er speciale evenementen zijn. Maar we hopen dat ze hier sterk uit komen en dan kunnen ze als voorbeeld dienen naar andere jongeren toe."

Er moet een cultuuromslag komen. Maar die noodroep is er al heel lang. Al voor de Nieuwjaarsbrand vroeg Pastoor Berkhout daar openlijk om met een open brief in de Nivo. Ruim tien jaar later worstelen veel gezinnen binnenskamers nog steeds met grote problemen omdat kinderen de verleiding en groepsdruk niet hebben kunnen weerstaan. „Het is niet alleen het kind dat gebruikt, het is ook een moeder die 's nachts niet slaapt. Weet je: maandag is tegenwoordig de mooiste dag van de week; als blijkt dat-ie goed door de tests is gekomen."

Tiny Tol somt enkele van de telefoontjes op die ze na Pasen kreeg. „Iemand met een terugval in drugsgebruik, een jongen opgenomen in het ziekenhuis, een vader die door het drugsgebruik van zijn kind hartproblemen heeft gekregen, een steekpartij..." Hoe vaak moet de noodklok nog worden geluid?