Hotsche Luik: autoriteit op gebied gedragstherapie voor honden

Het zijn voor veel mensen de meest favoriete programma’s op de kijkdoos. Items van National Geographic en Animal Planet worden door volksstammen verslonden en de behoefte aan meer van al dit moois lijkt onverzadigbaar. Men kan liefhebbers op de gekste tijdstippen achter een televisiescherm zetten en hen iets laten zien over haaien, olifanten, giftige slangen, de dierenpolitie in Phoenix of een hondenfluisteraar en ze zijn zielsgelukkig. Hotsche Luik is iemand die zich als vanzelf heeft opgewerkt als een expert op het gebied van trainingen en het oplossen van gedragsstoornissen bij honden. Het verbaast Hotsche nog steeds hoeveel mensen er aan een huisdier beginnen, zonder zich van te voren te hebben voorbereid op wat hen te wachten staat qua verzorging en aandacht voor hun dieren. “Vaak uit desinteresse, onwetendheid, stoerheid, handelen vanuit een soort impuls of uit pure dommigheid”, verduidelijkt Hotsche dit fenomeen. Terwijl twee bijzondere beagles haar jeep bewaken tegen ongenode bezoekers spreek ik Hotsche op het terras van het Damhotel over haar fascinatie voor de wolfachtige en de drang haar kennis op allerlei terreinen verder uit te breiden.

Foto Cor Kes - www.luxphotography.nl

Je had nauwelijks tijd voor dit gesprek?
Ik heb, zoals ze dat zeggen, niet genoeg aan 24 uren in één dag. Werkdagen van 6 uur ’s ochtends tot 23 uur ‘s avonds zijn geen uitzondering. Maar ja, daar moet ik maar niet over mopperen, want ik heb er immers zelf voor gekozen.

Wist jij op jonge leeftijd al dat je gedragstherapie aan honden zou gaan verlenen?
Absoluut niet, al had ik al wel een vergaande belangstelling voor psychologie. Ik deed als meisje de Beumerschool in Edam en ging van daaruit naar de HAVO en het Atheneum. Ik kreeg al vrij snel in de gaten dat ik leren ontzettend leuk vond. Na mijn middelbare schoolopleiding werd het tijd om een keuze te maken voor mijn volgende stap. Ik stond in dubio over een studie aan de Rietveldacademie of een studie Psychologie aan de GU (Gemeente Universiteit Amsterdam). Het werd na lang wikken en wegen de laatste opleiding.

Als jij leren zo leuk vond moet die studie in een vloek en een zucht voorbijgevlogen zijn.
Ik heb van alles gestudeerd. Na Psychologie deed ik een paar maanden niets, maar kreeg toen toch weer de kriebels om iets anders te gaan doen. Dat is zo door blijven gaan tot op de dag van vandaag. Ik leer nog steeds. Deels is het een verplichting om bij te scholen, maar deels ook omdat ik het nu eenmaal erg leuk vind om te doen. Geen enkel mens raakt uitgeleerd in het leven.

Wat is voor jou de echte krent in de pap als het op werken aan komt?
Dat is dan toch wel het bestuderen van de wolfachtige, met name de hond. Ik werk daar aan mee in opdracht van de University of Lincoln in Engeland. Ze zijn daar intensief bezig met de zogenaamde Animal Behavior Science. Ik coördineer in Nederland de bestudering van het gedrag van honden en in het buitenland de observaties van wolven.

Men zegt wel eens dat wolven en mensen veel overeenkomsten vertonen qua gedrag. Kun jij er een paar noemen?
De wolf en de mens zijn beide overlevers. Dat is een dominant gen bij zowel de mens als de wolf. Daarnaast kennen wolven veel emoties die mensen ook hebben. Pijn, verdriet, vreugde en natuurlijk honger en dorst. Ook de rangorde binnen de roedel kent overeenkomsten met de situatie in een gezin.

Je hebt het over verdriet bij de wolfachtige. Er wordt wel eens gezegd dat dieren ook rouw kennen.
Het is wetenschappelijk aangetoond dat dieren emoties hebben, dus zoiets als rouw klinkt niet zo gek als dat het voor velen zou lijken. Op dit moment ben ik al 1,5 jaar bezig met het verzamelen van verhalen over dieren die een vorm van rouwen tonen. Dat gaat nog jaren duren alvorens ik er een goed gefundeerd rapport over kan schrijven.

De wolf en de hond zijn soortgenoten. Heeft hetgeen je leert van wolven ook invloed in de manier waarop jij met honden werkt?
Absoluut. Ik schrijf instructies voor hondentrainingen en wat ik tijdens mijn observaties van wolven nuttig vind om te gebruiken voor hondentrainingen pas ik toe. De wolf is de voorouder van de hond en het is vrij uniek dat er van zowel voorouder als verre nazaat levende exemplaren voor handen zijn.

Wat maakt het observeren van wolven en honden zo leuk?
Het is heel erg afwisselend werk. Je verricht je werk zowel achter een bureau en een computer als achter het stuur van een auto, op weg naar het oosten van Duitsland of ergens anders in de Alpenlanden. Of in een uitgestrekt woud waarin je soms dagen niets te zien krijgt wat de moeite waard is.

Jij verzorgt ook trainingen voor honden. Wat maakt een hond zo bijzonder?
Een hond is gedomesticeerd en de wisselwerking tussen mens en hond zorgt voor een unieke relatie. In zo’n relatie heeft de mens vaak niet door dat de hond veel meer van hem gedaan krijgt dan hij zou vermoeden. De hond is vaak slimmer dan de baas denkt. Zo krijgt hij elke dag te eten zonder er iets voor te hoeven doen. Hij wordt geaaid, geknuffeld, heeft vaak een lekkere mand en wordt elke dag op vaste tijdstippen uitgelaten. En als er in huis iets lekkers te halen valt wil er voor de hond ook nog wel iets over blijven. De gemiddelde hond heeft zijn zaakjes dus prima voor elkaar.

Heb jij eigenlijk wel tijd om je te ontspannen?
Ik houd er van om te lezen, maar kan door mijn overvolle werkschema eigenlijk nauwelijks een gaatje vinden om een goed boek open te slaan. Ik heb daar dus een oplossing voor gevonden in de vorm van luisterboeken. Zodra ik met de auto een lange reis moet maken schuif ik een luisterboek in de CD-speler en tuf heerlijk ontspannen naar mijn eindbestemming. Als je krap in de tijd zit moet je van de nood een deugd maken.

Je bent inmiddels in Nederland een autoriteit op het gebied van gedragstherapie voor honden, maar er is nog een belangrijk ander terrein waar jij redelijk uniek in bent?
Dat klopt. Ik ben er als eerste en enige in de wereld in geslaagd een speurhond op te leiden die in staat is een bepaald soort bacterie te ruiken die in ziekenhuizen en verzorgingshuizen voor de nodige rampspoed zorgt. Zieken en zwakken kunnen aan deze bacterie bezwijken, dus de vroegtijdige opsporing hiervan is in veel gevallen levensreddend. Toevallig was ik vanmiddag ook in een ziekenhuis met deze hond en heeft hij bij twee patiënten de bacterie vastgesteld. Die worden dan direct in behandeling genomen om erger te voorkomen. Daarnaast zijn we ook nog bezig met een training om honden kanker in een vroeg stadium vast te laten stellen. Ook dat is in Nederland uniek.

Ben je getrouwd met je werk?
Dat zou je haast denken. Maar nee, dat is zeker niet het geval. Mijn werk vreet heel veel tijd op, maar ik ben zeker in staat om mijn gedachten op andere zaken te richten. Het is echter wel zo dat een partner mij voor een groot deel zou moeten delen met mijn werk.

De eerstkomende plannen?
Te veel om op te noemen. Binnenkort is een internationaal congres waar ik als spreker ben uitgenodigd. Gelukkig is dat in Nederland dus dat bespaart mij de reistijd en het verblijf. Daarnaast staan er andere interessante dingen te gebeuren die ik nu even niet zo 1-2-3 kan benoemen. Daarvoor moeten we in mijn kantoor (Blackberry) kijken.

Dat bewaren we voor een volgende keer!