Heemraad: Breng molens Noord-Holland onder in stichting
De negentien molens die het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier te koop heeft staan, kunnen worden ondergebracht in een aparte stichting. Deze zou voor elke molen een „bruidsschat” mee kunnen krijgen, die voor alle molens samen oploopt tot ten minste 3,5 miljoen euro. Dat voorstel verdedigde heemraad Klaas Schaafsma woensdagavond in de commissievergadering bestuur middelen en waterketen.
In Noord-Holland staan achttien poldermolens en een Amerikaanse windmotor te koop. De huidige eigenaar, het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, wil van de negentien molens af omdat ze geen wezenlijke functie meer hebben in de waterhuishouding. Heemraad Schaafsma verdedigde het overdrachtsvoorstel op basis van twee uitgangspunten: niemand weet precies wat de molens per jaar kosten, en volgens de waterschapswet van 2009 is het niet toegestaan om als waterschap nog bezig te zijn met andere dan de wettelijke kerntaken. De commissie hoopt woensdag een besluit te nemen over de toekomst van de molens.
De plannen om de poldermolens af te stoten bestaan al sinds 2007. De molens staan globaal verspreid in het gebied tussen Schagen en Purmerend. Het hoogheemraadschap wil de molens afstoten en tegelijkertijd een „vinger in de pap houden” via het stichtingsbestuur. De commissie was bereid om na toezeggingen van Schaafsma volgende week in te stemmen met de volgende fase: uitzoeken wat de beste stichtingsvorm is. In Noord-Holland is de Molenfederatie actief, die zou een kandidaat kunnen zijn om de molens bij onder te brengen.
De commissie is minder gecharmeerd van het onderbrengen van de molens bij het Noord-Hollands Landschap, hoewel het Utrechts Landschap 26 molens in beheer heeft. Iedere fractie onderschreef echter wel het cultureel belang van de molens en hun functie als visitekaartje voor de regio. De eerste voorstellen veroorzaakten veel onrust bij bewoners van de diverse molens, molenliefhebbers en stichtingen. Aan het begin van de bespreking leverden vier personen stevige kritiek op het plan, terwijl zij zich aan de andere kant ook voorzichtig positief uitspraken.
Een van de redenen om de molens niet helemaal los te laten is dat ze allemaal in een waterkerende dijk zijn gebouwd en in drie molens zit nog een gemaal. Een hoogheemraadschap zal nimmer een stuk van een waterkerende dijk verkopen, hooguit in erfpacht uitgeven. Voor de drie poldermolens met een gemaal zal eerst naar een nieuwe oplossing moeten worden gezocht. De verwachting is dat het besluit van volgende week woensdag pas volgend jaar uitgevoerd zal gaan worden. En dan moet de stichting ook zijn opgericht.
Het hoogheemraadschap bezit nog 150 andere monumenten, zoals sluizen en bruggen, Schaafsma sluit niet uit dat die op termijn ook in een stichting zullen worden ondergebracht. De toekomst van de molens lijkt in ieder geval veiliggesteld, een mooie geste zo vlak voor de Nationale Molen- en Gemalendag, komende zaterdag.