Speeltoestellen, in Edam-Volendam dadelijk de zomer door met toxoplasmose?

Namens burgers en omwonenden van nog te plaatsen speeltoestellen is er een aantal weken geleden een Burgerinitiatief (BI) ingediend bij de gemeente. Dit omdat de gekozen ondergrond kan leiden tot ziektes en er onnodig hoge kosten mee gemoeid zijn.

Een besluit was al genomen en de plaatsing zou gefaseerd beginnen met ingang van 1 juni a.s. Het ingediende burgerinitiatief echter wordt aangeboden op de vergadering van 26 mei as. Die datum wordt besloten of het wel inhoudelijk in de gemeenteraad wordt behandeld. Tot die tijd verzoekt het BI om de plaatsing on hold te zetten. Fracties zijn voordien benaderd en geïnformeerd over het verhaal achter het BI en met name over de kritische vragen die al zijn gesteld ten aanzien van de kosten en volksgezondheid (die nooit zijn beantwoord).

In 1 jaar tijd, hebben de GGD en het nVWA (nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit) contact gehad met de gemeente en een advies uitgebracht. Een advies van de GGD waar overigens de gemeente zich op papier aan refereert, maar zich feitelijk niet aan houdt. Men zou volgens wetgeving de zandondergrond moeten onderhouden en schoonhouden met regelmaat en dit in een logboek bijhouden. Dit is niet gebeurt, met als gevolg dat kinderen onder de ontlasting van katten thuiskomen, met kwalijke gevolgen vandien waar de gemeente aansprakelijk voor is.

Het nVWA heeft duidelijk aangegeven dat het niet wenselijk is, maar geeft ook aan dat zij niet kunnen ingrijpen totdat het mis gaat. Dat is het beleid van het nVWA. De controlerende functie van het nVWA wordt dus ook niet nageleefd. Niemand neemt de verantwoordelijkheid, waar dat wel zou moeten! Waarom er terecht zorgen worden geuit, blijkt uit het volgende.

Op de website van het RIVM staat het volgende vermeldt
Katten uitwerpselen kunnen de Toxoplasma-parasiet bevatten. Besmetting naar de mens kan plaatsvinden door uit de met katten besmette omgeving, dit kan rechtstreeks via de handen. Als een vrouw tijdens een zwangerschap voor het eerst in contact komt met Toxoplasma en een infectie oploopt, bestaat er een kans op ernstige chronische aandoeningen aan moeder en kind. Een deel van deze zwangerschappen zal zelfs voortijdig eindigen door spontane abortus. Het kind kan geboren worden met: koorts, huiduitslag, lever- en miltvergroting of ooginfectie.

Geïnfecteerden kunnen aandoeningen krijgen in de vorm van koorts, tot zelfs beschadigingen aan onder andere de hersenen en het netvlies. Er is geen therapie bekend die tot genezing van een Toxoplasma-infectie leidt. De parasieten kunnen infectueus worden in 1 tot 24 dagen, afhankelijk van de temperatuur. Ze kunnen onder warme en vochtige omstandigheden meer dan een jaar infectueus blijven. Dit laatste is van belang omdat het zand 4 wekelijks moet worden gecontroleerd en binnen die periode wel degelijk infectueus kan worden. Derhalve een gevaar qua hygiëne en dus veiligheid.

Op de site van www.allesoverspelen.nl (waar de gemeente zelf aan refereert) staat
Controle gevaarlijke situaties: Let op de aanwezigheid van scherp afval (glas, lipjes van drankblikjes) en honden- en kattenpoep. Hieruit blijkt dat aanwezigheid van honden en kattenpoep als gevaarlijk wordt gezien. Aangezien de speelplekken geschikt moeten zijn voor kinderen vanaf 3 jaar is het uiteraard van belang dat de veiligheid en gezondheid voor deze kinderen is gewaarborgd.

Direct omwonenden bij het Jan van Wallendalplein, het Gouden Slot, het Gouwzand, i.o. Jonkerlaantje en het Heerenbreeckplein constateren dat de zandondergrond het afgelopen jaar niet is schoongemaakt. Dit terwijl het zand vol ligt met uitwerpselen, glas, etc. Bij navraag door omwonenden, heeft de gemeente geen antwoord kunnen geven op de vraag of en zo ja, wanneer iemand langs is geweest voor een visuele inspectie. Naast veiligheid spelen ook de kosten een belangrijke rol.

Alternatieven
Enkele alternatieven hebben veelal geen of slechts een eenmalige aanschaf terwijl er (nagenoeg) geen onderhoud nodig is en waarbij b.v. gras ook niet periodiek hoeft te worden gecontroleerd en in veel mindere mate dient te worden onderhouden. Zoals de GGD terecht in haar beleidsadvies aan de gemeente Edam-Volendam heeft opgemerkt, heeft het gebruik van zand onder speeltoestellen voor- en nadelen. Wat betreft de keuze van de ondergrond zou buiten het financiële aspect, aldus de GGD, ook argumenten ten aanzien van infectie- en veiligheidspreventie een rol dienen te spelen. Uit financieel oogpunt is de raad akkoord gegaan met (val)zand, er ten onrechte van uitgaande dat gras niet voldeed als ondergrond, in vergelijking met rubber tegels of kunstgras. Er is echter nooit een financiële vergelijking voorgelegd met gras (wat er al ligt en niets extra kost (afgezien van onderhoud dat voor elke ondergrond geldt). Daarnaast is gras geschikt bij een valhoogte tot 1,50 m!

Het besluit wat tot plaatsing met de zandondergrond heeft geleid zou aan een aantal basisvoorwaarden moet voldoen.

• Veiligheid, zowel toestellen als speelplek zelf;


• Goedgekeurde ondergrond in verband met veiligheidsnormen;


• Er staan geen particuliere toestellen op de openbare grond;


• Goede bereikbaarheid en veilig bereikbaar op niet al te grote afstand binnen een straal van 400 meter;


• Herkenbaar zijn als speelplek;


• Betrokkenheid van bewoners bij het netjes houden van de speelplek;


• Zoveel mogelijk gelegen op overzichtelijke plekken, waar sociale controle door omwonenden mogelijk is;


• Betaalbaar (ook in het onderhoud).

Aan een aantal basisvoorwaarden, waarvan veiligheid en betaalbaarheid toch wel de belangrijkste zijn, wordt niet voldaan. Samenvattend komt het Burgerinitiatief tot de volgende conclusie:

• Zand als ondergrond is niet hygiënisch en kan een ernstig gevaar opleveren voor de gezondheid van met name zwangere vrouwen, ongeboren en kleine kinderen. Aan de basisvoorwaarde veiligheid wordt derhalve niet voldaan.


• Aan de keuze voor een veiliger althans hygiënischer alternatief, te weten gras, wordt voorbij gegaan. Voor zand is uit kostenoogpunt gekozen. Er is echter geen rekening gehouden met controleren, onderhouden en vervangen van zand waardoor de werkelijke kosten aanzienlijk hoger zullen worden. Ook op langere termijn zal de keuze voor zand zeker niet de goedkoopste zijn. Zeker in vergelijking met bestaand gras, dat er al lag en niets extra's kost.


• Voor kinderen is het van belang dat zij kunnen spelen. Veel spellen worden gespeeld op gras aangezien zand niet geschikt is. De gemeente ontneemt de kinderen derhalve een mogelijkheid om te bewegen daar waar het in het belang van de kinderen is dat zij juist (meer) gaan bewegen.


• Betrokkenheid van inwoners ontbreekt nu zij niet bij de keuze voor zand zijn betrokken.


• Of de raad volledig en juist is geïnformeerd over kosten en verplichte wijziging van de ondergrond laten wij aan de beoordeling van de raad over.


• Het is nog niet te laat: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald…

Blijkt nu tot onze grote verbazing dat na contact 20 mei jl. met de uitvoerder van de gemeente er 11 mei is begonnen met graven en voorbereidingen. Het plaatsen zou voor a.s. 15 juli klaar moeten zijn. De wethouder heeft, in de wetenschap dat er een Burgeriniatief ligt, in eerste instantie de uitvoering geaccordeerd. Vanuit de raad is gevraagd om vooralsnog te stoppen met uitvoering totdat over het Burgerinitiatief is besloten. Het is te hopen dat wethouder G. Kroon-Sombroek cq. het college een verstandige pas op de plaats maakt in het belang van de spelende kinderen.

Caroline de Graaf