Arnold Mühren stopt als jeugdtrainer bij Ajax: Voetbal is kunst en geen wetenschap

Arnold Mühren
Geboren: 2 juni 1951 in Volendam
Loopbaan: FC Volendam, FC Twente, Ajax, Ipswich Town, Manchester United, Ajax
Palmares: Ajax: Europacup:('72 en '73) en Europacup 2 (1987), Twente: KNVB-beker (1977), lpswich Town: Uefacup (1981), Man. United: FA Cup ('83, '85), Oranje: EK (1988)
Interlands: 23 (3 doelpunten)

Arnold Mühren werd vorige week 60. Tijd voor een terugblik op een rijke carrière als speler en trainer. Tijd ook voor harde conclusies over de computergestuurde opleiding van Ajax. “Kinderen met sensoren: ze slaan door.”

Zestig worden is zo gek nog niet, als je Arnold Mühren heet. “Ik drink niet en ik rook niet, dat helpt natuurlijk ook. Ik voel me uitstekend. Alleen is het jammer dat iedereen maar blijft roepen dat ik vorige week 60 ben geworden. Daardoor begin ik me oud te voelen”, lacht de Volendammer op het fraaie terras van zijn Volendamse nieuwbouwwoning. De voormalig international oogt op het eerste gezicht zo fit als een hoentje, maar het bestaan van profvoetballer heeft ook bij Mühren de sporen nagelaten. “Ik heb twee nieuwe heupen. Vlak achter elkaar gekregen. Ik dacht: hup, dan hebben we dat maar gehad.”

Ajax
Twee nieuwe heupen. En dat voor een trainer die graag meedoet tijdens de oefensessie van zijn pupillen. Elf jaar lang was Mühren werkzaam als jeugdtrainer bij Ajax. “Het leukste vind ik om zelf betrokken te zijn bij de oefenstof, ik wil bewegingen kunnen voordoen aan die jongens. En ook op partijtjes speelde ik nog wel mee. Hoewel ik de ruimtes dan wel een stuk kleiner maakte, want het lopen werd wat minder.”

Het hoofdstuk jeugdtrainer is nu gesloten. En niet alleen vanwege de lichamelijke klachten. Ajax besloot, zoals Mühren dat zelf zo netjes zegt, een andere weg in te slaan. De moderne manier van het opleiden van jeugdspelers is niet de manier van Mühren. Want voetbal, dat is volgens de Volendammer geen wetenschap. “Bij Ajax wordt alles gemeten en bijgehouden. Ieder detail van een jeugdspeler kwam op een computer terecht. De club is daarin doorgeslagen”, stelt de liefhebber pur sang. Mühren verwijst naar Valeri Lobanovski, de uitvinder van het 'computervoetbal' in zijn tijd bij Dynamo Kiev. “Lobanovski zat twintig jaar geleden al op de bank met een computer op zijn knieën. En wat hebben ze in Rusland of Oekraïne nou ooit gewonnen? Niks toch? En wij hebben altijd wereldtoppers opgeleid. Ik snap niet dat we dat allemaal moeten overnemen.”

Sensoren
De jeugdtrainer in ruste trekt een parallel met zijn eigen jeugd. “Mijn spelertjes, tussen de elf en dertien jaar oud, trainen met sensoren op hun lichaam. Tegen mij hebben ze vroeger nooit gezegd dat ik daar beter van word, hoor. Ik zie meer in het puur trainen op voetbalaspecten.” Mühren is niet de enige jeugdtrainer met een rijke schat aan voetbalervaring die er zo over denkt. “Binnen Ajax zijn er wel meer. Maar ja, die willen hun baantje niet kwijt. Dus zeggen ze niets.” Om daar meteen vriendelijk aan toe te voegen: “Dat mag van mij hoor, maar af en toe mag je ook best een mening geven.”

Boekhouder
Het tekent de oud-speler van FC Volendam, Ajax, FC Twente, Ipswich Town en Manchester United. Zijn visie is helder, maar het respect richting collega's en oud-werkgevers blijft overeind. Want bij Ajax gaat ook een hoop goed. “Er komen nog steeds veel goede voetbalIers uit de jeugdopleiding. Bovendien wordt de combinatie schoolvoetbal bij Ajax fantastisch geregeld. Dat is belangrijk. Zelf geloofde ik het altijd wel met school. Het is maar goed dar ik profvoetballer werd, want ik kon ook weinig anders.”

Mühren ziet ook wel dat de moderne techniek veel voordelen met zich meebrengt. “Videoanalyses van voetbalwedstrijden zijn prima. Maar pas vanaf de B- of A-jeugd. Ik moest er ook al aan geloven met mijn jongetjes. Af en toe draaide ik me tijdens die voorstelling om en dan lagen er drie spelers te slapen. Vind je het gek? Ze zijn nog te jong”, oordeelt de jongere broer van de eveneens befaamde Gerrie Mühren. “Ik wil op het veld staan. Als ik thuis ’s avonds laat weer eens achter de computer zat, dan vroeg mijn vrouw of ik soms boekhouder was geworden. Zo voelde het ook.”

Tevens kreeg de voormalig balvirtuoos te horen dat hij niet 'agressief' genoeg was richting zijn pupillen. “Ik ben geen keiharde oefenmeester. Ze moeten de hele dag hun best doen op school en als de trainer dan ook nog eens niet een bijl achter de deur op Je wacht, dan word je daar niet vrolijk van.”

Lezingen
Tegenwoordig geeft de oud-voetballer lezingen voor bedrijven. “Er zijn heel veel overeenkomsten tussen de topsport en het bedrijfsleven. Samenwerken Is het sleutelwoord. Ik heb geen ervaring in het bedrijfsleven, maar kan wel putten uit veel ervaring in de topsport. Een oort inspirator? Ja, misschien wel. Voor sportverenigingen, bedrijven, het maakt mij niet uit. Ook hamer ik op het belang in communicatie. Het gaat om kleine dingen. Zoals wij hier aan deze tafel zitten te praten, dat is prettig. Niet alles 'op afstand' regelen, maar directe communicatie. Dat is belangrijk.” Mühren heeft de eerste lezing er ondertussen opzitten. “Iedereen was enthousiast.”

Het bijzondere aan de carrière van Arnold Mühren, is dat hij met twee 'gouden generaties' op het veld heeft gestaan. Zo voetbalde hij aan het begin van zijn loopbaan bij Ajax met Cruijff, Keizer en Suurbier. Na omzwervingen in Enschede en Engeland kwam hij weer in Amsterdam terecht. Nu als international gelouterde speler. Een leermeester en voorbeeld voor 'jonkies' als Van Basten en Vanenburg.

De Pass
Waar Mühren ook komt; bij iedere lezing en bij elk interview wordt hij weer herinnerd aan dat ene moment: De Pass op 25 juni 1988. Adri van Tiggelen speelde de Volendamse middenvelder in. De crossbal ging richting Marco van Basten en diens fabelachtige volley bezorgde Nederland de Europese titel. Misschien wel de belangrijkste assist uit de historie van het Nederlandse voetbal.

In ieder geval de meeste herhaalde, denkt Mühren. “Bij ieder groot toernooi is-ie er weer." Mühren vindt het allemaal best. “Kluivert heeft dat puntertje tegen AC Milan, Koeman die vrije trap op Wembley en Kieft de kopbal tegen Ierland. En ik heb de voorzet op Van Basten.” Terwijl die beslissende pass niet eens perfect was. Met een grote grijns: “Ik zag Van Basten diepgaan en wilde die bal op zijn hoofd leggen. Maar de pass was te hard. Als hij de bal het stadion uit had geschoten, dan had iedereen geroepen: hij kon ook niets met zo'n waardeloze voorzet. Maar hij knalde hem in de kruising. Nu zegt iedereen: die voorzet was zo goed, die kon ook niet mis."

Held in Engeland
Mühren won met Manchester United twee keer de FA Cup. „Het is een cliché in het voetbal, maar die wedstrijd is nergens mee te vergelijken. In de bus zaten verslaggevers van de BBC om live verslag te doen van onze busrit. Krankzinnig?' Een maand geleden werd Arnold Mühren uitgenodigd door Ipswich Town voor een reünie. Het is namelijk dertig jaar geleden dat die ploeg de Uefacup won. “De selecties van toen en nu waren aanwezig. De zaal zat bomvol. Iedere speler werd naar voren geroepen en beelden uit die tijd kwamen voorbij. Een staande ovatie voor alle spelers, schitterend. En die beker hadden ze weer van stal gehaald, hè. In Nederland zie je een gewonnen beker nooit meer terug, in Ipswich teren ze er nog steeds op.”